Ευρωπαϊκή Ένωση: Επί ποδός πολέμου οι Ευρωπαίοι ετοιμάζουν «στρατιωτική Σένγκεν» για να προλάβουν ενδεχόμενη σύγκρουση με τη Ρωσία!

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, σε στενή συμπόρευση με το ΝΑΤΟ, επιταχύνει την προετοιμασία ενός συστήματος ταχείας στρατιωτικής μετακίνησης, το οποίο αρκετοί ήδη αποκαλούν «στρατιωτική Σένγκεν».

Ευρωπαϊκή Ένωση: Επί ποδός πολέμου οι Ευρωπαίοι ετοιμάζουν «στρατιωτική Σένγκεν» για να προλάβουν ενδεχόμενη σύγκρουση με τη Ρωσία!

Η πρωτοβουλία αυτή προχωρά με στόχο τη δημιουργία τεσσάρων βασικών διαδρόμων στρατιωτικής κινητικότητας, ενώ παράλληλα δρομολογούνται μεγάλες επενδύσεις σε υποδομές διττής χρήσης – από λιμάνια και αεροδρόμια έως γέφυρες και οδικούς άξονες.

Με βάση το νέο πλαίσιο, τα κράτη μέλη θα διαθέτουν μόλις τρεις ημέρες για να εγκρίνουν τη διέλευση συμμαχικών στρατευμάτων σε περίοδο ειρήνης. Σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, η προθεσμία μειώνεται δραστικά στις έξι ώρες, ουσιαστικά επιβάλλοντας μια διαδικασία-εξπρές που αλλάζει ριζικά όσα ίσχυαν μέχρι σήμερα.

Το πλαίσιο έκτακτης ανάγκης που αναμένεται να παρουσιάσει η Κομισιόν θα λειτουργεί σαν «κόκκινος διακόπτης»: μόλις ενεργοποιηθεί, θα επιτρέπει την απρόσκοπτη και ταχύτατη μετακίνηση δυνάμεων σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο. Για να γίνει αυτό, έχουν ήδη χαρτογραφηθεί πάνω από 500 κρίσιμα έργα υποδομών, τα οποία απαιτούν αναβαθμίσεις ώστε να μπορούν να αντέξουν τη διέλευση βαρέος στρατιωτικού εξοπλισμού.

Η στρατιωτική κινητικότητα δεν αποτελεί νέα σύλληψη· είχε πρωτοτεθεί το 2018 από τον Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ. Η διαφορά είναι πως το σημερινό γεωπολιτικό τοπίο – με τον πόλεμο στην Ουκρανία και την αυξανόμενη πίεση στα ανατολικά σύνορα – καθιστά την υλοποίησή της επιτακτική.

Ο Έλληνας Επίτροπος Μεταφορών, Απόστολος Τζιτζικώστας, μιλώντας στη «Ναυτεμπορική», υπογράμμισε πως η Ευρώπη χρειάζεται άμεσα αποτελέσματα. Ανέφερε ότι το σχέδιο Readiness 2030 απαιτεί επιτάχυνση και αποφασιστικότητα, επισημαίνοντας πως «δεν είναι συνηθισμένοι καιροί» και ότι οι υποδομές πρέπει να προσαρμοστούν όσο η ήπειρος ακόμη έχει χρόνο.

Η στρατιωτική κινητικότητα δεν περιορίζεται στα σύνορα· αφορά ολόκληρη την ενιαία αγορά. Η ενεργοποίηση του νέου πλαισίου θα μπορεί να ξεκινά είτε από μεμονωμένο κράτος είτε απευθείας από την Κομισιόν, αν διαπιστωθεί απειλή.

«Δεν μπορούμε να υπερασπιστούμε την ήπειρο χωρίς κινητικότητα», τόνισε ο Τζιτζικώστας. Η εμπειρία των πρόσφατων συγκρούσεων δείχνει ότι τα δίκτυα εφοδιαστικής μπορούν να κρίνουν την έκβαση ενός πολέμου. Έτσι, δίνεται προτεραιότητα σε γρήγορες και στοχευμένες επενδύσεις που ενισχύουν άμεσα τη χωρητικότητα των δικτύων.

Το Συμβούλιο θα έχει τη δυνατότητα να θέτει σε ισχύ τον μηχανισμό εντός 48 ωρών. Με αυτόν τον τρόπο θα παρακάμπτονται οι χρονοβόρες εθνικές άδειες, που σε ορισμένες χώρες χρειάζονται μέχρι και έναν μήνα – μια καθυστέρηση ασύμβατη με τα δεδομένα κρίσης.

Η ανάγκη για την «στρατιωτική Σένγκεν» εντείνεται από δύο παράγοντες: την ενίσχυση των ανατολικών συνόρων και τη σταδιακή απόσυρση αμερικανικών δυνάμεων. Σε αυτό το σκηνικό, η Ρωσία και ο πόλεμος στην Ουκρανία λειτουργούν ως καταλύτες που επισπεύδουν τις εξελίξεις.

Ευρωπαϊκή Ένωση: Επί ποδός πολέμου οι Ευρωπαίοι ετοιμάζουν «στρατιωτική Σένγκεν» για να προλάβουν ενδεχόμενη σύγκρουση με τη Ρωσία!

Οι χώρες θα πρέπει να δημιουργήσουν one-stop-shops για την έκδοση αδειών, ενώ προτεραιότητα θα δοθεί σε αποθέματα καυσίμων και βιώσιμες λύσεις ανεφοδιασμού. Η ομαλή ροή καυσίμων θεωρείται θεμελιώδης για τη διατήρηση της στρατιωτικής ετοιμότητας.

Το νέο πλαίσιο θα ενσωματωθεί στη νομοθεσία για την ενεργειακή ασφάλεια που θα παρουσιαστεί στις αρχές του 2026, δημιουργώντας ενιαίο ευρωπαϊκό μηχανισμό όπου άμυνα και ενέργεια συνδέονται άρρηκτα.

Σε συμφωνία με το ΝΑΤΟ, η ΕΕ σχεδιάζει τέσσερις κύριους διαδρόμους μετακίνησης στρατευμάτων, αξιοποιώντας όλες τις μορφές μεταφοράς: σιδηροδρομικές γραμμές, οδικούς άξονες, θαλάσσιες και αεροπορικές διαδρομές. Στόχος είναι η άμεση και ευέλικτη αντίδραση σε κάθε σημείο της ηπείρου.

Οι 500 κρίσιμες υποδομές που έχουν εντοπιστεί χρειάζονται ενίσχυση: γέφυρες που πρέπει να αντέχουν άρματα μάχης, σήραγγες που πρέπει να διευρυνθούν, λιμενικές εγκαταστάσεις που πρέπει να μπορούν να δέχονται μεγάλα μεταγωγικά πλοία. Αυτές οι επενδύσεις θα ωφελήσουν τόσο τους πολίτες όσο και τις ένοπλες δυνάμεις.

Η ΕΕ επιδιώκει να καταργήσει τις γραφειοκρατικές καθυστερήσεις, ενοποιώντας κανονισμούς και τελωνειακές διαδικασίες που σήμερα εμποδίζουν τη γρήγορη μετακίνηση στρατευμάτων.

Προβλέπεται η δημιουργία Ομάδας Αλληλεγγύης Στρατιωτικής Κινητικότητας, που θα επιτρέπει την κατανομή πόρων μεταξύ κρατών. Παράλληλα, μια ειδική ομάδα με συμμετοχή ΕΕ, ΕΟΧ και Ουκρανίας θα πραγματοποιεί ασκήσεις προσομοίωσης κρίσεων, ελέγχους και δοκιμές αντοχής. Το σχέδιο, ωστόσο, δεν συνοδεύεται από νέα χρηματοδότηση.

Το ποσό που προβλέπει η Κομισιόν για την περίοδο 2028–2034 αγγίζει τα 17,6 δισ. ευρώ – δεκαπλάσιο από το προηγούμενο κονδύλι. Παρ’ όλα αυτά, το νούμερο δεν αποκλείεται να αλλάξει στις διαπραγματεύσεις των κρατών-μελών. Στον τρέχοντα προϋπολογισμό, η χρηματοδότηση για στρατιωτική κινητικότητα είναι μόλις 1,7 δισ. ευρώ.