Έρχεται γεωπολιτικός “σεισμός”: Ο Τραμπ φέρεται να αποδέχεται πλήρως το σχέδιο Πούτιν – Στο τραπέζι των μεγάλων αποφάσεων για την Ουκρανία και τη νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας οι ΗΠΑ, η Ρωσία και η Κίνα, εκτός παιχνιδιού η Ευρώπη και το Κίεβο – Τι θα συζητηθεί στην κρίσιμη Σύνοδο της 19ης Νοεμβρίου;

Ραγδαίες γεωπολιτικές εξελίξεις βρίσκονται προ των πυλών, καθώς η διπλωματική κινητικότητα μεταξύ Ουάσιγκτον, Μόσχας και Πεκίνου δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μια συνάντηση κορυφής που θα μπορούσε να επηρεάσει καθοριστικά το μέλλον της Ουκρανίας και τις παγκόσμιες ισορροπίες.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ που επικαλείται Αμερικανικές κυβερνητικές πηγές, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται διατεθειμένος να εξετάσει το πλαίσιο τριμερούς συνεννόησης που προωθεί η Ρωσία, με τη συμμετοχή του Βλαντιμίρ Πούτιν και του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ.

Το σχέδιο προβλέπει συνομιλίες στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του APEC, στις 18 και 19 Νοεμβρίου 2026, στη Σενζέν της Κίνας. Ωστόσο, η πραγματοποίηση της συνάντησης και η οριστικοποίηση της ατζέντας δεν έχουν ακόμη επιβεβαιωθεί πλήρως.

Το στοιχείο που προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες είναι η πιθανότητα οι τρεις μεγάλες δυνάμεις να συζητήσουν για την Ουκρανία και τη νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας χωρίς την άμεση συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η φόρμουλα Πούτιν και το μεγάλο διπλωματικό παιχνίδι του Τραμπ

Η Μόσχα επιδιώκει εδώ και καιρό να μεταφέρει το ουκρανικό ζήτημα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο διαπραγματεύσεων μεταξύ των ισχυρότερων κρατών του πλανήτη.

Για τον Πούτιν, μια τριμερής συνάντηση με τον Τραμπ και τον Σι θα αποτελούσε σημαντική διπλωματική επιτυχία, καθώς θα ενίσχυε τη διεθνή θέση της Ρωσίας και θα της έδινε τη δυνατότητα να συζητήσει τις στρατηγικές της επιδιώξεις απευθείας με την Ουάσιγκτον και το Πεκίνο.

Η ρωσική πλευρά φέρεται να επιδιώκει μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου με όρους που θα λαμβάνουν υπόψη τις δικές της απαιτήσεις, συμπεριλαμβανομένων των εδαφικών ζητημάτων και των εγγυήσεων ασφαλείας.

Ο Τραμπ, από την πλευρά του, επιδιώκει να εμφανιστεί ως ο ηγέτης που μπορεί να οδηγήσει σε μια μεγάλη διπλωματική συμφωνία και να τερματίσει έναν πόλεμο που έχει προκαλέσει τεράστιες καταστροφές.

Το ερώτημα είναι μέχρι ποιο σημείο είναι διατεθειμένος να κινηθεί προς τις ρωσικές θέσεις και ποιες εγγυήσεις θα απαιτήσει από τη Μόσχα.

Τρεις υπερδυνάμεις στο ίδιο τραπέζι – Τι θα συζητηθεί στις 19 Νοεμβρίου

Σύμφωνα με δημοσίευμα της New York Post, η σχεδιαζόμενη συνάντηση αναμένεται να έχει ευρεία ατζέντα.

Στο τραπέζι φέρονται να βρίσκονται τρία μεγάλα ζητήματα:

• Ο έλεγχος των εξοπλισμών: Η αναζήτηση ενός νέου πλαισίου συμφωνίας για τον περιορισμό και τον έλεγχο των στρατηγικών οπλοστασίων.
• Ο πόλεμος στην Ουκρανία: Η προοπτική πολιτικής διευθέτησης, οι εδαφικές απαιτήσεις της Ρωσίας και οι εγγυήσεις ασφαλείας.
• Το Ιράν και η Βόρεια Κορέα: Οι διεθνείς ισορροπίες και οι κίνδυνοι που συνδέονται με τα πυρηνικά και τα περιφερειακά μέτωπα.

Εάν πραγματοποιηθεί η συνάντηση, θα πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική διπλωματική εικόνα: οι ηγέτες των ΗΠΑ, της Ρωσίας και της Κίνας να συζητούν ζητήματα που αφορούν όχι μόνο τις μεταξύ τους σχέσεις, αλλά και την παγκόσμια ασφάλεια.

Η Ευρώπη μπροστά στον κίνδυνο του διπλωματικού παραγκωνισμού

Για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, το ενδεχόμενο μιας συμφωνίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας χωρίς ουσιαστική συμμετοχή της Ευρώπης αποτελεί σοβαρό στρατηγικό πρόβλημα.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επενδύσει πολιτικά, οικονομικά και στρατιωτικά στην υποστήριξη της Ουκρανίας. Επομένως, οποιαδήποτε συμφωνία για τη μελλοντική ασφάλεια της ηπείρου χωρίς τη δική της συμμετοχή θα δημιουργούσε ένα τεράστιο πολιτικό ζήτημα.

Η Ρωσία έχει επανειλημμένα εκφράσει την αντίθεσή της στην άμεση εμπλοκή ευρωπαϊκών κρατών στις διαπραγματεύσεις, ενώ επιδιώκει να διατηρήσει τον βασικό δίαυλο επικοινωνίας με τις ΗΠΑ.

Την ίδια στιγμή, ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ζητούν να έχουν λόγο στις αποφάσεις που θα καθορίσουν το μέλλον της ευρωπαϊκής ασφάλειας.

Το παράδοξο είναι ότι η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια κρίσιμη αντίφαση: καλείται να αναλάβει μεγαλύτερο βάρος για την άμυνά της, αλλά ταυτόχρονα κινδυνεύει να μην έχει τον πρώτο λόγο στις διαπραγματεύσεις που θα καθορίσουν το περιβάλλον ασφαλείας της.

Πού βρίσκεται ο Ζελένσκι; Η Ουκρανία δεν θέλει αποφάσεις χωρίς την παρουσία της

Η μεγαλύτερη πολιτική εκκρεμότητα αφορά φυσικά τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Η προοπτική να συζητηθεί το μέλλον της χώρας του σε μια συνάντηση τριών ηγετών, χωρίς την ουκρανική παρουσία, προκαλεί έντονες αντιδράσεις στο Κίεβο.

Η ουκρανική κυβέρνηση επιμένει ότι καμία συμφωνία δεν μπορεί να επιβληθεί στην Ουκρανία χωρίς τη δική της συμμετοχή και αποδοχή.

Το ζήτημα των κατεχόμενων εδαφών, οι εγγυήσεις απέναντι σε μελλοντική ρωσική επίθεση και η δυνατότητα της χώρας να επιλέξει ανεξάρτητα τις διεθνείς συμμαχίες της αποτελούν τα μεγαλύτερα εμπόδια.

Για τον Πούτιν, αντίθετα, η συμμετοχή της Κίνας προσφέρει μια ευκαιρία να ενισχύσει το διαπραγματευτικό του βάρος και να παρουσιάσει τη Ρωσία ως ισότιμο συνομιλητή των δύο μεγαλύτερων οικονομικών και στρατιωτικών δυνάμεων.

Η αναβίωση της Γιάλτας; Το σενάριο που προκαλεί ανησυχία

Η προοπτική μιας τριμερούς συνάντησης έχει ήδη προκαλέσει συγκρίσεις με τη Διάσκεψη της Γιάλτας το 1945, όταν οι ηγέτες των μεγάλων δυνάμεων συζήτησαν τη μεταπολεμική τάξη πραγμάτων στην Ευρώπη.

Η σύγκριση αυτή χρησιμοποιείται κυρίως για να περιγράψει τον φόβο ότι οι ισχυρότεροι παίκτες μπορεί να επιχειρήσουν να καθορίσουν τις διεθνείς ισορροπίες χωρίς τη συμμετοχή όλων των χωρών που επηρεάζονται.

Ωστόσο, οι σημερινές συνθήκες είναι διαφορετικές και δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι έχει συμφωνηθεί κάποια νέα διανομή σφαιρών επιρροής.

Το γεγονός, πάντως, ότι εξετάζεται ένα τέτοιο διπλωματικό σχήμα αρκεί για να προκαλέσει έντονη κινητικότητα σε Ουάσιγκτον, Μόσχα, Πεκίνο και ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Το μεγάλο στοίχημα της 19ης Νοεμβρίου

Η πιθανή συνάντηση των Τραμπ, Πούτιν και Σι Τζινπίνγκ στη Σενζέν μπορεί να εξελιχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα διπλωματικά γεγονότα του Νοεμβρίου.

Για τη Ρωσία, αποτελεί ευκαιρία διεθνούς αναβάθμισης. Για τις ΗΠΑ, ενδεχομένως ένα εργαλείο διαπραγμάτευσης για την Ουκρανία και τον έλεγχο των εξοπλισμών. Για την Κίνα, μια δυνατότητα να ενισχύσει τον ρόλο της ως παγκόσμιας διπλωματικής δύναμης.

Για την Ευρώπη, όμως, το διακύβευμα είναι διαφορετικό: να μην κληθεί να εφαρμόσει αποφάσεις στις οποίες δεν είχε ουσιαστικό λόγο.

Και για την Ουκρανία, το ερώτημα παραμένει υπαρξιακό: θα συμμετέχει στη διαμόρφωση της ειρήνης ή θα βρεθεί αντιμέτωπη με μια συμφωνία που θα έχει συζητηθεί από άλλους;

Η 19η Νοεμβρίου μπορεί να μην οδηγήσει σε ιστορική συμφωνία. Μπορεί, όμως, να αποκαλύψει ποιοι θα έχουν τον πρώτο λόγο στη διαμόρφωση της επόμενης παγκόσμιας τάξης.