Ευρωπαϊκή Ένωση: Ο ναρκέμπορος Ράμα αμφισβητεί την καταγωγή των Ελλήνων και οι Βρυξέλλες τον επιβραβεύουν βάζοντας την Αλβανία στην Ένωση από το «παράθυρο!»

Σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με πρωτοφανείς γεωπολιτικές, θεσμικές και κοινωνικές προκλήσεις, οι Βρυξέλλες φαίνεται να επιλέγουν μια αμφιλεγόμενη στρατηγική διεύρυνσης που προκαλεί εύλογες ανησυχίες.

Ευρωπαϊκή Ένωση: Ο ναρκέμπορος Ράμα αμφισβητεί την καταγωγή των Ελλήνων και οι Βρυξέλλες τον επιβραβεύουν βάζοντας την Αλβανία στην Ένωση από το «παράθυρο!»

Η επιτάχυνση της ένταξης χωρών όπως η Αλβανία, μέσω ενός «Fast track» μηχανισμού, εγείρει σοβαρά ερωτήματα για το μέλλον της ευρωπαϊκής συνοχής και την αρχή της ισοτιμίας μεταξύ των κρατών-μελών.

Σύμφωνα με τα σχέδια που συζητούνται ανοιχτά πλέον στους ευρωπαϊκούς διαδρόμους εξουσίας, η ΕΕ φαίνεται διατεθειμένη να εγκαταλείψει το παραδοσιακό μοντέλο της πλήρους και ισότιμης ένταξης. Αντ’ αυτού, προωθείται ένα νέο σχήμα, στο οποίο τα υποψήφια κράτη θα αποκτούν μεν την ιδιότητα του μέλους, αλλά χωρίς κρίσιμα δικαιώματα – με πρώτο και κυριότερο το δικαίωμα άσκησης βέτο.

Η επιλογή αυτή, που παρουσιάζεται ως «ρεαλιστική απάντηση» στις γεωπολιτικές πιέσεις και στην ανάγκη ταχείας ενσωμάτωσης των Δυτικών Βαλκανίων και της Ανατολικής Ευρώπης στο ευρωπαϊκό στρατόπεδο, στην πράξη αναδιαμορφώνει εκ βάθρων την έννοια του κράτους-μέλους. Δημιουργεί, ουσιαστικά, μια Ευρώπη πολλών ταχυτήτων, με κράτη περιορισμένης κυριαρχίας και μειωμένης επιρροής στις κεντρικές αποφάσεις.

Όπως αποκαλύπτει το Politico, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει σοβαρά την ένταξη χωρών όπως η Αλβανία του Έντι Ράμα μέσω αυτής της επιταχυνόμενης διαδικασίας. Το επιχείρημα των Βρυξελλών εστιάζει στον φόβο της γεωπολιτικής αποσταθεροποίησης και στην ανάγκη να αποτραπεί η επιρροή τρίτων δυνάμεων. Ωστόσο, επικριτές προειδοποιούν ότι η διεύρυνση δεν μπορεί να μετατραπεί σε εργαλείο διαχείρισης κρίσεων εις βάρος των θεσμικών αρχών της Ένωσης.

Ευρωπαϊκή Ένωση: Ο ναρκέμπορος Ράμα αμφισβητεί την καταγωγή των Ελλήνων και οι Βρυξέλλες τον επιβραβεύουν βάζοντας την Αλβανία στην Ένωση από το «παράθυρο!»

Η πρόταση αποσκοπεί επίσης στον περιορισμό των κινδύνων που απορρέουν από τη διεύρυνση της ομοφωνίας, ιδίως μετά τις επανειλημμένες απειλές βέτο από χώρες όπως η Ουγγαρία και η Σλοβακία. Στο νέο μοντέλο, τα υπό ένταξη κράτη θα αποκτούν πλήρη δικαιώματα ψήφου μόνο μετά από μια συνολική αναθεώρηση του τρόπου λειτουργίας της ΕΕ, κάτι που μεταθέτει την ισοτιμία σε αόριστο μέλλον.

Οι αντιδράσεις των υποψήφιων χωρών είναι έντονα διαφοροποιημένες. Ο πρωθυπουργός της Αλβανίας, Έντι Ράμα, εμφανίζεται πρόθυμος να αποδεχθεί ακόμη και μια προσωρινή απουσία επιτρόπου ή περιορισμένα δικαιώματα ψήφου, δηλώνοντας ότι η χώρα του δεν επιθυμεί να αμφισβητήσει τη βούληση των μεγάλων ιδρυτικών μελών της Ένωσης. Μια στάση που, για πολλούς, αποτυπώνει τη νέα ανισορροπία ισχύος που διαμορφώνεται στο εσωτερικό της ΕΕ.

Αντίθετα, χώρες όπως η Ουκρανία και το Μαυροβούνιο επιμένουν ότι η ένταξη στην ΕΕ δεν μπορεί να είναι «κουτσουρεμένη». Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει ξεκαθαρίσει ότι η ένταξη πρέπει να είναι πλήρης, ενώ το Μαυροβούνιο θεωρεί ότι δεν υπάρχει λόγος αλλαγής των όρων, δεδομένου ότι η Ένωση έχει ήδη λειτουργήσει με μεγαλύτερο αριθμό κρατών-μελών στο παρελθόν.

Η συζήτηση αυτή φέρνει στο προσκήνιο ένα κρίσιμο δίλημμα: επεκτείνεται η Ευρωπαϊκή Ένωση για να ενισχύσει τη συλλογική της ισχύ ή, αντιθέτως, διαβρώνει το ίδιο της το θεσμικό κεκτημένο στο όνομα της ταχύτητας και των πολιτικών συμβολισμών; Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα θα καθορίσει όχι μόνο το μέλλον της διεύρυνσης, αλλά και τη φυσιογνωμία της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα επόμενα χρόνια.