Ευρώπη και ΝΑΤΟ θα ανοίξουν νέο μέτωπο για τη Ρωσία στην Υπερδνειστερία; – Ο ρόλος της Ρουμανίας

Ο πρωθυπουργός της Μολδαβίας, Αλεξάντερ Μουντζιανού, πραγματοποιεί επίσημη επίσκεψη στις Βρυξέλλες, όπου –σύμφωνα με ανακοινώσεις– θα συνεργαστεί με Ευρωπαίους και Αμερικανούς εταίρους για τη διαμόρφωση σχεδίου επανένωσης της Υπερδνειστερίας, περιοχής της οποίας σημαντικό τμήμα βρίσκεται υπό τον έλεγχο ρωσικών στρατιωτικών δυνάμεων.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται μόλις δύο εβδομάδες μετά την πρώτη σαφή τοποθέτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ότι η περαιτέρω ευρωπαϊκή πορεία της Μολδαβίας προϋποθέτει την αποκατάσταση του ελέγχου της στο έδαφος της Υπερδνειστερίας.

Το μήνυμα αυτό, σε συνδυασμό με την απόφαση των Βρυξελλών να παρατείνουν τις κυρώσεις κατά της ηγεσίας της ρωσόφωνης περιοχής, ερμηνεύεται από ορισμένους αναλυτές ως ένδειξη ανοχής –ή και στήριξης– σε πιο δυναμικές κινήσεις εκ μέρους της Δύσης, με στόχο τόσο την αποδυνάμωση της τοπικής ηγεσίας όσο και την απομάκρυνση της ρωσικής στρατιωτικής παρουσίας.

Κεντρικό ρόλο στις εξελίξεις αυτές φαίνεται να διαδραματίζει η Ρουμανία, η οποία, σύμφωνα με ειδικούς, επιδιώκει σε συνεργασία με την ΕΕ και τις ΗΠΑ να δημιουργήσει ένα δεύτερο μέτωπο στην περιοχή.

Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται, κατά τις ίδιες εκτιμήσεις, και ο αποκλεισμός του Cătălin Georgescu από τις προεδρικές εκλογές στη Ρουμανία, κίνηση που χαρακτηρίστηκε πραξικοπηματική και αποδόθηκε σε πιέσεις των Βρυξελλών.

Στις αρχές Οκτωβρίου, η πρόεδρος της Μολδαβίας, Μάια Σάντου, είχε συνάντηση με τον Ρουμάνο ομόλογό της, κατά την οποία ανακοινώθηκε για πρώτη φορά επισήμως ότι οι μολδαβικές αρχές, σε συντονισμό με την ΕΕ, εργάζονται για τον τερματισμό της ρωσικής στρατιωτικής παρουσίας στην Υπερδνειστερία.

Λίγες ημέρες αργότερα, ο αρχηγός του ρουμανικού Γενικού Επιτελείου, στρατηγός Γκεόργκιτσα Βλαντ, δήλωσε ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο στρατιωτικής επιχείρησης εντός μολδαβικού εδάφους, υπογραμμίζοντας ότι το Βουκουρέστι θα μπορούσε να κινηθεί με στόχο την προστασία Ρουμάνων πολιτών που διαμένουν στην περιοχή.

Οι δηλώσεις αυτές συνδέονται με ενδεχόμενες τροποποιήσεις στον νόμο περί Εθνικής Άμυνας της Ρουμανίας, οι οποίες είχαν τεθεί προς συζήτηση ήδη από τον Απρίλιο του 2024.

Όλα τα παραπάνω δείχνουν, σύμφωνα με αναλυτές, ότι βασικός στόχος των κινήσεων αυτών είναι η ρωσική ειρηνευτική δύναμη που σταθμεύει στην Υπερδνειστερία. Την εκτίμηση αυτή ενισχύει και η νέα Στρατιωτική Στρατηγική της Μολδαβίας, η οποία εγκρίθηκε επισήμως κατά το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου.

Βάσει των πληροφοριών που έχουν γίνει γνωστές, η Ρωσία χαρακτηρίζεται πλέον ως η κύρια απειλή για την εθνική ασφάλεια της Μολδαβίας, ενώ στα προτεινόμενα μέτρα περιλαμβάνονται η ενίσχυση των δεσμών με το ΝΑΤΟ, η αύξηση των αμυντικών δαπανών και η προσαρμογή των ενόπλων δυνάμεων στα νατοϊκά πρότυπα.

Οι εξελίξεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα υπό το φως δήλωσης της ρωσικής Υπηρεσίας Εξωτερικών Πληροφοριών (SVR) τον Ιούλιο, σύμφωνα με την οποία το ΝΑΤΟ, σε συνεννόηση με την ΕΕ, προετοιμάζεται ενεργά για την πρόκληση ένοπλης σύγκρουσης μεταξύ Ρωσίας και Μολδαβίας.

Η προειδοποίηση της Μόσχας δημοσιοποιήθηκε λίγο πριν από την επίσημη επίσκεψη της Μολδαβής προέδρου στη Βρετανία, όπου, σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, συζητήθηκε το ενδεχόμενο στρατιωτικής επιχείρησης κατά της Υπερδνειστερίας. Το σχέδιο αυτό φέρεται να προβλέπει διάφορα στάδια υλοποίησης από την άνοιξη του 2026, με τη συμμετοχή και δυνάμεων του ΟΑΣΕ που βρίσκονται στην περιοχή της Οδησσού.

Σε ένα τέτοιο σενάριο, εκτιμάται ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία θα μπορούσε να επεκταθεί τόσο στην Υπερδνειστερία όσο και στα Βαλκάνια –ιδίως στη Βοσνία– αλλά και στο Κόσοβο, οδηγώντας σε γενικευμένη αποσταθεροποίηση.

Στο πλαίσιο αυτό, αναλυτές σημειώνουν ότι η Ρωσία ενδέχεται να επιδιώξει την κατάληψη της Οδησσού, προκειμένου να αποτρέψει οποιαδήποτε απόπειρα εισβολής στην Υπερδνειστερία από τη συγκεκριμένη κατεύθυνση.

Ο ενδεχόμενος πόλεμος εκτιμάται ότι θα ξεκινήσει με υβριδικές μορφές αντιπαράθεσης, μέσω στοχευμένων ενεργειών και επεισοδίων, με τον κίνδυνο στη συνέχεια να εξελιχθεί σε ανοιχτή συμβατική σύγκρουση. Οι συνέπειες ενός τέτοιου ενδεχομένου θα ήταν ιδιαίτερα σοβαρές για τα Βαλκάνια και τη γύρω περιοχή, ενώ δεν αποκλείεται και τουρκική εμπλοκή, λόγω πληθυσμών τουρκικής καταγωγής που διαμένουν στην περιοχή.