Εμπειρογνώμονας για τη συντριβή του F-4 Phantom στην Τανάγρα: «Οι δύο πιλότοι προσπάθησαν να μην πέσει σε κατοικημένη περιοχή»

Στις τελευταίες δραματικές στιγμές της πτήσης του F-4 Phantom, αλλά και στην προσπάθεια των δύο χειριστών να αποτρέψουν μια ακόμη μεγαλύτερη τραγωδία, στάθηκε ο εμπειρογνώμονας αεροπορικών ατυχημάτων και πρώην πιλότος Παντελής Φραγκούλης.

Εμπειρογνώμονας για τη συντριβή του F-4 Phantom στην Τανάγρα: «Οι δύο πιλότοι προσπάθησαν να μην πέσει σε κατοικημένη περιοχή»

Μιλώντας σε τηλεοπτική εκπομπή, ο κ. Φραγκούλης περιέγραψε τις ιδιαίτερα απαιτητικές συνθήκες υπό τις οποίες πραγματοποιούνται οι πτήσεις επίδειξης, εξηγώντας πως πρόκειται για δραστηριότητες που απαιτούν από τους χειριστές απόλυτη ακρίβεια, άψογο συντονισμό και εξαιρετικά γρήγορες αντιδράσεις.

Οι υψηλές ταχύτητες σε συνδυασμό με το πολύ χαμηλό ύψος πτήσης περιορίζουν δραματικά τον διαθέσιμο χρόνο για οποιαδήποτε διορθωτική ενέργεια. Σε περίπτωση αιφνίδιας βλάβης ή κάποιου άλλου απρόβλεπτου παράγοντα, όπως εξήγησε, τα περιθώρια αντίδρασης συρρικνώνονται μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα, με τις εξελίξεις να μπορούν να πάρουν τραγική τροπή.

Η προσπάθεια να αποφευχθεί κατοικημένη περιοχή

Ιδιαίτερη σημασία στην ανάλυσή του έδωσε ο πρώην πιλότος στην προσπάθεια των δύο χειριστών να απομακρύνουν το αεροσκάφος από κατοικημένα σημεία, σε μια ύστατη προσπάθεια να περιορίσουν τον κίνδυνο για ανθρώπους που βρίσκονταν στο έδαφος.

Η ευρύτερη περιοχή της Τανάγρας δεν αποτελεί μια αμιγώς απομονωμένη ζώνη. Στην περιοχή υπάρχουν κατοικίες, αλλά και εγκαταστάσεις μεγάλων επιχειρήσεων, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα κρίσιμη την πορεία ενός αεροσκάφους που αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα, ιδίως όταν αυτό βρίσκεται σε εξαιρετικά χαμηλό ύψος.

Σύμφωνα με τον κ. Φραγκούλη, σε μια τέτοια κατάσταση ο χειριστής καλείται να διαχειριστεί μέσα σε ελάχιστο χρόνο δύο κρίσιμες προτεραιότητες: να διατηρήσει, όσο είναι δυνατόν, τον έλεγχο του αεροσκάφους και ταυτόχρονα να περιορίσει τις πιθανές συνέπειες για ανθρώπους και εγκαταστάσεις στο έδαφος.

Πρόκειται για μια επιλογή που, υπό ακραίες συνθήκες, μπορεί να έρθει σε σύγκρουση με την ίδια την πιθανότητα επιβίωσης του πληρώματος.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, σε ακραίες συνθήκες οι πιλότοι γίνονται «ένα με το αεροσκάφος».

Η συγκεκριμένη αναφορά αποτυπώνει, όπως εξήγησε, τον ιδιαίτερο δεσμό χειριστή και αεροσκάφους σε μια κρίσιμη στιγμή, όταν κάθε κίνηση, κάθε διόρθωση και κάθε επιλογή μπορεί να κρίνει μέσα σε κλάσματα δευτερολέπτου την εξέλιξη της κατάστασης.

Εμπειρογνώμονας για τη συντριβή του F-4 Phantom στην Τανάγρα: «Οι δύο πιλότοι προσπάθησαν να μην πέσει σε κατοικημένη περιοχή»

Τα συντρίμμια διασκορπίστηκαν σε απόσταση άνω των 700 μέτρων

Ο εμπειρογνώμονας αναφέρθηκε ακόμη στην εικόνα που έχει διαμορφωθεί στον χώρο της συντριβής, όπου οι έρευνες συνεχίζονται μέσα σε μια μεγάλη έκταση.

Όπως αποκάλυψε, το F-4 φέρεται να προσέκρουσε αρχικά σε ξύλινη κολώνα χαμηλής τάσης και στη συνέχεια να διαλύθηκε, με αποτέλεσμα τμήματα του αεροσκάφους να εκτοξευθούν και να καταλήξουν σε διαφορετικά σημεία της γύρω περιοχής.

Τα συντρίμμια έχουν εντοπιστεί σε διάφορα σημεία του κάμπου απέναντι από το σημείο της πρόσκρουσης, ενώ, σύμφωνα με την εκτίμηση του κ. Φραγκούλη, η συνολική διασπορά τους ξεπερνά τα 700 μέτρα.

Η έκταση στην οποία βρίσκονται τα ευρήματα αποτελεί ένα ακόμη δύσκολο κομμάτι για τους ερευνητές. Κάθε τμήμα του αεροσκάφους μπορεί να αποτελέσει ένα μικρό αλλά κρίσιμο κομμάτι του παζλ που θα βοηθήσει τους ειδικούς να ανασυνθέσουν με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ακρίβεια τα τελευταία δευτερόλεπτα της μοιραίας πτήσης.

Η συγκέντρωση, η καταγραφή και η λεπτομερής εξέταση των συντριμμιών αναμένεται, επομένως, να απαιτήσουν χρόνο, καθώς οι ερευνητές θα πρέπει να συνδυάσουν τα επιμέρους ευρήματα με τα διαθέσιμα στοιχεία από την πτήση και το αεροσκάφος.

«Πρόκειται για πτήσεις υψηλού ρίσκου»

Ο Παντελής Φραγκούλης εξήγησε παράλληλα ότι οι επιδείξεις του Athens Flying Week πραγματοποιούνται υπό συνθήκες που απαιτούν από τους χειριστές εξαιρετικά υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης, συγκέντρωσης και ετοιμότητας.

Οι ελιγμοί εκτελούνται με μεγάλες ταχύτητες και σε πολύ μικρό ύψος από το έδαφος. Αυτό σημαίνει ότι ο χρόνος που διαθέτει ένας χειριστής για να αντιληφθεί ένα πρόβλημα, να αξιολογήσει την κατάσταση και να αντιδράσει είναι εξαιρετικά περιορισμένος.

Μια απότομη μεταβολή των συνθηκών ή ένα τεχνικό πρόβλημα μπορεί, επομένως, να εξελιχθεί πολύ γρήγορα, χωρίς να αφήνει μεγάλα περιθώρια για διορθωτικές κινήσεις.

Παράλληλα, ο κ. Φραγκούλης επισήμανε ότι οι συγκεκριμένες πτήσεις παρουσιάζουν αρκετά κοινά χαρακτηριστικά με τις πραγματικές αποστολές αναχαίτισης που εκτελούν οι Έλληνες χειριστές στο Αιγαίο, όπου η ταχύτητα, η ακρίβεια και η ικανότητα άμεσης αντίδρασης αποτελούν βασικές προϋποθέσεις.

Ωστόσο, ακόμη και η πολυετής εμπειρία ενός χειριστή δεν μπορεί να μηδενίσει τον παράγοντα του απρόβλεπτου. Όταν ένα μαχητικό κινείται με πολύ υψηλή ταχύτητα και σε ελάχιστη απόσταση από το έδαφος, ο χρόνος αντίδρασης είναι εκ των πραγμάτων περιορισμένος.

«Πρόκειται για πτήσεις υψηλού ρίσκου»

«Δεν υπάρχει θέμα συντήρησης των Phantom»

Ο εμπειρογνώμονας αναφέρθηκε και στο ζήτημα της ηλικίας των F-4 Phantom που επιχειρούν με την Πολεμική Αεροπορία, επισημαίνοντας ότι η παλαιότητα ενός αεροσκάφους δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη ότι αυτό είναι αναξιόπιστο ή ανεπαρκώς συντηρημένο.

Όπως ανέφερε, τα ελληνικά Phantom έχουν περάσει από σημαντικές αναβαθμίσεις, μεταξύ άλλων και στα ηλεκτρονικά τους συστήματα, ενώ παράλληλα ακολουθούν συγκεκριμένο πρόγραμμα συντήρησης και τεχνικών ελέγχων.

«Δεν υπάρχει θέμα συντήρησης των Phantom»

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι τα συγκεκριμένα αεροσκάφη εξακολουθούν να εκτελούν καθημερινά αποστολές, γεγονός που, όπως σημείωσε, καταδεικνύει ότι η ηλικία τους δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί αυτομάτως ως εξήγηση για ένα αεροπορικό δυστύχημα.

Τα ακριβή αίτια της συντριβής, πάντως, δεν μπορούν να εξαχθούν με βεβαιότητα πριν ολοκληρωθεί η επίσημη έρευνα. Οι αρμόδιες αρχές αναμένεται να εξετάσουν κάθε διαθέσιμο στοιχείο, από την τεχνική κατάσταση του F-4 και τα ευρήματα στον χώρο της συντριβής έως τις συνθήκες της πτήσης και τις τελευταίες κινήσεις των δύο χειριστών.

Μέχρι τότε, κάθε εκτίμηση παραμένει μέρος της προκαταρκτικής εικόνας και όχι οριστικό συμπέρασμα για τα αίτια που οδήγησαν στη μοιραία εξέλιξη.