Ευρωπαϊκή Ένωση: «Σπορ» για «γερά» πορτοφόλια θα κάνουν το κάπνισμα οι Ευρωπαίοι!- Σκέψεις για τιμές έως 13 ευρώ για ένα πακέτο τσιγάρα στο Εcofin!

Αντιμέτωποι με ένα νέο κύμα φορολογικών επιβαρύνσεων βρίσκονται οι Ευρωπαίοι καπνιστές, καθώς στις Βρυξέλλες ανοίγει η συζήτηση για δραστικές αυξήσεις στους φόρους των καπνικών και νικοτινούχων προϊόντων.

Ευρωπαϊκή Ένωση: «Σπορ» για «γερά» πορτοφόλια θα κάνουν το κάπνισμα οι Ευρωπαίοι!- Σκέψεις για τιμές έως 13 ευρώ για ένα πακέτο τσιγάρα στο Εcofin!

Στο τραπέζι σενάρια που βάζουν φωτιά στα τσιγάρα με τιμές που ξεπερνούν ακόμη και τα 13 ευρώ στο πακέτο, ενώ η Αθήνα ζητά περισσότερο χρόνο προσαρμογής, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για εκτίναξη του λαθρεμπορίου και σοβαρούς κραδασμούς στην εγχώρια αγορά.

Το κάπνισμα κινδυνεύει να εξελιχθεί σε συνήθεια για λίγους και οικονομικά ισχυρούς στην Ευρώπη, εφόσον προχωρήσουν τα πλέον επιβαρυντικά φορολογικά σενάρια που βρίσκονται υπό εξέταση. Οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης καλούνται σήμερα, Δευτέρα 9 Νοεμβρίου, να ανοίξουν τον φάκελο της αναμόρφωσης της φορολογίας στα προϊόντα καπνού και νικοτίνης, με τις προτεινόμενες αλλαγές να προκαλούν ήδη έντονες συζητήσεις και προβληματισμό.

Οι αριθμοί προκαλούν ίλιγγο, καθώς ορισμένες από τις προσομοιώσεις ανεβάζουν την τιμή ενός πακέτου τσιγάρων πάνω από τα 13 ευρώ, ενώ σε ακραία φορολογικά σενάρια το κόστος θα μπορούσε να εκτοξευθεί ακόμη υψηλότερα. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα επιχειρεί να βάλει φρένο σε μια απότομη φορολογική προσαρμογή, ζητώντας μεγαλύτερη μεταβατική περίοδο και προειδοποιώντας για τις ανεξέλεγκτες διαστάσεις που θα μπορούσε να λάβει η παράνομη διακίνηση καπνικών προϊόντων.

Η κρίσιμη διαπραγμάτευση διεξάγεται στις Βρυξέλλες, στο πλαίσιο της συνεδρίασης του Ecofin, με την Ιρλανδική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ να επιχειρεί να διαμορφώσει έναν κοινό τόπο μεταξύ των 27 κρατών-μελών και να εξασφαλίσει την πολυπόθητη πολιτική συμφωνία.

Στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής διαβούλευσης βρίσκεται η αύξηση των ελάχιστων ειδικών φόρων κατανάλωσης στα συμβατικά τσιγάρα, αλλά και η επέκταση του ενιαίου φορολογικού πλαισίου σε μια ευρύτερη γκάμα προϊόντων, όπως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, τα θερμαινόμενα καπνικά προϊόντα και οι υπόλοιπες μορφές κατανάλωσης νικοτίνης.

Τσιγάρα στα 13 ευρώ και ακόμη ψηλότερα – Τα σενάρια που προκαλούν αναταραχή

Το ενδεχόμενο να φτάσει ένα πακέτο τσιγάρων στα 13 ευρώ επανέρχεται δυναμικά στο ευρωπαϊκό προσκήνιο, προκαλώντας εύλογη ανησυχία στους καταναλωτές. Ωστόσο, πρέπει να διευκρινιστεί ότι πρόκειται για ένα από τα υπό εξέταση σενάρια και όχι για οριστική απόφαση ή εγκεκριμένο μέτρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το εύρος των πιθανών επιβαρύνσεων αποτυπώνεται στην ανάλυση του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ), η οποία καταδεικνύει ότι η επίδραση της νέας φορολογικής αρχιτεκτονικής στις τελικές τιμές μπορεί να είναι εξαιρετικά διαφορετική, ανάλογα με τους συντελεστές που θα υιοθετηθούν.

Ενδεικτική είναι η προσομοίωση με τιμή αναφοράς τα 4,17 ευρώ ανά πακέτο. Σε ένα από τα εξεταζόμενα σενάρια, η τιμή εκτοξεύεται στα 13,82 ευρώ, καταγράφοντας αύξηση της τάξης του 231,5%. Μια μεταβολή που, εάν αποτυπωνόταν στην αγορά, θα άλλαζε ριζικά τα δεδομένα για εκατομμύρια καπνιστές.

Τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο εντυπωσιακά στα ακραία φορολογικά σενάρια της ίδιας ανάλυσης, όπου η υπολογιζόμενη τιμή φτάνει ακόμη και τα 27,92 ευρώ ανά πακέτο! Πρόκειται για αύξηση 569,6%, ένα μέγεθος που αποτυπώνει το εύρος των πιθανών φορολογικών επιβαρύνσεων, χωρίς όμως να συνιστά πρόβλεψη για την πραγματική τιμή των τσιγάρων ή συγκεκριμένη ευρωπαϊκή απόφαση.

Το τελικό κόστος για τον καταναλωτή θα κριθεί από τον συνδυασμό των αποφάσεων που θα λάβουν τα κράτη-μέλη, τους εθνικούς φορολογικούς συντελεστές, αλλά και τον βαθμό στον οποίο οι νέες επιβαρύνσεις θα μετακυλιστούν στις τιμές λιανικής.

Η Ελλάδα σηκώνει «ασπίδα» απέναντι στις απότομες αυξήσεις – Φόβοι για έκρηξη του λαθρεμπορίου

Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, η ελληνική πλευρά προσέρχεται με σαφή στόχο: να αποτραπούν οι αιφνιδιαστικές και υπέρμετρες φορολογικές επιβαρύνσεις και να εξασφαλιστεί μεγαλύτερο χρονικό περιθώριο προσαρμογής για τις χώρες που θα κληθούν να ανεβάσουν τους συντελεστές φορολόγησης.

Η Αθήνα εστιάζει κυρίως στον κίνδυνο αναζωπύρωσης του λαθρεμπορίου, επισημαίνοντας ότι οι υπερβολικά μεγάλες αυξήσεις στις νόμιμες τιμές ενδέχεται να δημιουργήσουν ένα εξαιρετικά ευνοϊκό περιβάλλον για την παράνομη αγορά.

Η εξίσωση είναι απλή, αλλά οι συνέπειές της μπορεί να αποδειχθούν ιδιαίτερα σοβαρές: όσο μεγαλώνει το χάσμα ανάμεσα στο κόστος των νόμιμων και των παράνομων καπνικών προϊόντων, τόσο ισχυρότερο γίνεται το κίνητρο για στροφή των καταναλωτών στη μαύρη αγορά.

Ευρωπαϊκή Ένωση: «Σπορ» για «γερά» πορτοφόλια θα κάνουν το κάπνισμα οι Ευρωπαίοι!- Σκέψεις για τιμές έως 13 ευρώ για ένα πακέτο τσιγάρα στο Εcofin!

Ένα τέτοιο ενδεχόμενο δεν θα πλήξει μόνο τη νόμιμη εμπορική δραστηριότητα. Θα μπορούσε παράλληλα να στερήσει σημαντικά φορολογικά έσοδα από τα δημόσια ταμεία, υπονομεύοντας στην πράξη ακόμη και τον ίδιο τον εισπρακτικό στόχο της φορολογικής μεταρρύθμισης.

Η ελληνική θέση, πάντως, δεν συνιστά συνολική απόρριψη της αναθεώρησης του ευρωπαϊκού πλαισίου. Η διαφωνία της Αθήνας εστιάζεται κυρίως στην ταχύτητα εφαρμογής των νέων μέτρων και στο ύψος των επιβαρύνσεων, με ζητούμενο μια πιο ομαλή μετάβαση που δεν θα προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην αγορά.

Στο στόχαστρο και τα ηλεκτρονικά τσιγάρα – Η φορολογία επεκτείνεται σε όλη την αγορά νικοτίνης

Η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία δεν περιορίζεται στα παραδοσιακά τσιγάρα. Αντιθέτως, φιλοδοξεί να αναδιαμορφώσει συνολικά το φορολογικό τοπίο των προϊόντων καπνού και νικοτίνης, προσαρμόζοντάς το στα νέα δεδομένα μιας αγοράς που έχει αλλάξει αισθητά τα τελευταία χρόνια.

Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επιχειρεί να καλύψει τα κενά του υφιστάμενου πλαισίου, εντάσσοντας στο πεδίο των νέων ρυθμίσεων όχι μόνο τα συμβατικά τσιγάρα, αλλά και τα θερμαινόμενα προϊόντα καπνού, τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και άλλες εναλλακτικές μορφές κατανάλωσης νικοτίνης.

Στην επιχειρηματολογία της Κομισιόν, η αυστηρότερη φορολόγηση συνδέεται άμεσα με τους στόχους προστασίας της δημόσιας υγείας. Η αύξηση των ελάχιστων φορολογικών συντελεστών θεωρείται ένα από τα εργαλεία για τον περιορισμό της κατανάλωσης προϊόντων καπνού και νικοτίνης.

Ωστόσο, η συγκεκριμένη προσέγγιση δεν βρίσκει όλες τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις σύμφωνες. Αρκετά κράτη-μέλη εκφράζουν επιφυλάξεις τόσο για το ύψος των προτεινόμενων αυξήσεων όσο και για τον τρόπο φορολόγησης των νεότερων προϊόντων, ενώ έντονος προβληματισμός καταγράφεται και γύρω από τα χρονοδιαγράμματα εφαρμογής.

Στον αέρα η συμφωνία των «27» – Δεν αποκλείεται νέα αναβολή των αποφάσεων

Το ευρωπαϊκό παζλ αποδεικνύεται ιδιαίτερα δύσκολο, καθώς οι διαφορετικές προσεγγίσεις των κρατών-μελών απειλούν να μπλοκάρουν την επίτευξη συμφωνίας. Η Ιρλανδική Προεδρία έχει ήδη καταθέσει συμβιβαστική πρόταση, επιχειρώντας να περιορίσει τις αποστάσεις και να διαμορφώσει τις προϋποθέσεις για μια κοινά αποδεκτή λύση.

Ωστόσο, ο δρόμος προς τη συμφωνία παραμένει ανηφορικός. Και αυτό διότι οι αποφάσεις για τη φορολογία σε ευρωπαϊκό επίπεδο απαιτούν ομοφωνία στο Συμβούλιο της ΕΕ. Με άλλα λόγια, η αντίθεση ακόμη και ενός κράτους-μέλους αρκεί για να τινάξει στον αέρα την προσπάθεια συνεννόησης.

Οι πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί πριν από τη συνεδρίαση αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο να μην υπάρξει σήμερα οριστική κατάληξη. Σε αυτή την περίπτωση, οι διαβουλεύσεις θα μπορούσαν να μεταφερθούν στους επόμενους μήνες, παρατείνοντας την αβεβαιότητα γύρω από το νέο φορολογικό καθεστώς.

Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και αν οι υπουργοί Οικονομικών καταλήξουν σε πολιτική συμφωνία στο Ecofin, αυτό δεν σημαίνει ότι οι καπνιστές θα δουν τις τιμές να εκτοξεύονται από την επόμενη κιόλας ημέρα.

Θα προηγηθεί η οριστικοποίηση του νομοθετικού πλαισίου, ο καθορισμός των μεταβατικών περιόδων και η ενσωμάτωση των νέων κανόνων στις εθνικές νομοθεσίες.

Το βέβαιο είναι ότι η συζήτηση στις Βρυξέλλες ανοίγει ένα νέο, ιδιαίτερα κρίσιμο κεφάλαιο για την αγορά καπνού στην Ευρώπη. Και το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο πόσο ακριβότερο θα γίνει το τσιγάρο, αλλά και ποιες θα είναι οι πραγματικές οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες μιας τόσο μεγάλης φορολογικής ανατροπής.