Ενέργεια: Γιατί ο πολυδιαφημισμένος «Κάθετος Διάδρομος» μπορεί να αποδειχθεί «ασύμφορος» εμπορικά ήδη από το 2027!- Το «μπάσιμο» της Ρουμανίας, ο σταθερός Turkstream και ο «ρόλος-κλειδί» της Ουγγαρίας στην ενεργειακή αγορά της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης

Η έναρξη παραγωγής φυσικού αερίου από το υπεράκτιο κοίτασμα Neptun Deep της Ρουμανίας, το 2027, αλλάζει τις ισορροπίες στην ενεργειακή αγορά της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης. Για την Ελλάδα, η εξέλιξη αποτελεί σοβαρή απειλή.

Ενέργεια: Γιατί ο πολυδιαφημισμένος «Κάθετος Διάδρομος» μπορεί να αποδειχθεί «ασύμφορος» εμπορικά ήδη από το 2027!- Το «μπάσιμο» της Ρουμανίας, ο σταθερός Turkstream και ο «ρόλος-κλειδί» της Ουγγαρίας στην ενεργειακή αγορά της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης

Η νέα ρουμανική παραγωγή μπορεί να περιορίσει τις εμπορικές προοπτικές του Κάθετου Διαδρόμου, στον οποίο η χώρα στηρίζει τη φιλοδοξία της να γίνει βασική πύλη τροφοδοσίας των βορειότερων ευρωπαϊκών αγορών.

Το πρόβλημα δεν βρίσκεται στις υποδομές, αλλά στο κόστος. Ο Κάθετος Διάδρομος συνδέει τις ελληνικές πύλες εισόδου με τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία, με προοπτική επέκτασης προς την Κεντρική Ευρώπη. Ωστόσο, το αέριο που περνά από την Ελλάδα, ιδιαίτερα όταν προέρχεται από LNG, επιβαρύνεται με το κόστος προμήθειας, επαναεριοποίησης και διαμετακόμισης. Εάν η τελική τιμή είναι υψηλότερη από εκείνη των ανταγωνιστικών διαδρομών, οι αγοραστές δεν έχουν λόγο να επιλέξουν την ελληνική οδό.

Η Ρουμανία ετοιμάζεται να αλλάξει τα δεδομένα. Το κοίτασμα Neptun Deep αναμένεται να προσφέρει περίπου 8 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως. Η παραγωγή αυτή θα ενισχύσει την ενεργειακή αυτονομία της χώρας και θα της δώσει τη δυνατότητα να εξάγει σημαντικές ποσότητες στις γειτονικές αγορές. Έτσι, χώρες που σήμερα εξαρτώνται από εισαγωγές μέσω τρίτων κρατών θα μπορούν να προμηθεύονται απευθείας ρουμανικό αέριο.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις που αποδίδονται στην S&P Global, η Ρουμανία μπορεί να εξελιχθεί σε βασικό προμηθευτή της Ουγγαρίας και της Μολδαβίας, διατηρώντας ισχυρή παρουσία στις αγορές της περιοχής έως τις αρχές της δεκαετίας του 2040. Η εξέλιξη αυτή περιορίζει το εμπορικό πεδίο του Κάθετου Διαδρόμου και δημιουργεί έναν νέο, ισχυρό ανταγωνιστή για τις ελληνικές υποδομές.

Στην ίδια αγορά διεκδικεί ρόλο και η Τουρκία. Διαθέτει εκτεταμένο δίκτυο αγωγών, τερματικούς σταθμούς LNG και μεγάλες αποθηκευτικές δυνατότητες. Η γεωγραφική της θέση και η πρόσβαση σε διαφορετικές πηγές προμήθειας τής επιτρέπουν να συνδυάζει ποσότητες και να διεκδικεί μερίδιο στις ευρωπαϊκές αγορές.

Ενέργεια: Γιατί ο πολυδιαφημισμένος «Κάθετος Διάδρομος» μπορεί να αποδειχθεί «ασύμφορος» εμπορικά ήδη από το 2027!- Το «μπάσιμο» της Ρουμανίας, ο σταθερός Turkstream και ο «ρόλος-κλειδί» της Ουγγαρίας στην ενεργειακή αγορά της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης

Οι μεγάλες τουρκικές υποδομές μπορούν να μειώσουν το κόστος μεταφοράς και να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα της διαδρομής. Ωστόσο, παραμένουν δύο κρίσιμα ζητήματα: η διαφάνεια των συναλλαγών και η τεκμηρίωση της προέλευσης του εξαγόμενου αερίου. Τα ζητήματα αυτά αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω των ευρωπαϊκών περιορισμών στο ρωσικό φυσικό αέριο.

Το βασικό πεδίο σύγκρουσης θα είναι η Ουγγαρία. Η αγορά της προσφέρει σημαντικές εμπορικές δυνατότητες, αλλά ο ανταγωνισμός θα είναι σκληρός. Ελλάδα και Τουρκία θα πρέπει να αντιμετωπίσουν τη ρουμανική παραγωγή και τις υπόλοιπες διαθέσιμες πηγές προμήθειας. Για την ελληνική πλευρά, το ζητούμενο είναι συγκεκριμένο: χαμηλότερες τιμές, αξιόπιστες ποσότητες και σταθερές χρεώσεις. Διαφορετικά, οι αγοραστές θα στραφούν σε φθηνότερες επιλογές.

Η διαφοροποίηση των πηγών παραμένει στρατηγικό πλεονέκτημα για την Ευρώπη. Παράλληλα, οι μεταβολές στη ζήτηση, η διαθεσιμότητα φυσικού αερίου και οι ανάγκες αποθήκευσης μπορούν να δημιουργήσουν ευκαιρίες για πρόσθετες ροές μέσω του Κάθετου Διαδρόμου. Για να αξιοποιηθούν, όμως, απαιτούνται χαμηλότερες χρεώσεις διαμετακόμισης, σταθερές εμπορικές συμφωνίες και καλύτερη αξιοποίηση των ελληνικών υποδομών.

Το διακύβευμα για την Ελλάδα είναι πλέον ξεκάθαρο. Εάν ο Κάθετος Διάδρομος παραμείνει ακριβότερος από τις ανταγωνιστικές διαδρομές, θα χάσει φορτία και μερίδιο αγοράς. Η στρατηγική του σημασία δεν αρκεί για να εξασφαλίσει την εμπορική του επιβίωση. Το 2027 μπορεί να αποτελέσει χρονιά-καμπή. Με την είσοδο του ρουμανικού αερίου στην αγορά, ο ανταγωνισμός θα κριθεί πλέον στην τιμή και όχι στη γεωπολιτική αξία των υποδομών.

Στην αγορά φυσικού αερίου, άλλωστε, δεν αρκεί να διαθέτεις έναν διάδρομο. Πρέπει να μπορείς να προσφέρεις φθηνότερο και ανταγωνιστικότερο αέριο. Διαφορετικά, οι αγοραστές θα επιλέξουν άλλη διαδρομή.