Εκτός ελέγχου ο κορωνοϊός: Όταν η χώρα πέφτει θύμα του δικού της ‘success story!’

Βαρυσήμαντη ανάλυση της Μαρίας Παπαπαναγιώτου*

Με κομμένη την ανάσα ενημερώνεται πλέον η ελληνική κοινή γνωμη  για την δραματική καθημερινή αύξηση των μολύνσεων, που χθες , Τεταρτη 3/3 και ημέρα επιβολής των σκληρότερων μετρων, έσπασε κάθε αρνητικό ρεκόρ με 2702 κρούσματα, έναντι 2353 την Τρίτη, όταν την Τεταρτη,όμως, πραγματοποιήθηκαν 7000 λιγότερα τεστ!  (Τεστ ημέρας: 54.553 στις 3/3 έναντι  61.255) Η θετικότητα στα τεστ αυξήθηκε σε μια μέρα από 3,84% στο 4,95%, οι νεόι θάνατοι  έφτασαν τους 40  και οι διασωληνωμένοι τους 493.

Πρόκειται για το χειρότερο δελτίο των τελευταίων μηνών, και κάθε ώρα που περναει επιβαρύνει ασφυκτικότερα το επιχειρησιακό κέντρο του ΕΚΑΒ, τα περισσότερα νοσοκομεία και όλες οι ΜΕΘ που βρίσκονται σε κατάσταση κόκκινου συναγερμού .

Η άκρως απειλητική εικόνα της επιδημίας, όπως καταγραφεται το τελευταίο διαστημα, αποκαλύπτει το σκληρό της πρόσωπο:  Ο SARS-COV-2 επιτίθεται σαφώς σε όλο και νεότερες ηλικίες, και σε παιδιά και βρέφη, με αξιοσημείωτη  συχνότητα. Μόνο στην Πάτρα, η πνευμονολογική πανεπιστημιακή κλινική έχει νοσηλεύσει το πρόσφατό διάστημα είκοσι  παιδιά, και πολλούς εφήβους με τελευταίο  το εννιάχρονο που εισήχθη την Τρίτη  στην ΜΕθ με βαριά κλινική εικόνα.

Η επιδημία άλλαξε προφίλ πριν οι πολίτες συνειδητοποιήσουν ή ενημερωθούν γι αυτό από την Πολιτεία επισήμως.

Ενώ η βρετανική μετάλλαξη είχε αρχίσει να διασπείρεται, και οι διεθνείς μελέτες αποτύπωναν την υψηλή μεταδοτικότητα  σε μεγάλες αλλά και νεότερες ηλικίες και σε μαθητές, καθώς και την μεγαλύτερη βαρύτητα στην κλινική εικόνα που συχνά δημιουργεί, η ελληνική κοινή γνώμη δεν ενημερώθηκε με την ανάλογη αυστηρότητα  ώστε να ενισχύσει ο καθένας τα ατομικά μέτρα πρόληψης ,και να κινητοποιηθεί για την μεγαλύτερη προστασία των  οικείων του.

Οι Έλληνες δεν πρόλαβαν να μάθουν ότι η περίοδος που ξεκίνησε από τα μέσα Ιανουαρίου και ακόμη εξελίσσεται, με την διασπορά  της βρετανικής μετάλλαξης,  χρειάζεται στην πραγματικότητα  «διπλή προστασία» , -γι αυτό και η οδηγία για διπλή μάσκα, – ούτε ότι μεταδίδεται εύκολα σε εφήβους και παιδιά .

Οι επιστημονικές φωνές της διεθνούς κοινότητας περιέγραφαν ωστόσο αυτά τα δεδομένα, με πρώτη την Αγγλία που αντιμετώπιζε ανεξέλεγκτη έξαρση μέσα στον Ιανουάριο λόγω της εθνικής της μετάλλαξης, αλλά και με εμπειρογνώμονες από την Αμερική που επεσήμαναν του κινδύνους όταν η μετάλλαξη ΚΕΝΤ του Ηνωμένου Βασιλείου, ταξίδεψε στην άλλη όχθη του Ατλαντικού.

Οικογένειες ολόκληρες νοσηλεύονται

Σήμερα πλέον, το ρεκόρ καταγεγραμμένων κρουσμάτων και των διασωληνώσεων αποτυπώνει το δραματικό αδιέξοδο∙ την κόκκινη γραμμή, την οποία  η εξέλιξη της επιδημίας ήδη πέρασε. Το europost.gr παρόλα αυτά, είχε κρούσει τον κώδωνα εγκαίρως.

Καρέ καρέ, από την απομόνωση των πρώτων ήδη μεταλλάξεων στην Ελλάδα, είχε επισημάνει ακόμη και την άκαιρη επιλογή του ανοίγματος των σχολείων.

Παρόλα αυτά, ο  κίνδυνος δεν ανακοινώθηκε προειδοποιητικά στο ελληνικό κοινό και από επίσημα χείλη, όσο η Βρετανική  μετάλλαξη επικρατούσε στην Αττική και τις υπόλοιπες Περιφέρειες. Ούτε και τώρα ανακοινώνονται πολλά στοιχεία, ούτε για την Βρετανική , αλλά ούτε και για την Νοτιοαφρικανική μετάλλαξη που εμφανίζει εκτεταμένη διασπορά στην Κεντρική Μακεδονία .

«Οικογένειες ολόκληρες βλέπει κανείς να νοσηλεύονται σήμερα στα νοσοκομεία της Αττικής και της χώρας, αναφέρουν κλινικοί γιατροί» που δίνουν καθημερινά τη μάχη στο Δημόσιο Σύστημα Υγείας .

Με την επιθετικότερη μορφή των μεταλλάξεων οι μολύνσεις διασπείρονται ευκολότερα και ενδοοικογενειακά, αλλά κανείς δεν έχει επίγνωση ότι χρειάζεται και εντός σπιτιού να προσέχει  -πχ, να μην τρωει με τα άλλα άτομα της οικογένειας όποιος κυκλοφορεί στην καθημερινότητα-, γιατί επισήμως η κοινή γνώμη δεν ειδοποιείται.

Στην κόψη του ξυραφιού μετα τον ένα χρονο πανδημίας

Στον ένα χρόνο συμπλήρωσης από την εμφάνιση των πρώτων περιστατικών COVID -19 στην Ελλάδα, με περισσότερους από πολλές χιλιάδες θανάτους που πλησιαζουν τις 7000, βρισκόμαστε δυστυχώς στο τώρα, προ απελπιστικού αδιεξόδου: με κακή πρόβλεψη και για τις αντοχές του Συστήματος Υγείας κατά το πρώτο δεκαπενθήμερο του Μαρτίου.

Οι εισαγωγές στα νοσοκομεία έχουν ξεπεράσει  τα οριακά επίπεδα ως προς την διαθεσιμότητα  κλινών, ενώ ο εμβολιασμός προχωρά μεν, αλλά παραμένει αβέβαιο το κατά πόσον θα προλάβει να μετριάσει την απρόβλεπτης δυναμικής διασπορά των μεταλλάξεων, μέχρις ότου επιτευχθεί η πολυπόθητη ανοσία της αγέλης.

Μέρα τη μέρα, ώρα την ώρα και λεπτό προς λεπτό, δεκάδες εκατοντάδες πολίτες διαγιγνώσκονται θετικοί, κινδυνεύοντας να μην βρουν κρεβάτι Εντατικής, ουτε καν νοσηλείας, ενώ η κατάσταση της υγείας του κάθε θετικού κρούσματος εξελίσσεται απρόοπτα, ραγδαία και δυστυχώς σε μεγάλο ποσοστό, μοιραία.

Ο κόσμος, και κάθε ηλικιακή ομάδα, έχοντας γνωρίσει επί ένα χρόνο τον COVID-19  μέσα από το καθημερινό δελτίο θυμάτων και κρουσμάτων, αντιλαμβάνεται τον πανδημικό ιο, ως ένα θανατηφόρο σύνδρομο που ξεκινά στην πόρτα του νοσοκομείου. Και την ίδια ώρα ως κάτι αόρατο, που τους απαγορεύει την ζωή .

Στην παρουσία του θετικού τεστ ωστόσο, ξεκινά το σκοτάδι.

Συμπαράσταση στα χιλιάδες κρούσματα, από την ώρα της θετικής διάγνωσης έως την «άγνωστη» στιγμή που θα πρέπει να αποταθούν στο νοσοκομείο, δεν υπάρχει επί της ουσίας, ούτε και ιατρική καθοδήγηση, από το Δημόσιο Σύστημα Υγείας, για τα βήματα που θα πρέπει να ακολουθήσει κανείς. Υπάρχει, ωστόσο, 24/24 διαθεσιμο επιστημονικό προσωπικό στην Τηλεφωνική Γραμμή Βοηθείας για τον COVID-19, στον αριθμό 1110,  που έχει δημιουργήσει η Περιφέρεια Αττικής με εξειδικευμένους εθελοντές γιατρούς και την υποστήριξη του ΙΣΑ.

Αγνοια και πανικός

Τα παρατεταμένα λοκνάαουν, που επιβλήθηκαν κλιμακουμενα σε  αυστηροποίηση ειδικά στην Αττική, σε συνδυασμό με την καλπζούσα αύξηση των εισαγωγών στα νοσοκομεία και τις ΜΕΘ , έχουν φέρει τις ελληνικές οικογένειες προ του χειρότερου κύματος πανικού που η επιδημία γέννησε μέχρι τώρα.

Το υγειονομικό σύστημα και το υγειονομικό προσωπικό με τους ειδικούς καθηγητές των πανεπιστημιακών κλινικών, ξεπερνούν εαυτόν σκύβοντας πάνω από κάθε περιστατικό, σε μια νόσο, όμως, που διαφοροποιείται διαρκώς από ασθενή σε ασθενή, και που μέσα σε λίγες ημέρες «άλλαξε προφίλ» απειλώντας πλέον ακόμη και με διασωλήνωση όλο και πιο νέους, και μικρα παιδιά και βρέφη, που μέχρι πρότινος θεωρούνταν εκτός κινδύνου .

“Η κυβέρνηση έχει υιοθετήσει μια ατυχή στρατηγική λήψης αποφάσεων βάσει της πληρότητας στις κλίνες των νοσοκομείων,  πράγμα που σημαίνει ότι οι κρίσιμες αποφάσεις μπορεί να λαμβάνονται πολύ αργά”, δήλωσε ο Jan Kulveit, ανώτερος ερευνητής του Future of Humanity Institute, ερευνητικού ινστιτούτου του Πανεπιστήμιου της Οξφόρδης, μιλώντας στο CNN

Ο ειδικός ερευνητής εξηγεί ότι ο αριθμός των ασθενών στα νοσοκομεία παρουσιάζει  καθυστερημένη εικόνα της επιδημίας

“Υπάρχει μια τεράστια διαφορά μεταξύ της λήψης εκτάκτων μέτρων περιορισμού  και της αναβολής της λήψης τους επι 10ήμερο   Μια καθυστέρηση 10 ημερών, πχ.  όταν ο αριθμός αναπαραγωγής είναι 1,4 σημαίνει διπλασιασμό της επιδημίας” . Οι δηλώσεις έγιναν μελετώντας την περίπτωση της Τσεχίας, που ατυπη την ώρα είναι δακτυλοδεικτούμενη για την κατάσταση αυξημένου κινδύνου στον οποίο έχει τεθεί,  με 10 εκατομμύρια πληθυσμό που μέχρι σήμερα μετρά ήδη 20.000θανάτους και καταγράφει καλπαζουσα διασπορά.

«Το παράδοξο της επιτυχίας»

Στην περίπτωση της Τσεχίας συντέλεσαν πολλά μικρά λάθη, αναλύει το cnn, ένα κάθε φορά, ώστε να οδηγήσουν την αποτυχία του συστήματος που τώρα με εκτεταμένη την βρετανική μετάλλαξη , μετρά δραματικές απώλειες σε χιλιάδες ανθρώπινες ζωές.

Κυρίως όμως η χώρα παρασύρθηκε όπως φαίνεται από ένα καθεστώς επιτυχίας που ίσχυε μέχρι και τους καλοκαιρινούς μήνες.

Στη δημόσια υγεία αυτό είναι γνωστό ως το «παράδοξο της επιτυχίας.» Όταν τα προληπτικά μέτρα λειτουργούν καλά, το κοινό μπορεί να υποτιμά τη σοβαρότητα της απειλής

«Οι Τσέχοι δεν είναι μοναδικοί στο να γίνουν θύματα της δικής τους επιτυχίας, αλλά η αδυναμία της κυβέρνησης να εξηγήσει τα ζητήματα επιδεινώνει την κατάσταση. Η κυβέρνηση ξεκίνησε μια εκστρατεία πληροφόρησης για ιούς, αλλά επικεντρώθηκε κυρίως στους περιορισμούς και, πιο πρόσφατα, στους εμβολιασμούς»  υπογραμμίζει ο επικεφαλής ’ης ερευνητής Jan Kulveit, του Future of Humanity Institute, του Πανεπιστήμιου της Οξφόρδης.

Πολλά από τα στοιχεία στους χειρισμούς της Τσεχίας θυμίζουν την Ελλάδα. Άλλωστε ζήσαμε και εμείς μια περίοδο σχετικής ανεμελιάς  και αισιοδοξίας το καλοκαίρι και τους φθινοπωρινούς μήνες που ακολούθησαν το δικό μας  success story “.

Σε ένα αντίστοιχο επίπεδο τοποθετείται και η Γερμανία σύμφωνα με τους NY Times .

Στην αρχή της πανδημίας, η Γερμανία εμφανίστηκε ως παγκόσμιος ηγέτης στην αντιμετώπιση της  κρίσης δημόσιας υγείας  αιώνα. Τα ποσοστά θανάτου και μόλυνσης της χώρας στο πρώτο κύμα της πανδημίας ήταν τα χαμηλότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η υγειονομική περίθαλψη ήταν εξαιρετική. Όχι πια. Στο δεύτερο κύμα του ιού, η Γερμανία, με την Βρετανική και νοτιοαφρικανική μετάλλαξη παρούσες, άρχισε να μετρά πολλαπλάσιο αριθμό μολύνσεων, και σήμερα, μαλιστα προτείνει την επέκταση του αυστηρού lockdown έως τις 28 Μαρτίου.

Για μια χώρα που ήταν νούμερο 1 στην Ευρώπη – σε οικονομική δύναμη, με φήμη για αποτελεσματικότητα και οργάνωση – η αλλαγή στην διαχείριση της επιδημίας , από επιτυχή σε άκαρπη, εχει ανάγλυφο πολιτικό αντίκτυπο για τους Γερμανούς, αλλά και τους υπόλοιπους Ευρωπαίους.

«Για πολύ καιρό, η χώρα βυθίστηκε στη λάμψη της πρώιμης επιτυχίας της», έγραψε η αντιπολιτευόμενη Süddeutsche Zeitung.  «Τώρα ο κοροναϊός καταδεικνύει ότι η Γερμανία έχει δραματικά ελλείμματα στη διακυβέρνησή της, στη διοίκησή της και στους πολιτικούς της», προσθέτει.

*Η Μαρία Παπαπαναγιώτου είναι διακεκριμένη δημοσιογράφος, με διεθνή εξειδίκευση σε θέματα υγείας και είναι τακτική αρθρογράφος του europost.gr