Εργασία: Οριστικό τέλος στο «πόσα έπαιρνες» και στο «θα τα βρούμε»-Τι αλλάζει στις μισθολογικές αμοιβές ανδρών και γυναικών

Το νέο πόρισμα της Ομάδας Εργασίας για την ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/970 σηματοδοτεί σημαντικές αλλαγές στον εργασιακό χάρτη, με κεντρικό στόχο τη διαφάνεια στις αμοιβές και την εξάλειψη του έμφυλου μισθολογικού χάσματος στην Ελλάδα.

Εργασία: Οριστικό τέλος στο «πόσα έπαιρνες» και στο «θα τα βρούμε»-Τι αλλάζει στις μισθολογικές αμοιβές ανδρών και γυναικών

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, οι γυναίκες στη χώρα εξακολουθούν να αμείβονται κατά μέσο όρο 13,6% λιγότερο από τους άνδρες, ποσοστό υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο που διαμορφώνεται στο 12%. Οι νέες ρυθμίσεις φιλοδοξούν να βάλουν τέλος σε αυτή την ανισότητα, εισάγοντας πρωτοφανείς μηχανισμούς διαφάνειας και προστασίας των εργαζομένων.

Δικαίωμα στην Πληροφόρηση

Η πιο σημαντική αλλαγή αφορά την πρόσβαση των εργαζομένων σε πλήρη και ακριβή στοιχεία για τις αμοιβές. Από εδώ και στο εξής:

• Κάθε εργαζόμενος έχει δικαίωμα να ζητά και να λαμβάνει εγγράφως πληροφορίες για το ατομικό επίπεδο αμοιβής του.
• Παράλληλα, μπορεί να ενημερώνεται για τα μέση επίπεδα αμοιβών ανά φύλο για την κατηγορία εργαζομένων που εκτελούν όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας.
• Κανένα συμβόλαιο ή συμφωνία δεν μπορεί πλέον να απαγορεύει τη γνωστοποίηση του μισθού, διασφαλίζοντας την αρχή της ίσης αμοιβής.

Αλλαγές στη φάση πρόσληψης

Οι εργοδότες πλέον:

• Δεν επιτρέπεται να ζητούν πληροφορίες για το μισθολογικό ιστορικό των υποψηφίων.
• Υποχρεούνται να παρέχουν πληροφορίες για την αρχική αμοιβή ή το εύρος της στις προκηρύξεις θέσεων.

Επιπλέον, οι επιχειρήσεις με περισσότερους από 100 εργαζόμενους θα βρίσκονται υπό στενή εποπτεία, υποχρεούμενες να υποβάλλουν ετησίως στοιχεία για το μισθολογικό χάσμα. Σε περίπτωση που διαπιστωθεί διαφορά μεγαλύτερη του 5% χωρίς αντικειμενική αιτιολόγηση, ο εργοδότης υποχρεούται σε «κοινή αξιολόγηση αμοιβών» σε συνεργασία με τους εκπροσώπους των εργαζομένων και λήψη διορθωτικών μέτρων εντός έξι μηνών.

Εργασία: Οριστικό τέλος στο «πόσα έπαιρνες» και στο «θα τα βρούμε»-Τι αλλάζει στις μισθολογικές αμοιβές ανδρών και γυναικών

Μισθολογικές Δομές και Αντικειμενικά Κριτήρια

Το πόρισμα εισάγει την έννοια των «μισθολογικών δομών»:

• Οι εργοδότες οφείλουν να καθορίζουν μισθούς βάσει αντικειμενικών και ουδέτερων ως προς το φύλο κριτηρίων, όπως δεξιότητες, προσπάθεια, ευθύνη και συνθήκες εργασίας.
• Οι αλλαγές ισχύουν τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα, διασφαλίζοντας ότι η αρχή «ίση αμοιβή για εργασία ίσης αξίας» εφαρμόζεται σε όλη την ελληνική οικονομία.

Αποζημίωση για Μισθολογική Διάκριση

Το πόρισμα προβλέπει αυστηρά μέτρα για την πλήρη αποκατάσταση των εργαζομένων που έχουν υποστεί διάκριση λόγω φύλου:

1. Πλήρης Αποζημίωση: Ο εργαζόμενος μπορεί να ζητήσει και να λάβει πλήρη αποκατάσταση της ζημίας.
2. Στοιχεία της αποζημίωσης:
   • Ανάκτηση αναδρομικών αμοιβών και επιδομάτων.
   • Αποζημίωση για χαμένες επαγγελματικές ευκαιρίες.
   • Αποζημίωση για ηθική βλάβη.
   • Τόκους υπερημερίας για καθυστερούμενες πληρωμές.

Ρόλος του Συνηγόρου του Πολίτη

Ο Συνήγορος του Πολίτη αναλαμβάνει τον ρόλο του Φορέα Παρακολούθησης, με δικαίωμα να εκπροσωπεί εργαζομένους σε δικαστικές διαδικασίες. Σημαντική είναι και η μετακύλιση του βάρους της απόδειξης: αν ο εργοδότης δεν έχει τηρήσει τις υποχρεώσεις διαφάνειας, ο ίδιος θα πρέπει να αποδείξει ότι δεν υπήρξε διάκριση. Παράλληλα, η Επιθεώρηση Εργασίας θα επιβάλλει αποτρεπτικές διοικητικές κυρώσεις σε παραβάτες.

Βασικοί Άξονες του Πορίσματος

Το σχέδιο νόμου περιλαμβάνει 27 άρθρα, με κύρια σημεία:

1. Μισθολογική Διαφάνεια
   • Έγγραφες, τεκμηριωμένες «μισθολογικές δομές».
   • Παροχή πληροφοριών για την αρχική αμοιβή πριν από την πρόσληψη.
   • Δικαίωμα των εργαζομένων να ζητούν στοιχεία αμοιβών και συγκρίσεις ανά φύλο.
2. Υποβολή Στοιχείων και Αξιολόγηση
   • Ετήσια υποβολή στοιχείων μισθολογικού χάσματος για επιχειρήσεις >100 εργαζομένων.
   • Κοινή αξιολόγηση αμοιβών σε περίπτωση αδικαιολόγητης διαφοράς ≥5%.
3. Θεσμικός Ρόλος
   • Ο Συνήγορος του Πολίτη ως ενιαίο όργανο ισότητας, παρακολούθησης και εκπροσώπησης εργαζομένων.
4. Έννομη Προστασία
   • Αντιστροφή του βάρους απόδειξης σε δικαστικές διαδικασίες.
   • Δικαίωμα πλήρους αποζημίωσης για όλες τις μορφές ζημίας.