Ελληνοτουρκικά: Θα έχει διάρκεια το θετικό κλίμα από τη συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν;-Που μπορεί να οδηγήσει η πολιτική των «ήρεμων υδάτων»-Θα συζητήσουμε ποτέ με τους Τούρκους όλα αυτά που δεν «αγγίξαμε» στη συνάντηση της Άγκυρας;

Η πρόσφατη συνάντηση κορυφής υπερέβη τις αρχικές προσδοκίες, χωρίς ωστόσο να αφήσει πίσω της αποτελέσματα που να αλλάζουν τη ροή της ιστορίας, αν και κανείς δεν περίμενε κάτι τέτοιο.

Ελληνοτουρκικά: Θα έχει διάρκεια το θετικό κλίμα από τη συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν;-Που μπορεί να οδηγήσει η πολιτική των «ήρεμων υδάτων»-Θα συζητήσουμε ποτέ με τους Τούρκους όλα αυτά που δεν «αγγίξαμε» στη συνάντηση της Άγκυρας;

Η έλλειψη θεαματικών εξελίξεων ήταν εμφανής, και γι’ αυτό απουσίασαν οι ερωτήσεις που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν εκπλήξεις. Το γεγονός ότι η συνάντηση τελικά πραγματοποιήθηκε, μετά από αλλεπάλληλες αναβολές, συνοδεύτηκε από την υπογραφή έξι συμφωνιών και την υιοθέτηση Κοινής Διακήρυξης, που επαναβεβαιώνει τη Διακήρυξη των Αθηνών 2023 — όλα αυτά συνιστούν από μόνα τους μια σημαντική εξέλιξη σε επίπεδο επικοινωνίας των δύο κρατών τουλάχιστον.

Σημαντικό είναι ότι,νωνία πέρα από το θετικό κλίμα, και οι δύο ηγέτες αναγνώρισαν πως τα μεγάλα ζητήματα της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης —όπως τα αποκάλεσε ο Τούρκος πρόεδρος, «τα προβλήματα του Αιγαίου»— αν και περίπλοκα, δεν είναι άλυτα. Παρόλο που ο Τούρκος πρόεδρος παρέλειψε να αναφερθεί στην αιτία αυτών των προβλημάτων αλλά και στο τί θα συνιστούσε λύση για την τουρκική πλευρά.

Συνεπώς η έλλειψη ισχυρής πολιτικής βούλησης παραμένει εμφανής. Στον πυρήνα της αντιπαράθεσης υπάρχει ένα οξύμωρο: οι δύο χώρες δυσκολεύονται ακόμη να συμφωνήσουν ακόμα και στην ατζέντα των επίμαχων θεμάτων.

Από τη μία πλευρά, η Ελλάδα θεωρεί ότι η βασική διαφορά αφορά αποκλειστικά την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ. Από την άλλη, η Τουρκία υποστηρίζει ότι υπάρχουν πολλά ανοιχτά ζητήματα, πολλά εκ των οποίων αμφισβητούν την ελληνική κυριαρχία και δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης για την Αθήνα. Όλα αυτά, παρά το γεγονός ότι υπάρχει ένας σαφής οδηγός —το διεθνές δίκαιο και οι σχετικές συνθήκες— που, αν εφαρμοζόταν ορθολογικά και από τις δύο πλευρές, θα μπορούσε να προσφέρει απλές λύσεις.

Ελληνοτουρκικά: Θα έχει διάρκεια το θετικό κλίμα από τη συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν;-Που μπορεί να οδηγήσει η πολιτική των «ήρεμων υδάτων»-Θα συζητήσουμε ποτέ με τους Τούρκους όλα αυτά που δεν «αγγίξαμε» στη συνάντηση της Άγκυρας;

Διπλωμάτες με γνώση των συνομιλιών υπογραμμίζουν ότι ούτε η Αθήνα ούτε η Άγκυρα φαίνεται να θεωρούν ρεαλιστική την προοπτική προσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Ο βασικός στόχος παραμένει η διατήρηση χαμηλών τόνων και η αποφυγή εμπλοκής των ελληνοτουρκικών θεμάτων στο ραντάρ του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, δεδομένου ότι οποιαδήποτε παρέμβασή του θα μπορούσε να φέρει απρόβλεπτα αποτελέσματα.

Σημαντική εξέλιξη είναι ότι η κοινή ανακοίνωση αναφέρθηκε στην ενίσχυση της ενεργειακής συνεργασίας, επισημαίνοντας ότι «και οι δύο χώρες εξέφρασαν την αποφασιστικότητά τους να αξιολογήσουν τις υφιστάμενες ευκαιρίες συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας —ιδιαίτερα στον τομέα της διασύνδεσης ηλεκτρικής ενέργειας και των ανανεώσιμων πηγών— με στόχο τη σταθερότητα στην περιοχή».

Παρά ταύτα, δεν έγινε καμία αναφορά στο ελληνικό έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Κύπρο και στην τουρκική αντίδραση. Ανεξάρτητα από την τελική στάση της Κύπρου, οι διπλωμάτες θεωρούν ότι το ζήτημα θα έπρεπε να τεθεί, ώστε να αποφευχθεί οποιαδήποτε παρεμπόδιση από την Άγκυρα.

Στο Πεντάγωνο, όπως σημειώνουν αξιωματούχοι, παραμένουν σε εγρήγορση. Το ενδεχόμενο ενός θερμού επεισοδίου δεν μπορεί να αποκλειστεί, και η επιφυλακή παραμένει η μόνη σταθερή επιλογή, καθώς ο εφησυχασμός δεν αποτελεί ποτέ επιλογή για την εθνική ασφάλεια.