Εθνικές εκλογές στη Σουηδία: Η ακροδεξιά διεκδικεί για πρώτη φορά υπουργεία-Μετά τη Γερμανία, το βλέμμα στρέφεται στη Σουηδία

Στις κάλπες προσέρχονται την Κυριακή οι Σουηδοί, σε μία από τις πλέον αμφίρροπες εκλογικές αναμετρήσεις των τελευταίων ετών.

Εθνικές εκλογές στη Σουηδία: Η ακροδεξιά διεκδικεί για πρώτη φορά υπουργεία-Μετά τη Γερμανία, το βλέμμα στρέφεται στη Σουηδία

Η μάχη ανάμεσα στα δύο μεγάλα πολιτικά μπλοκ εξελίσσεται σε πραγματικό ντέρμπι, με τη μεταξύ τους διαφορά να κινείται στα όρια του στατιστικού λάθους και την ακροδεξιά να βρίσκεται πιο κοντά από ποτέ στην πόρτα της κυβέρνησης.

Η τελευταία δημοσκόπηση των Dagens Nyheter/Ipsos αποτυπώνει με τον πλέον χαρακτηριστικό τρόπο το εύθραυστο σκηνικό. Μόλις 0,3 ποσοστιαίες μονάδες χωρίζουν την κεντροαριστερά από τη δεξιά. Με βάση τη συγκεκριμένη μέτρηση, το μπλοκ της πρώην πρωθυπουργού και επικεφαλής των Σοσιαλδημοκρατών, Μαγκνταλένα Άντερσον, συγκεντρώνει 175 έδρες, έναντι 174 που εξασφαλίζει το δεξιό μπλοκ του σημερινού πρωθυπουργού, Ουλφ Κρίστερσον.

Η Άντερσον εμφανίζεται ως το φαβορί για την επιστροφή στην πρωθυπουργία, έπειτα από τέσσερα χρόνια στην αντιπολίτευση. Ωστόσο, το προβάδισμα που είχε καταγράψει η κεντροαριστερά έχει ψαλιδιστεί αισθητά τις τελευταίες ημέρες, αφήνοντας ανοιχτό κάθε ενδεχόμενο για το αποτέλεσμα της κάλπης.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται και οι εκτιμήσεις του Reuters, σύμφωνα με τις οποίες το αριστερό μπλοκ διατηρεί οριακό προβάδισμα, με τις προβλέψεις να του αποδίδουν από 175 έως 180 έδρες σε σύνολο 349 εδρών στο σουηδικό Κοινοβούλιο. Η εικόνα αυτή προμηνύει μια βραδιά εκλογικού θρίλερ, όπου ακόμη και η τελευταία έδρα μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Για πρώτη φορά υπουργοί από τους Σουηδούς Δημοκράτες;

Το μεγάλο πολιτικό διακύβευμα, ωστόσο, βρίσκεται στη δεξιά πλευρά του πολιτικού φάσματος. Εκεί, οι Σουηδοί Δημοκράτες διεκδικούν πλέον κάτι που μέχρι πρόσφατα έμοιαζε πολιτικά αδιανόητο: την είσοδό τους στην ίδια την κυβέρνηση.

Το 2022 ο Ουλφ Κρίστερσον έσπασε ένα πολυετές πολιτικό ταμπού, εξασφαλίζοντας τη στήριξη των Σουηδών Δημοκρατών προκειμένου να σχηματίσει κυβέρνηση μειοψηφίας. Το κόμμα δεν συμμετείχε τότε με υπουργούς, κατάφερε όμως να αποκτήσει σημαντικό βάρος στη χάραξη της κυβερνητικής πολιτικής, ιδίως σε ζητήματα που βρίσκονται στον πυρήνα της πολιτικής του ατζέντας, όπως η μετανάστευση και η αντιμετώπιση της εγκληματικότητας.

Αυτή τη φορά, όμως, τα δεδομένα είναι διαφορετικά. Ο Κρίστερσον έχει δηλώσει ότι, εφόσον το δεξιό μπλοκ επικρατήσει στις εκλογές, είναι διατεθειμένος να παραχωρήσει κυβερνητικές θέσεις στους Σουηδούς Δημοκράτες.

Μια τέτοια εξέλιξη θα συνιστούσε ιστορική τομή για τη Σουηδία, καθώς θα σηματοδοτούσε την πρώτη ουσιαστική είσοδο του ακροδεξιού κόμματος στην κυβέρνηση και θα επιβεβαίωνε τη βαθιά μετατόπιση του πολιτικού σκηνικού της χώρας τα τελευταία χρόνια.

Οι Σουηδοί Δημοκράτες έχουν δεσμευτεί, μεταξύ άλλων, για περαιτέρω περιορισμό της μετανάστευσης, καθώς και για την αναθεώρηση του καθεστώτος των μόνιμων αδειών παραμονής. Χαρακτηριστικό της πολιτικής τους ρητορικής είναι και το σύνθημα «Make Sweden Sweden again», που συμπυκνώνει την έμφαση που δίνουν στην εθνική ταυτότητα και στον περιορισμό της μετανάστευσης.

Εθνικές εκλογές στη Σουηδία: Η ακροδεξιά διεκδικεί για πρώτη φορά υπουργεία-Μετά τη Γερμανία, το βλέμμα στρέφεται στη Σουηδία

Η επιρροή τους, πάντως, δεν περιορίζεται πλέον στο δικό τους εκλογικό ακροατήριο. Η σκληρότερη γραμμή στο μεταναστευτικό και στην εγκληματικότητα έχει αρχίσει να διαπερνά ευρύτερα το σουηδικό πολιτικό σύστημα, με τους ίδιους τους Σοσιαλδημοκράτες να έχουν μετακινηθεί τα τελευταία χρόνια προς αυστηρότερες θέσεις σε ζητήματα μετανάστευσης, ένταξης και αντιμετώπισης του εγκλήματος.

Η σουηδική εκλογική αναμέτρηση πραγματοποιείται μόλις μία εβδομάδα μετά την ιστορική επιτυχία της AfD στη Γερμανία, γεγονός που προσδίδει ακόμη μεγαλύτερο ευρωπαϊκό ενδιαφέρον στην κάλπη.

Το κόμμα της γερμανικής ακροδεξιάς κατέκτησε την πρώτη θέση στις εκλογές της Σαξονίας-Άνχαλτ, συγκεντρώνοντας περίπου 44% των ψήφων και 39 από τις συνολικά 83 έδρες του κρατιδιακού Κοινοβουλίου. Παρά την εντυπωσιακή επίδοση, δεν κατάφερε να εξασφαλίσει την απόλυτη πλειοψηφία.

Το αποτέλεσμα προκάλεσε ισχυρούς κραδασμούς στη γερμανική πολιτική σκηνή και αποτέλεσε σοβαρό πλήγμα για τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς. Η AfD επιχειρεί πλέον να αναζητήσει συμμάχους προκειμένου να σχηματίσει κυβέρνηση στο κρατίδιο, την ώρα που τα υπόλοιπα μεγάλα κόμματα εξακολουθούν να αποκλείουν το ενδεχόμενο συνεργασίας μαζί της.

Έτσι, από τη Γερμανία έως τη Σουηδία, το ερώτημα που επανέρχεται με ολοένα μεγαλύτερη ένταση στην ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή είναι κατά πόσο η άνοδος της ακροδεξιάς θα περιοριστεί στην ενίσχυση της κοινοβουλευτικής της παρουσίας ή θα μεταφραστεί, πλέον, και σε άμεση συμμετοχή στην άσκηση της εξουσίας.