Έμμεσες συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα: Διπλωματική κινητικότητα με φόντο απειλές και κυρώσεις

Το Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες ξεκίνησαν έμμεσες διαπραγματεύσεις το Σάββατο, 12 Απριλίου 2025, στο Ομάν, με αντικείμενο το εξελισσόμενο πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, σε μια περίοδο που η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο έχει εντείνει τις γεωπολιτικές εντάσεις. Παρότι δεν αναμένεται άμεσα μια συνολική συμφωνία, το διακύβευμα είναι υψηλό, καθώς οι δύο χώρες βρίσκονται σε τροχιά αντιπαράθεσης για σχεδόν πέντε δεκαετίες.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Associated Press, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει διαμηνύσει αρκετές φορές ότι ενδέχεται να διατάξει στρατιωτικά πλήγματα κατά του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, εφόσον δεν υπάρξει συμβιβαστική λύση. Από την πλευρά τους, Ιρανοί αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι, υπό το βάρος των κυρώσεων, ίσως επιδιώξουν την απόκτηση πυρηνικών όπλων, καθώς η χώρα διαθέτει ήδη σημαντικές ποσότητες εμπλουτισμένου ουρανίου κοντά σε επίπεδα που απαιτούνται για στρατιωτική χρήση.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει ότι, σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πτήσεων, ιδιωτικό αεροσκάφος από τη Ρωσία προσγειώθηκε στο Ομάν την ίδια ημέρα. Ο Αμερικανός απεσταλμένος για θέματα Μέσης Ανατολής, Στιβ Γουίτκοφ, είχε συναντηθεί προηγουμένως με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν.

Σε ανάρτησή του στο X (πρώην Twitter), ο εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκχαέι, επιβεβαίωσε την έναρξη των συνομιλιών, διευκρινίζοντας ότι αυτές διεξάγονται με τη διαμεσολάβηση του Ομάν. Αντιπρόσωποι των δύο χωρών βρίσκονται στον ίδιο χώρο, αλλά επικοινωνούν έμμεσα μέσω του Ομάνι υπουργού Εξωτερικών.

Μιλώντας λίγο αργότερα στην κρατική τηλεόραση του Ιράν, ο Μπαγκχαέι υπογράμμισε πως κύριος στόχος της Τεχεράνης είναι η προάσπιση των εθνικών της συμφερόντων, σημειώνοντας ότι «δίνουμε αυθεντική και ειλικρινή ευκαιρία στη διπλωματία», με σκοπό την πρόοδο τόσο στο πυρηνικό ζήτημα όσο και στην άρση των διεθνών κυρώσεων.

Παρά τη δημοσιότητα των εξελίξεων, η Ουάσινγκτον δεν έχει επιβεβαιώσει επίσημα τη διεξαγωγή των διαπραγματεύσεων. Τόσο ο πρόεδρος Τραμπ όσο και ο Στιβ Γουίτκοφ έχουν ωστόσο αναφερθεί σε «άμεσες συνομιλίες», με τον Γουίτκοφ να δηλώνει πρόσφατα στη «Wall Street Journal»: «Η θέση μας ξεκινά με τον τερματισμό του πυρηνικού σας προγράμματος. Αυτό δεν αποκλείει την ύπαρξη εναλλακτικών διαύλων συμβιβασμού, αλλά δεν θα ανεχθούμε την οπλοποίηση των πυρηνικών σας ικανοτήτων».