Ευάγγελος Μυτιληναίος στο CNBC: «ΗΠΑ, Ρωσία και Κίνα πάνε για μια “νέα Γιάλτα” χωρίς την Ευρώπη!»-Ο εκτελεστικός πρόεδρος της METLEN κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τον παραγκωνισμό της Ευρώπης από τις μεγάλες γεωπολιτικές αποφάσεις

Τον κίνδυνο να βρεθεί η Ευρώπη αντιμέτωπη με τετελεσμένα που θα καθορίσουν το μέλλον της, χωρίς να έχει ουσιαστικό λόγο στη διαμόρφωσή τους, ανέδειξε τη Δευτέρα, 19 Οκτωβρίου 2026, ο Ευάγγελος Μυτιληναίος, σε συνέντευξή του στην εκπομπή «Squawk Box Europe» του CNBC.

Ευάγγελος Μυτιληναίος στο CNBC: «ΗΠΑ, Ρωσία και Κίνα πάνε για μια “νέα Γιάλτα” χωρίς την Ευρώπη!»-Ο εκτελεστικός πρόεδρος της METLEN κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τον παραγκωνισμό της Ευρώπης από τις μεγάλες γεωπολιτικές αποφάσεις

Σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς συσχετισμοί ισχύος μεταβάλλονται με ταχύτητα και οι παραδοσιακές ισορροπίες δοκιμάζονται, ο επικεφαλής της METLEN έστειλε σαφές μήνυμα για την ανάγκη η Ευρώπη να επαναπροσδιορίσει τη θέση και τις προτεραιότητές της.

Ο Ευάγγελος Μυτιληναίος προειδοποίησε ότι μια ενδεχόμενη συνάντηση κορυφής μεταξύ των ηγετών της Ρωσίας, των ΗΠΑ και της Κίνας, χωρίς την ουσιαστική συμμετοχή της Ευρώπης, θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για μια «νέα Γιάλτα» — μια εξέλιξη με δυνητικά καθοριστικές συνέπειες για την ευρωπαϊκή ήπειρο και την αρχιτεκτονική ασφάλειας που τη διέπει.

Η παρέμβασή του δεν περιορίστηκε, ωστόσο, στη γεωπολιτική διάσταση. Στο επίκεντρο βρέθηκαν και οι βαθύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή οικονομία: από το υψηλό ενεργειακό κόστος και την πρόσβαση στις διεθνείς αγορές έως τη διασφάλιση των απαραίτητων πρώτων υλών και την προστασία της παραγωγικής βάσης. Πρόκειται για κρίσιμους παράγοντες που, όπως προκύπτει από την ανάλυσή του, συνδέονται άμεσα με την ικανότητα της Ευρώπης να διατηρήσει την ανταγωνιστικότητά της και να υπερασπιστεί την αυτονομία των επιλογών της.

Ο Ευάγγελος Μυτιληναίος και ο κίνδυνος μιας «νέας Γιάλτας»

Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε ο Ευάγγελος Μυτιληναίος στην πρόταση του Ρώσου Προέδρου, Βλαντιμίρ Πούτιν, για συνάντηση με τον Αμερικανό Πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ, και τον Κινέζο Πρόεδρο, Σι Τζινπίνγκ. Μια τέτοια πρωτοβουλία, όπως επισήμανε, δεν θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί ως μια ακόμη διπλωματική συνάντηση, καθώς το περιεχόμενο και οι ενδεχόμενες αποφάσεις της θα είχαν ευρύτερες επιπτώσεις στη διεθνή τάξη πραγμάτων.

Η αναφορά στη «νέα Γιάλτα» παραπέμπει στη διάσκεψη του 1945, όταν οι ηγέτες των μεγάλων συμμαχικών δυνάμεων συζήτησαν τη μεταπολεμική διευθέτηση και τη διαμόρφωση των νέων γεωπολιτικών ισορροπιών. Η ιστορική αυτή αναλογία αναδεικνύει τον βασικό προβληματισμό: το ενδεχόμενο οι ισχυρότεροι παίκτες της διεθνούς σκηνής να καθορίσουν τις εξελίξεις, αφήνοντας την Ευρώπη εκτός των διαπραγματεύσεων που αφορούν άμεσα τα συμφέροντα και την ασφάλειά της.

Το διακύβευμα, επομένως, υπερβαίνει τη διαχείριση του πολέμου στην Ουκρανία. Αφορά την ίδια τη δυνατότητα της Ευρώπης να λειτουργεί ως αυτόνομος γεωπολιτικός παράγοντας και να συμμετέχει ισότιμα στις αποφάσεις που διαμορφώνουν το διεθνές περιβάλλον. Σε έναν κόσμο όπου οι συμμαχίες, οι οικονομικές σχέσεις και οι ισορροπίες ισχύος επαναπροσδιορίζονται, η απουσία από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων ενδέχεται να μεταφραστεί σε απώλεια επιρροής και περιορισμό των στρατηγικών επιλογών.

Για τον Ευάγγελο Μυτιληναίο, η ευρωπαϊκή παρουσία στις διεθνείς εξελίξεις δεν μπορεί να θεωρείται αυτονόητη. Προϋποθέτει ισχυρή οικονομική βάση, ανταγωνιστική βιομηχανία και τη δυνατότητα της ηπείρου να στηρίζει τις πολιτικές της επιλογές με ουσιαστική παραγωγική και ενεργειακή ισχύ.

Πέρα από τις γεωπολιτικές εξελίξεις, ο εκτελεστικός πρόεδρος της METLEN ανέδειξε τις δομικές προϋποθέσεις πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε η διεθνής επιρροή της Ευρώπης τις προηγούμενες δεκαετίες. Η ευρωπαϊκή ισχύς δεν στηρίχθηκε αποκλειστικά στη στρατιωτική δύναμη ή στην πολιτική επιβολή, αλλά σε ένα ευρύτερο σύνολο πλεονεκτημάτων που της επέτρεψαν να διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στην παγκόσμια οικονομία και στον πολιτισμό.

Ο πολιτισμός, τα πανεπιστήμια, η επιστημονική έρευνα, η καινοτομία, η πνευματική ιδιοκτησία και η βιομηχανική τεχνογνωσία αποτέλεσαν βασικούς πυλώνες της ευρωπαϊκής «ήπιας ισχύος». Μέσα από αυτούς τους τομείς, η Ευρώπη κατάφερε να διαμορφώσει πρότυπα, να παράγει γνώση και τεχνολογία και να διατηρεί ισχυρή παρουσία στις διεθνείς αγορές, ακόμη και χωρίς να διαθέτει τα στρατιωτικά μέσα των παραδοσιακών υπερδυνάμεων.

Το συγκεκριμένο μοντέλο, ωστόσο, αναπτύχθηκε σε ένα περιβάλλον που ευνοούσε την ευρωπαϊκή οικονομική δραστηριότητα. Τρεις βασικές προϋποθέσεις διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο: η πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή ενέργεια, η δυνατότητα εξαγωγών σε μεγάλες διεθνείς αγορές και η αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας, η οποία συνέβαλε στη διαμόρφωση του πλαισίου μέσα στο οποίο αναπτύχθηκαν οι ευρωπαϊκές οικονομίες.

Σήμερα, όμως, οι συνθήκες αυτές δεν μπορούν πλέον να θεωρούνται δεδομένες. Οι μεταβολές στις ενεργειακές αγορές, οι εμπορικές εντάσεις και η αυξανόμενη αβεβαιότητα γύρω από τις διεθνείς εγγυήσεις ασφαλείας δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο η Ευρώπη καλείται να επανεξετάσει τις βάσεις της οικονομικής και στρατηγικής της ισχύος.

Η πρόκληση είναι ιδιαίτερα σύνθετη: η ήπειρος καλείται να διατηρήσει το κοινωνικό, επιστημονικό και τεχνολογικό της πρότυπο, ενώ ταυτόχρονα πρέπει να διασφαλίσει ότι διαθέτει την απαραίτητη παραγωγική υποδομή για να το υποστηρίξει. Χωρίς ανταγωνιστικό ενεργειακό κόστος, επαρκείς πρώτες ύλες και ισχυρή βιομηχανική παρουσία, τα πλεονεκτήματα που απορρέουν από την καινοτομία και την τεχνογνωσία κινδυνεύουν να αποδυναμωθούν.

Υπό αυτό το πρίσμα, η ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας δεν αποτελεί απλώς πολιτική επιδίωξη, αλλά αναγκαία προϋπόθεση για τη διατήρηση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας. Η προστασία της παραγωγικής βάσης, η εξασφάλιση κρίσιμων πόρων και η δημιουργία ευνοϊκότερων συνθηκών για τη βιομηχανία αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία.

Το αλουμίνιο και η αύξηση κατά 243% στις εξαγωγές προς τις ΗΠΑ

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα των αντιφάσεων που διαπιστώνονται στην ευρωπαϊκή βιομηχανική πολιτική έφερε στο προσκήνιο ο Ευάγγελος Μυτιληναίος, αναφερόμενος στην αγορά ανακυκλώσιμου αλουμινίου. Πρόκειται για έναν τομέα με ιδιαίτερη σημασία για τη μεταλλουργία, καθώς η αξιοποίηση δευτερογενών πρώτων υλών μπορεί να συμβάλει τόσο στη μείωση του ενεργειακού κόστους όσο και στον περιορισμό του περιβαλλοντικού αποτυπώματος της παραγωγής.

Η Ευρώπη επιδιώκει να επιταχύνει την απανθρακοποίηση της οικονομίας της, να ενισχύσει την κυκλική οικονομία και να περιορίσει την εξάρτησή της από ενεργοβόρες παραγωγικές διαδικασίες. Παράλληλα, όμως, σημαντικές ποσότητες ανακυκλώσιμου αλουμινίου, οι οποίες θα μπορούσαν να αποτελέσουν πολύτιμη πρώτη ύλη για τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες, εξακολουθούν να κατευθύνονται σε αγορές εκτός της ηπείρου.

Στο πλαίσιο αυτό, ο επικεφαλής της METLEN ανέδειξε τη διαφοροποίηση στη δασμολογική μεταχείριση του αλουμινίου στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, οι Ηνωμένες Πολιτείες επιβάλλουν δασμό 50% στο πρωτογενές αλουμίνιο, ενώ οι εισαγωγές ανακυκλώσιμου αλουμινίου πραγματοποιούνται με μηδενικό δασμό. Η συγκεκριμένη διαφορά, όπως επισήμανε, συνοδεύεται από αύξηση κατά 243% στις ευρωπαϊκές εξαγωγές ανακυκλώσιμου αλουμινίου προς την αμερικανική αγορά.

Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει ένα κρίσιμο ζήτημα για την ευρωπαϊκή παραγωγή: τη διαρροή πρώτων υλών που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν εντός της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενισχύοντας την εγχώρια μεταποίηση και περιορίζοντας την ανάγκη προμήθειας υλικών από τρίτες χώρες.

Η αντίφαση είναι εμφανής. Από τη μία πλευρά, η Ευρώπη επιδιώκει να ενισχύσει την κυκλική οικονομία, να μειώσει τις εκπομπές και να στηρίξει τη βιομηχανική της βάση. Από την άλλη, επιτρέπει σε σημαντικές ποσότητες ανακυκλώσιμων υλικών να κατευθύνονται προς αγορές όπου μπορούν να αποκτήσουν μεγαλύτερη εμπορική αξία, χωρίς να διασφαλίζεται ότι θα παραμείνουν διαθέσιμες για την ευρωπαϊκή παραγωγή.

Για τη μεταλλουργία, το ζήτημα έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Η ανακύκλωση αλουμινίου αποτελεί σημαντικό εργαλείο για τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας σε σύγκριση με την παραγωγή πρωτογενούς μετάλλου, ενώ παράλληλα συμβάλλει στην καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων. Σε μια περίοδο κατά την οποία το ενεργειακό κόστος εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο παράγοντα ανταγωνιστικότητας για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, η πρόσβαση σε ανακυκλωμένες πρώτες ύλες μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά τη βιωσιμότητα και την αναπτυξιακή τους προοπτική.

Το μήνυμα του Ευάγγελου Μυτιληναίου είναι ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανική στρατηγική χρειάζεται μεγαλύτερη συνοχή. Η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας δεν μπορεί να εξαντλείται στη διαμόρφωση στόχων για την πράσινη μετάβαση, αλλά πρέπει να συνοδεύεται από πολιτικές που διασφαλίζουν τη διαθεσιμότητα των αναγκαίων υλικών και δημιουργούν τις προϋποθέσεις για την παραμονή μεγαλύτερης προστιθέμενης αξίας εντός της Ευρώπης.

Ευάγγελος Μυτιληναίος στο CNBC: «ΗΠΑ, Ρωσία και Κίνα πάνε για μια “νέα Γιάλτα” χωρίς την Ευρώπη!»-Ο εκτελεστικός πρόεδρος της METLEN κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τον παραγκωνισμό της Ευρώπης από τις μεγάλες γεωπολιτικές αποφάσεις

Στη συνέντευξή του, ο Ευάγγελος Μυτιληναίος αναφέρθηκε επίσης στον αυξανόμενο ρόλο της αποθήκευσης ενέργειας, ενός τομέα που αποκτά στρατηγική σημασία καθώς μεταβάλλεται το ενεργειακό μείγμα και ενισχύεται η συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών ηλεκτροπαραγωγής.

Η αυξανόμενη διείσδυση της ηλιακής και της αιολικής ενέργειας δημιουργεί νέες απαιτήσεις για τη λειτουργία των ηλεκτρικών συστημάτων. Η παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές μεταβάλλεται ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες και την ώρα της ημέρας, γεγονός που καθιστά απαραίτητη την ανάπτυξη υποδομών ικανών να αποθηκεύουν την περίσσεια ενέργειας και να την αποδίδουν στο δίκτυο όταν οι ανάγκες το απαιτούν.

Σε αυτό το περιβάλλον, τα συστήματα αποθήκευσης με μπαταρίες αποτελούν ένα από τα εργαλεία για την ενίσχυση της ευελιξίας του ηλεκτρικού συστήματος, τη βελτίωση της αξιοποίησης των ανανεώσιμων πηγών και την αποτελεσματικότερη διαχείριση της προσφοράς και της ζήτησης.

Η METLEN έχει αναπτύξει σημαντική δραστηριότητα στον συγκεκριμένο τομέα, έχοντας υλοποιήσει πολυάριθμα έργα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας με μπαταρίες στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η εμπειρία αυτή ενισχύει τη θέση της εταιρείας σε μια αγορά που βρίσκεται σε τροχιά ανάπτυξης, καθώς η ανάγκη για αξιόπιστες και ευέλικτες ενεργειακές υποδομές γίνεται ολοένα εντονότερη.

Παράλληλα, ο Ευάγγελος Μυτιληναίος αναφέρθηκε στην πρόσφατη εγκαινίαση, σύμφωνα με τα στοιχεία της εταιρείας, του μεγαλύτερου αυτόνομου συστήματος αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες στην Ελλάδα, ισχύος 330 MW. Το έργο συγκαταλέγεται στα μεγαλύτερα αντίστοιχα έργα στην Ευρώπη και αναδεικνύει τις δυνατότητες ανάπτυξης υποδομών που υποστηρίζουν τη μετάβαση σε ένα πιο ευέλικτο και ανθεκτικό ενεργειακό σύστημα.

Η σημασία τέτοιων επενδύσεων δεν περιορίζεται στην τεχνολογική τους διάσταση. Η αποθήκευση ενέργειας μπορεί να συμβάλει στη διασφάλιση της επάρκειας ηλεκτρικής ενέργειας, στον περιορισμό της απώλειας διαθέσιμης παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές και στην καλύτερη ανταπόκριση του συστήματος στις διακυμάνσεις της ζήτησης.

Ταυτόχρονα, η ανάπτυξη αυτών των υποδομών συνδέεται με το ευρύτερο ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας. Για την Ευρώπη, η δυνατότητα αποτελεσματικής αξιοποίησης της εγχώριας παραγωγής ενέργειας και η δημιουργία ενός πιο ευέλικτου ηλεκτρικού συστήματος αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη μείωση των εξαρτήσεων και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας.

Ο Ευάγγελος Μυτιληναίος για τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης

Το ευρύτερο μήνυμα της παρέμβασης του εκτελεστικού προέδρου της METLEN αφορά την ανάγκη η Ευρώπη να αξιοποιήσει αποτελεσματικότερα τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα, προσαρμόζοντάς τα στις νέες διεθνείς συνθήκες. Η στρατηγική αυτονομία, όπως προκύπτει από την τοποθέτησή του, δεν προϋποθέτει την εγκατάλειψη των χαρακτηριστικών που διαμόρφωσαν την ευρωπαϊκή ταυτότητα και ισχύ. Αντίθετα, απαιτεί την ενίσχυσή τους μέσα από μια πιο συνεκτική προσέγγιση στην οικονομία, την ενέργεια και τη βιομηχανία.

Η Ευρώπη εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα στην επιστημονική γνώση, στην καινοτομία, στην τεχνολογία και στην παραγωγή προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας. Το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσο μπορεί να μετατρέψει αυτά τα πλεονεκτήματα σε διατηρήσιμη οικονομική ισχύ, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι βιομηχανίες της θα έχουν πρόσβαση σε ανταγωνιστική ενέργεια, επαρκείς πρώτες ύλες και διεθνείς αγορές.

Η ανάγκη αυτή αποκτά μεγαλύτερη σημασία σε ένα περιβάλλον όπου η οικονομία και η γεωπολιτική αλληλεπιδρούν όλο και στενότερα. Η πρόσβαση σε κρίσιμα υλικά, η δυνατότητα παραγωγής προηγμένων τεχνολογιών και η εξασφάλιση ενεργειακών πόρων δεν αποτελούν πλέον αποκλειστικά οικονομικά ζητήματα, αλλά συνδέονται άμεσα με την ασφάλεια και τη διεθνή επιρροή κάθε χώρας ή οικονομικής ένωσης.

Υπό αυτές τις συνθήκες, η ενεργειακή ασφάλεια, το προσιτό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, η προστασία της βιομηχανικής παραγωγής και η διατήρηση κρίσιμων πρώτων υλών εντός της ευρωπαϊκής οικονομίας αναδεικνύονται σε βασικές προτεραιότητες. Η πρόκληση για την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι να διαμορφώσει ένα πλαίσιο πολιτικών που θα συνδυάζει την πράσινη μετάβαση με την ανταγωνιστικότητα, χωρίς να υπονομεύει την παραγωγική βάση που απαιτείται για την υλοποίησή της.

Σε τελική ανάλυση, η συζήτηση που άνοιξε ο Ευάγγελος Μυτιληναίος στο CNBC συνδέει δύο όψεις του ίδιου προβλήματος: τη θέση της Ευρώπης στο διεθνές γεωπολιτικό σύστημα και τη δυνατότητά της να διατηρήσει μια ισχυρή, αυτάρκη και ανταγωνιστική οικονομία. Η παρουσία της στο τραπέζι των μεγάλων αποφάσεων δεν εξαρτάται μόνο από τις διπλωματικές της πρωτοβουλίες, αλλά και από την οικονομική και βιομηχανική της ανθεκτικότητα.