Financial Times: Ξανά στη δίνη της οικονομικής κρίσης η Ευρώπη!-Ξύπνησε το «φάντασμα» του πληθωρισμού-Εκτοξεύονται πάλι τα κρατικά ομόλογα και το κόστος δανεισμού

Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, οι αγορές κρατικών ομολόγων στην Ευρωζώνη βρίσκονται αντιμέτωπες με μία από τις δυσμενέστερες μηνιαίες επιδόσεις της τελευταίας δεκαετίας.

Financial Times: Ξανά στη δίνη της οικονομικής κρίσης η Ευρώπη!-Ξύπνησε το «φάντασμα» του πληθωρισμού-Εκτοξεύονται πάλι τα κρατικά ομόλογα και το κόστος δανεισμού

Το κύμα πωλήσεων έχει οδηγήσει σε αισθητή άνοδο των αποδόσεων, επιβαρύνοντας το κόστος δανεισμού για αρκετές χώρες και αναζωπυρώνοντας ανησυχίες γύρω από τον πληθωρισμό και τη δημοσιονομική σταθερότητα.

Η ένταση στις αγορές συνδέεται, μεταξύ άλλων, με την αβεβαιότητα που προκαλεί το γεωπολιτικό σοκ στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα οι εξελίξεις γύρω από το Ιράν, οι οποίες έχουν συμβάλει στην άνοδο των τιμών ενέργειας και στη γενικότερη αναζωπύρωση πληθωριστικών πιέσεων. Παράλληλα, οι επενδυτές επανατιμολογούν τις προσδοκίες τους για την πορεία των επιτοκίων από την European Central Bank, εκτιμώντας ακόμη και πολλαπλές αυξήσεις μέσα στο έτος.

Στην Ιταλία, οι αποδόσεις των δεκαετών ομολόγων εκτινάχθηκαν σε επίπεδα που δεν είχαν καταγραφεί από τα μέσα του 2024, αντανακλώντας τη γενικευμένη αποστροφή κινδύνου. Αντίστοιχα, σε άλλες μεγάλες οικονομίες της Ευρωζώνης, όπως η Γαλλία και η Ισπανία, οι αποδόσεις κινήθηκαν σε πολυετή υψηλά, με τις αγορές να εμφανίζουν αυξημένη μεταβλητότητα.

Η έννοια του «επιστρέφοντος πληθωρισμού» επανέρχεται στο προσκήνιο, καθώς αναλυτές εκτιμούν ότι η Ευρώπη εισέρχεται σε ένα περιβάλλον συνδυασμού χαμηλότερης ανάπτυξης και υψηλότερων τιμών. Όπως επισημαίνει ο Tomasz Wieladek της T. Rowe Price, οι αγορές αρχίζουν να προσαρμόζονται σε ένα νέο καθεστώς όπου οι δημοσιονομικές δαπάνες και τα μέτρα στήριξης συνυπάρχουν με επίμονες πληθωριστικές πιέσεις.

Ανάλογη ήταν και η τοποθέτηση της Isabel Schnabel της ΕΚΤ, η οποία υπογράμμισε ότι το «φάσμα του πληθωρισμού» έχει επανέλθει, αν και η κεντρική τράπεζα διαθέτει ακόμη περιθώριο αξιολόγησης πριν από νέες παρεμβάσεις.

Financial Times: Ξανά στη δίνη της οικονομικής κρίσης η Ευρώπη!-Ξύπνησε το «φάντασμα» του πληθωρισμού-Εκτοξεύονται πάλι τα κρατικά ομόλογα και το κόστος δανεισμού

Την ίδια στιγμή, η άνοδος των αποδόσεων επιβαρύνει τα δημόσια οικονομικά, καθώς πολλές κυβερνήσεις αναγκάζονται να συνδυάσουν αυξημένο κόστος δανεισμού με νέα πακέτα στήριξης για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης. Στην Ισπανία, για παράδειγμα, εγκρίθηκαν φορολογικές ελαφρύνσεις ύψους περίπου 5 δισ. ευρώ, με μειώσεις στον ΦΠΑ για βασικά ενεργειακά προϊόντα. Στην Ιταλία εφαρμόστηκαν προσωρινές μειώσεις στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης στα καύσιμα, με σημαντικό δημοσιονομικό κόστος.

Σύμφωνα με τον OECD, αρκετά από τα μέτρα που εφαρμόστηκαν σε προηγούμενες κρίσεις αποδείχθηκαν δημοσιονομικά επιβαρυντικά και συχνά μη επαρκώς στοχευμένα, γεγονός που εντείνει τις προκλήσεις για τις κυβερνήσεις σήμερα. Παράλληλα, η δεξαμενή σκέψης Bruegel επισημαίνει ότι τα περιθώρια για εκτεταμένες παρεμβάσεις είναι πλέον περιορισμένα, λόγω αυξημένων αναγκών σε τομείς όπως η άμυνα και η κοινωνική πολιτική.

Ο Jean-François Robin της Natixis Corporate & Investment Banking εκτιμά ότι τα δημόσια οικονομικά της Ευρωζώνης ενδέχεται να επιδεινωθούν, καθώς οι κυβερνήσεις καλούνται να απορροφήσουν μέρος του ενεργειακού σοκ μέσω αυξημένων δαπανών.

Στη Γαλλία, η κυβέρνηση αποφεύγει ευρείας κλίμακας μέτρα στήριξης, επικαλούμενη τον περιορισμένο δημοσιονομικό χώρο και το υψηλό έλλειμμα. Αντίστοιχα, στο επίκεντρο βρίσκεται η στόχευση μέτρων σε συγκεκριμένους τομείς που πλήττονται περισσότερο από την ενεργειακή κρίση.

Η έντονη κινητικότητα στις αγορές ομολόγων έχει επίσης επηρεάσει τη σχέση αποδόσεων μεταξύ των χωρών της «περιφέρειας» της Ευρωζώνης και της Γερμανίας. Το λεγόμενο spread, δηλαδή η διαφορά αποδόσεων έναντι των γερμανικών ομολόγων αναφοράς, έχει διευρυνθεί, αντανακλώντας αυξημένη αβεβαιότητα. Παρότι παραμένει χαμηλότερο σε σχέση με προηγούμενες κρίσεις, η τάση ανόδου καταγράφεται ως ένδειξη επιφυλακτικότητας των επενδυτών.

Ο Bert Colijn της ING σημειώνει ότι μέρος της κίνησης στις αγορές σχετίζεται και με την απομόχλευση επενδυτικών θέσεων που είχαν τοποθετηθεί σε περαιτέρω συμπίεση των spreads.

Από την πλευρά της διαχείρισης κεφαλαίων, ο Konstantin Veit της PIMCO υπογραμμίζει ότι, παρά τη βραχυπρόθεσμη διεύρυνση, η μακροπρόθεσμη σύγκλιση των spreads παραμένει ένα βασικό χαρακτηριστικό της Ευρωζώνης, αν και η διατήρηση υψηλών επιτοκίων για μεγάλο διάστημα θα μπορούσε να θέσει ζητήματα βιωσιμότητας χρέους.

Τέλος, σύμφωνα με τον Simone Tagliapietra, τα μέχρι στιγμής μέτρα στήριξης υποδηλώνουν σημαντική δημοσιονομική επιβάρυνση, ενώ οι κυβερνήσεις καλούνται να ισορροπήσουν μεταξύ κοινωνικής προστασίας και δημοσιονομικής πειθαρχίας σε ένα περιβάλλον αυξημένων αναγκών και περιορισμένων πόρων.