Έριξε “βόμβα” ο Ρόμπερτ Φίτσο για το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ: “Δεν θέλω η Σλοβακία να γίνει μέρος σε καμία στρατιωτική σύγκρουση… Για τι θα πολεμήσουν;”

Νέα ένταση προκαλούν στην Ευρώπη οι δηλώσεις του Πρωθυπουργού της Σλοβακίας Ρόμπερτ Φίτσο, ο οποίος έθεσε δημόσια στο τραπέζι ένα από τα πιο ευαίσθητα ζητήματα της Συμμαχίας: τι θα πράξει κάθε χώρα εάν ενεργοποιηθεί το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ.

Μιλώντας στην πόλη Πρέσοβ, ο Φίτσο δήλωσε ότι δεν θέλει η Σλοβακία να γίνει μέρος μιας στρατιωτικής σύγκρουσης εξαιτίας του Άρθρου 5 και υποστήριξε ότι, ως πρωθυπουργός, θα κάνει ό,τι μπορεί ώστε η χώρα του να μη συρθεί σε πόλεμο. Παράλληλα, εξέφρασε την εκτίμηση ότι ο κίνδυνος μιας πανευρωπαϊκής σύγκρουσης δεν ήταν ποτέ τόσο σοβαρός και τεταμένος όσο σήμερα.

«ΤΙ ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΑΝ ΜΑΣ ΖΗΤΗΣΟΥΝ ΧΙΛΙΑΔΕΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΕΣ;»

Ο Σλοβάκος πρωθυπουργός έθεσε ένα υποθετικό αλλά ιδιαίτερα φορτισμένο σενάριο.

Αναρωτήθηκε τι θα συνέβαινε εάν, μετά την ενεργοποίηση του Άρθρου 5, ζητούνταν από τη Σλοβακία να προετοιμάσει 5.000 ή ακόμη και 10.000 στρατιώτες για να μεταβούν σε μια πολεμική ζώνη.

Το ερώτημά του ήταν χαρακτηριστικό: ποιοι θα ήταν οι αντίπαλοι, για ποιον λόγο θα πολεμούσαν και ποιος ακριβώς θα καθόριζε την αποστολή τους;

Με αυτόν τον τρόπο ο Φίτσο εξέφρασε την έντονη ανησυχία του για το ενδεχόμενο μια σύγκρουση στην ανατολική Ευρώπη να αποκτήσει πολύ μεγαλύτερες διαστάσεις.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ 5 ΔΕΝ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΑΥΤΟΜΑΤΑ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΡΑΤΟΥ

Παρά τη δραματική συζήτηση γύρω από το Άρθρο 5, υπάρχει μια κρίσιμη λεπτομέρεια.

Η διάταξη προβλέπει ότι ένοπλη επίθεση εναντίον ενός μέλους θεωρείται επίθεση εναντίον όλων και ότι οι σύμμαχοι οφείλουν να συνδράμουν το κράτος που δέχθηκε την επίθεση.

Ωστόσο, η Συνθήκη δεν καθορίζει συγκεκριμένο αριθμό στρατιωτών που πρέπει να στείλει κάθε χώρα ούτε επιβάλλει σε κάθε σύμμαχο μία και μοναδική μορφή αντίδρασης. Κάθε κράτος αποφασίζει τα μέτρα που θεωρεί αναγκαία, τα οποία μπορεί να περιλαμβάνουν και χρήση ένοπλης βίας.

Αυτό σημαίνει ότι η πολιτική συζήτηση που άνοιξε ο Φίτσο αφορά περισσότερο το πώς θα ερμηνευθεί στην πράξη η συμμαχική υποχρέωση σε περίπτωση μεγάλης πολεμικής κρίσης.

Η ΡΩΣΙΑ ΚΑΙ Ο ΦΟΒΟΣ ΓΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ

Οι δηλώσεις του Φίτσο πραγματοποιούνται σε μια περίοδο κατά την οποία ο πόλεμος στην Ουκρανία εξακολουθεί να αποτελεί το βασικό σημείο στρατιωτικής έντασης στην Ευρώπη.

Ο ίδιος δεν κατονόμασε στη συγκεκριμένη ομιλία κάποια χώρα ως υποψήφιο αντίπαλο, αλλά μίλησε για τον κίνδυνο μιας γενικευμένης ευρωπαϊκής σύγκρουσης και άσκησε κριτική στη ρητορική που, κατά την άποψή του, αυξάνει τον κίνδυνο πολέμου.

Η συζήτηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς το ΝΑΤΟ βρίσκεται αντιμέτωπο με το ερώτημα της αποτροπής μιας ευρύτερης σύγκρουσης χωρίς αυτή να μετατραπεί η ίδια σε αιτία κλιμάκωσης.

Η ΣΛΟΒΑΚΙΑ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΣΤΟ ΝΑΤΟ

Παρά τις σκληρές δηλώσεις του, ο Φίτσο δεν ανακοίνωσε αποχώρηση της Σλοβακίας από το ΝΑΤΟ.

Αντιθέτως, έχει δηλώσει ότι η χώρα παραμένει μέλος της Συμμαχίας, εκτιμά τη συνεργασία και σέβεται τις συμμαχικές της υποχρεώσεις.

Το πραγματικό πολιτικό ζήτημα που αναδεικνύεται, επομένως, είναι διαφορετικό: πόσο μακριά μπορεί να φτάσει ένα κράτος-μέλος στην προσπάθειά του να αποφύγει την άμεση εμπλοκή του σε έναν πόλεμο, ενώ παράλληλα παραμένει δεσμευμένο στη συλλογική άμυνα της Συμμαχίας.

Και αυτό είναι ένα ερώτημα που αποκτά ιδιαίτερο βάρος όσο ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται και οι ευρωπαϊκές χώρες προετοιμάζονται για ένα ολοένα πιο αβέβαιο περιβάλλον ασφαλείας.

Οι δηλώσεις Φίτσο δεν σημαίνουν από μόνες τους ότι το ΝΑΤΟ βρίσκεται μπροστά σε διάλυση ή ότι η Σλοβακία εγκαταλείπει τη Συμμαχία. Δείχνουν όμως πόσο έντονη έχει γίνει στο εσωτερικό των κρατών-μελών η συζήτηση για το κόστος μιας πιθανής γενικευμένης σύγκρουσης στην Ευρώπη.