Ελένη Τοπαλούδη: Ξανά στον Άρειο Πάγο η δολοφονία που συγκλόνισε το Πανελλήνιο το 2018- Γιατί ζητά επανεξέταση της καταδίκης η υπεράσπιση του Έλληνα καταδικασθέντος

Νέα δικαστική τροπή παίρνει η πολύκροτη υπόθεση της Ελένης Τοπαλούδη, της 21χρονης φοιτήτριας που βρήκε φρικτό θάνατο στη Ρόδο, τον Νοέμβριο του 2018, έπειτα από τον ομαδικό βιασμό και τη δολοφονία της από δύο άνδρες.

Ελένη Τοπαλούδη: Ξανά στον Άρειο Πάγο η δολοφονία που συγκλόνισε το Πανελλήνιο το 2018- Γιατί ζητά επανεξέταση της καταδίκης η υπεράσπιση του Έλληνα καταδικασθέντος

Την Τρίτη 17 Νοεμβρίου, το ΣΤ’ Ποινικό Τμήμα του Αρείου Πάγου καλείται να εξετάσει αίτηση επανεξέτασης που έχει καταθέσει η υπεράσπιση του Έλληνα καταδικασθέντος, επιχειρώντας να θέσει υπό αμφισβήτηση την προηγούμενη απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου, με την οποία είχαν απορριφθεί οι αιτήσεις αναίρεσης των δύο δραστών.

Σχεδόν οκτώ χρόνια μετά το έγκλημα που συγκλόνισε την ελληνική κοινωνία, πυροδότησε μαζικές αντιδράσεις και άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στη δημόσια συνείδηση, η υπεράσπιση επιχειρεί να αξιοποιήσει ένα ακόμη ένδικο μέσο. Η νέα δικαστική κίνηση, ωστόσο, δεν σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας δίκης ούτε ανοίγει εκ νέου από μηδενική βάση τον φάκελο των αποδεικτικών στοιχείων. Το πεδίο της εξέτασης είναι αυστηρά οριοθετημένο από τον νόμο.

Όπως αναφέρει η dimokratiki.gr, το ανώτατο δικαστήριο θα κληθεί να διαπιστώσει εάν στην προηγούμενη κρίση του εντοπίζονται νομικές πλημμέλειες, ικανές να δικαιολογήσουν την επανεξέταση των λόγων αναίρεσης.

Στη δικαστική διαδικασία αναμένεται να δώσουν το «παρών» ο Χάρης Αμπράζης, συνήγορος του Έλληνα καταδικασθέντος, και ο Ευάγγελος Γκιούγκης, ο οποίος εκπροσωπεί την οικογένεια της αδικοχαμένης φοιτήτριας.

Στο μικροσκόπιο η απόφαση 747/2024 του Αρείου Πάγου

Στο επίκεντρο της νέας νομικής προσπάθειας βρίσκεται η απόφαση 747/2024, την οποία εξέδωσε στις 23 Μαΐου 2024 το ΣΤ’ Ποινικό Τμήμα του Αρείου Πάγου.

Με την απόφαση εκείνη είχαν απορριφθεί οι αιτήσεις αναίρεσης των δύο ανδρών, οι οποίοι είχαν κριθεί ομόφωνα ένοχοι από το Μικτό Ορκωτό Εφετείο Αθηνών για τον βιασμό και τη δολοφονία της 21χρονης φοιτήτριας του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Οι ποινές που τους επιβλήθηκαν ήταν ισόβια κάθειρξη για ανθρωποκτονία από πρόθεση και επιπλέον κάθειρξη 15 ετών για τον ομαδικό βιασμό. Κανένα ελαφρυντικό δεν αναγνωρίστηκε στους δύο καταδικασθέντες.

Με την απόρριψη των αιτήσεων αναίρεσης από τον Άρειο Πάγο, οι καταδικαστικές αποφάσεις κατέστησαν αμετάκλητες, σηματοδοτώντας την ολοκλήρωση της τακτικής δικαστικής διαδρομής της υπόθεσης.

Ο Χάρης Αμπράζης, ο οποίος υπερασπίζεται τον Έλληνα καταδικασθέντα από το 2020, προχώρησε στη συνέχεια στην κατάθεση αίτησης επανεξέτασης, υποστηρίζοντας ότι η απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου παρουσιάζει σφάλματα. Η συγκεκριμένη δικαστική πρωτοβουλία αφορά αποκλειστικά τον δικό του εντολέα και όχι τον δεύτερο καταδικασθέντα.

Η αίτηση είχε αρχικά προσδιοριστεί να συζητηθεί στις 21 Ιανουαρίου 2025, χωρίς τότε να προκύψει οριστική δικαστική κρίση. Τελικά, ορίστηκε νέα δικάσιμος για τις 17 Νοεμβρίου 2026, με διαφορετικό εισηγητή.

Τα ιατροδικαστικά ευρήματα και η γραμμή υπεράσπισης

Σημαντικό βάρος στην επιχειρηματολογία της υπεράσπισης δίνεται στην ερμηνεία των ιατροδικαστικών ευρημάτων, τα οποία είχαν αξιοποιηθεί κατά την εκδίκαση της υπόθεσης.

Ειδικότερα, ο συνήγορος του Έλληνα καταδικασθέντος προβάλλει ως βασικό επιχείρημα το γεγονός ότι ο εντολέας του είναι αριστερόχειρας. Με βάση τη δική του ανάγνωση των ιατροδικαστικών δεδομένων, η θέση και η μορφολογία αρκετών τραυμάτων στο σώμα της Ελένης Τοπαλούδη παραπέμπουν, όπως υποστηρίζει, σε χτυπήματα που θα μπορούσαν να έχουν προκληθεί από δεξιόχειρα δράστη.

Μέσα από αυτή την επιχειρηματολογία επιχειρείται να τεθεί υπό αμφισβήτηση ο βαθμός αλλά και ο ακριβής τρόπος συμμετοχής του εντολέα του στη βάναυση επίθεση εναντίον της νεαρής γυναίκας.

Παράλληλα, η υπεράσπιση επικαλείται τα αποτυπώματα που εντοπίστηκαν στο σίδερο σιδερώματος, το οποίο χρησιμοποιήθηκε κατά τη διάρκεια της επίθεσης. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της, τα συγκεκριμένα αποτυπώματα αποδίδονται αποκλειστικά στον δεύτερο καταδικασθέντα.

Ο Έλληνας δράστης φέρεται να παραδέχεται ότι χτύπησε τη φοιτήτρια με ένα «δυνατό κροσέ», αρνούμενος, ωστόσο, ότι συμμετείχε με αντίστοιχο τρόπο στις υπόλοιπες πράξεις βίας που διαπράχθηκαν σε βάρος της.

Ένα ακόμη σημείο στο οποίο εστιάζει η υπεράσπιση αφορά τη μεταφορά της βαριά τραυματισμένης Ελένης στη θάλασσα. Ο συνήγορος υποστηρίζει ότι ο εντολέας του δεν είχε ενεργό συμμετοχή σε αυτή την ενέργεια, επικαλούμενος τα ίχνη αίματος που, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, εντοπίστηκαν στα υποδήματα του συγκατηγορουμένου του.

Πρόκειται για επιχειρήματα που προβάλλονται από την πλευρά της υπεράσπισης, με στόχο να αναθεωρηθεί η αξιολόγηση της συμμετοχής του καταδικασθέντος στα γεγονότα. Δεν αναιρούν, ωστόσο, την καταδικαστική απόφαση που έχει ήδη εκδοθεί και καταστεί αμετάκλητη.

Ελένη Τοπαλούδη: Ξανά στον Άρειο Πάγο η δολοφονία που συγκλόνισε το Πανελλήνιο το 2018- Γιατί ζητά επανεξέταση της καταδίκης η υπεράσπιση του Έλληνα καταδικασθέντος

Η δημοσιότητα της δίκης και οι αιτιάσεις περί παραβίασης του τεκμηρίου αθωότητας

Πέρα από τα ιατροδικαστικά δεδομένα, η αίτηση επανεξέτασης περιλαμβάνει και σοβαρές αιτιάσεις για τις συνθήκες υπό τις οποίες διεξήχθη η δίκη στο Εφετείο, με αιχμή την εκτεταμένη δημοσιότητα που είχε λάβει η υπόθεση.

Ο συνήγορος υποστηρίζει ότι κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας αναγνώστηκαν δημοσιεύματα με ιδιαίτερα αρνητικές αναφορές στους κατηγορουμένους, γεγονός που, κατά την εκτίμησή του, ενδέχεται να επηρέασε τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίστηκαν από το δικαστήριο.

Στο ίδιο πλαίσιο, επικαλείται δημόσιες δηλώσεις και τοποθετήσεις αξιωματούχων και εκπροσώπων των Αρχών, οι οποίες, όπως ισχυρίζεται, είχαν διαμορφώσει ένα κλίμα προειλημμένης ενοχής, πριν ακόμη ολοκληρωθεί η δικαστική διερεύνηση της υπόθεσης.

Στις αιτιάσεις της υπεράσπισης περιλαμβάνονται επίσης αντιρρήσεις για τον τρόπο αξιολόγησης του οπτικοακουστικού υλικού και τη σύνδεσή του με τις μαρτυρικές καταθέσεις και τις ιατροδικαστικές εκθέσεις.

Παράλληλα, αμφισβητείται η πληρότητα της εξέτασης των ψηφιακών δεδομένων που προέρχονταν από τις προσωπικές συσκευές της Ελένης Τοπαλούδη. Η υπεράσπιση υποστηρίζει ότι δεν διερευνήθηκαν στον απαιτούμενο βαθμό τα στοιχεία που περιλαμβάνονταν σε τέσσερα κινητά τηλέφωνα και δύο ηλεκτρονικούς υπολογιστές της νεαρής φοιτήτριας.

Η εισαγγελική πρόταση και η στάση της οικογένειας Τοπαλούδη

Κατά την πρώτη συζήτηση της αίτησης, τον Ιανουάριο του 2025, η αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Ελένη Κοντακτσή είχε εισηγηθεί την απόρριψή της.

Η εισαγγελική πρόταση βασίστηκε στην εκτίμηση ότι η απόφαση του Μικτού Ορκωτού Εφετείου διέθετε επαρκή και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, ενώ τα αποδεικτικά στοιχεία είχαν αξιολογηθεί και συνεκτιμηθεί με τον προβλεπόμενο τρόπο.

Επιπλέον, η εισαγγελική λειτουργός δεν είχε διαπιστώσει παραβίαση των δικονομικών δικαιωμάτων των κατηγορουμένων. Αντίστοιχη ήταν η θέση που είχε εκφράσει και κατά την εξέταση των αρχικών αιτήσεων αναίρεσης, το 2023.

Απαντώντας ειδικότερα στην επιχειρηματολογία περί επηρεασμού της δικαστικής κρίσης από τη δημοσιότητα, είχε δηλώσει ότι «οι δικαστές δεν επηρεάζονται από τα δημοσιεύματα».

Στον αντίποδα των ισχυρισμών της υπεράσπισης βρίσκεται η θέση της οικογένειας της Ελένης Τοπαλούδη. Ο δικηγόρος Ευάγγελος Γκιούγκης υποστηρίζει ότι τόσο η πρωτοβάθμια όσο και η δευτεροβάθμια δικαστική διαδικασία διεξήχθησαν με πλήρη σεβασμό στις αρχές που διέπουν τη δίκαιη δίκη.

Η οικογένεια θεωρεί ότι οι δικαστικές αποφάσεις στηρίχθηκαν σε επαρκές και ισχυρό αποδεικτικό υλικό, ενώ οι ποινές που επιβλήθηκαν στους δύο άνδρες ανταποκρίνονται στην εξαιρετική βαρύτητα των εγκλημάτων που διέπραξαν.

Κατά την εκδίκαση της υπόθεσης στο Εφετείο, το 2022, ο εκπρόσωπος της οικογένειας είχε αναφερθεί και στην προσπάθεια των δύο κατηγορουμένων να μεταθέσουν ο ένας στον άλλον την ευθύνη για όσα συνέβησαν. Είχε, παράλληλα, αναδείξει τη σκληρότητα της βίας που ασκήθηκε στη νεαρή γυναίκα όταν εκείνη αντιστάθηκε στον βιασμό.

Τι ακριβώς θα εξετάσει ο Άρειος Πάγος στις 17 Νοεμβρίου

Η επικείμενη συνεδρίαση του ΣΤ’ Ποινικού Τμήματος δεν ανοίγει εκ νέου την υπόθεση της Ελένης Τοπαλούδη ούτε συνιστά επανάληψη της δίκης. Το αντικείμενό της περιορίζεται στον έλεγχο συγκεκριμένων νομικών ζητημάτων που θέτει η αίτηση επανεξέτασης.

Σε πρώτο στάδιο, οι δικαστές θα κρίνουν εάν η αίτηση πληροί τις νόμιμες προϋποθέσεις ώστε να εξεταστεί επί της ουσίας. Εφόσον κριθεί παραδεκτή, θα ακολουθήσει η αξιολόγηση του κατά πόσο συντρέχουν συγκεκριμένοι νομικοί λόγοι που δικαιολογούν την επανεξέταση της προηγούμενης απόφασης.

Μεταξύ άλλων, θα εξεταστεί εάν κάποιος από τους λόγους αναίρεσης που είχαν προβληθεί στο παρελθόν δεν εξετάστηκε ή δεν απαντήθηκε με την απαιτούμενη πληρότητα από το ανώτατο δικαστήριο.

Στο τραπέζι βρίσκονται δύο βασικά ενδεχόμενα:

1. Απόρριψη της αίτησης

Σε αυτή την περίπτωση, η απόφαση 747/2024 παραμένει σε πλήρη ισχύ και οι αμετάκλητες καταδίκες των δύο ανδρών διατηρούνται ως έχουν.

2. Αποδοχή της αίτησης

Εφόσον γίνει δεκτό το αίτημα, ο Άρειος Πάγος θα επανέλθει στα συγκεκριμένα νομικά ζητήματα που θα κρίνει ότι χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης και δικαστικής αξιολόγησης.

Ακόμη και σε αυτό το ενδεχόμενο, όμως, η αποδοχή της αίτησης δεν συνεπάγεται αυτομάτως ακύρωση των καταδικαστικών αποφάσεων, απαλλαγή του καταδικασθέντος ή επανάληψη ολόκληρης της δίκης.

Η νέα δικαστική εξέλιξη αποτελεί, συνεπώς, μια ακόμη νομική μάχη γύρω από την υπόθεση που σημάδεψε τη χώρα. Το διακύβευμα της 17ης Νοεμβρίου αφορά αποκλειστικά τον έλεγχο συγκεκριμένων νομικών αιτιάσεων και όχι την αυτόματη ανατροπή της αμετάκλητης καταδικαστικής κρίσης για τον βιασμό και τη δολοφονία της Ελένης Τοπαλούδη.