Ευρωπαϊκή Ένωση: Έτοιμη να βάλει «φρένο» στους Ουκρανούς «πρόσφυγες»- Αναθεωρεί την πολιτική προστασίας μετά από δύο χρόνια αλληλεγγύης

Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται σε διαδικασία επανεξέτασης των μέτρων προστασίας που παρέχει στους Ουκρανούς πρόσφυγες, μετά από δύο χρόνια αδιάλειπτης στήριξης.

Ευρωπαϊκή Ένωση: Έτοιμη να βάλει «φρένο» στους Ουκρανούς «πρόσφυγες»- Αναθεωρεί την πολιτική προστασίας μετά από δύο χρόνια αλληλεγγύης

Κρατικές αρχές αρκετών κρατών-μελών συζητούν πιθανές αλλαγές και περιορισμούς στην ισχύουσα πολιτική φιλοξενίας, θέτοντας υπό αμφισβήτηση τη συνέχιση του υπάρχοντος νομικού πλαισίου.

Εντός των θεσμικών οργάνων της ΕΕ λαμβάνουν χώρα κρίσιμες διαβουλεύσεις για το μέλλον της προσωρινής νομικής προστασίας που θεσπίστηκε το 2022, καθώς η ισχύουσα οδηγία φτάνει στο τέλος της διάρκειάς της.

Σύμφωνα με διπλωματικές πληροφορίες, εξετάζεται το ενδεχόμενο περιορισμού ή και παύσης της Οδηγίας Προσωρινής Προστασίας (Temporary Protection Directive – TPD), η οποία ενεργοποιήθηκε έκτακτα με αφορμή την ένοπλη σύγκρουση στην Ουκρανία. Η συγκεκριμένη οδηγία εξασφαλίζει ταχεία και αυτοματοποιημένη προστασία για τους εκτοπισμένους Ουκρανούς χωρίς την υποχρέωση υποβολής αιτήματος ασύλου, προβλέποντας όμως περιορισμένες παρατάσεις. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη επεκτείνει την ισχύ της μέχρι τον Μάρτιο του 2026, μετά τον οποίο όμως οι επιλογές περιορίζονται σημαντικά.

Όπως επισημαίνει ο Μάρτιν Βάγκνερ, σύμβουλος πολιτικής του Διεθνούς Κέντρου Ανάπτυξης Μεταναστευτικής Πολιτικής, «Η τελευταία παράταση αποτελεί ένα κρίσιμο σημείο, δεδομένου ότι η οδηγία ορίζει ρητά πως η προστασία δεν δύναται να υπερβεί τα τρία έτη.»

Ευρωπαϊκή Ένωση: Έτοιμη να βάλει «φρένο» στους Ουκρανούς «πρόσφυγες»- Αναθεωρεί την πολιτική προστασίας μετά από δύο χρόνια αλληλεγγύης

Η επερχόμενη αυτή αλλαγή σημειώνεται σε μια περίοδο κατά την οποία τα ευρωπαϊκά συστήματα ασύλου αντιμετωπίζουν αυξανόμενες πιέσεις, ενώ το ευρύτερο κοινωνικό και πολιτικό πλαίσιο αλληλεγγύης προς την Ουκρανία αρχίζει να φθίνει. Αν και η πλειονότητα των κρατών-μελών επιθυμεί τη διατήρηση της προστασίας έως το 2026, έχουν ήδη ξεκινήσει συζητήσεις για το μέλλον μετά το συγκεκριμένο ορόσημο, περιλαμβάνοντας σενάρια όπως η μείωση του αριθμού των προστατευόμενων, ο αποκλεισμός αυτών που έχουν επιστρέψει στην Ουκρανία, καθώς και η αποτροπή νέων αφίξεων.

Η συζήτηση αυτή αναμένεται να καταλήξει σε αποφάσεις κατά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ, που έχει προγραμματιστεί για τις 12 και 13 Ιουνίου.

Η σταδιακή μεταστροφή της ευρωπαϊκής πολιτικής αντανακλά μια αναπροσαρμογή προτεραιοτήτων: από το αρχικό στάδιο έντονης και απεριόριστης αλληλεγγύης, η Ένωση προσανατολίζεται πλέον σε μια πιο συγκρατημένη και ρεαλιστική προσέγγιση, αντανακλώντας την επίδραση μιας παρατεταμένης κρίσης που έχει εξαντλήσει τους διαθέσιμους πόρους και τη δημόσια στήριξη. Μετά από δύο χρόνια αδιάλειπτης βοήθειας, αρκετές κυβερνήσεις επιδιώκουν πλέον να θέσουν σε εφαρμογή βιώσιμες πολιτικές διαχείρισης της προσφυγικής ροής