Φλέγεται η Μέση Ανατολή: Παγκόσμια έκκληση για αποκλιμάκωση των στρατιωτικών συγκρούσεων και επιστροφή στις διαπραγματεύσεις – Πρωτοβουλία 21 χωρών για αποπυρηνικοποίηση

Ένα ηχηρό διπλωματικό μήνυμα απηύθυναν την Τρίτη 17 Ιουνίου είκοσι μία χώρες –μεταξύ αυτών έντεκα αφρικανικά κράτη- ζητώντας άμεση αποκλιμάκωση των στρατιωτικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή και επιστροφή στις διαπραγματεύσεις.

Με την ένταση να κορυφώνεται ανάμεσα στο Ισραήλ και το Ιράν για πέμπτη συνεχόμενη ημέρα, η πρωτοβουλία αυτή τονίζει τον κίνδυνο γενικευμένης περιφερειακής ανάφλεξης.
Στη σχετική κοινή ανακοίνωση, χώρες όπως η Αίγυπτος, η Αλγερία, η Γκάμπια, το Τσαντ, το Πακιστάν, η Τουρκία και αρκετά κράτη του Κόλπου, απευθύνουν έκκληση για τερματισμό των εχθροπραξιών και θέτουν ως προτεραιότητα τη δημιουργία μιας «ζώνης απαλλαγμένης από πυρηνικά όπλα» στη Μέση Ανατολή — χωρίς εξαιρέσεις.

Από τις 21 χώρες που υπέγραψαν, περιλαμβάνονται σχεδόν όλες οι χώρες της Βόρειας Αφρικής, με μοναδική εξαίρεση το Μαρόκο. Στο μπλοκ συμπεριλαμβάνονται επίσης το Σουδάν, η Σομαλία, το Τζιμπουτί και τα νησιά Κομόρες. Της πρωτοβουλίας ηγείται η Αίγυπτος, που δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην παρέμβαση.

Οι χώρες εκφράζουν την αντίθεσή τους σε οποιοδήποτε πλήγμα εναντίον πυρηνικών εγκαταστάσεων οι οποίες βρίσκονται υπό την εποπτεία της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ), και επισημαίνουν την ανάγκη πλήρους σεβασμού του διεθνούς δικαίου. Παράλληλα, υπογραμμίζουν τη σημασία της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, ιδίως σε διεθνή περάσματα όπως η Ερυθρά Θάλασσα, όπου η ασφάλεια έχει διαταραχθεί από την έναρξη του πολέμου στη Γάζα πριν από 18 μήνες.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην επείγουσα ανάγκη για μια ζώνη χωρίς πυρηνικά και άλλα όπλα μαζικής καταστροφής στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής. Χωρίς να κατονομάζουν το Ισραήλ, οι υπογράφοντες αφήνουν αιχμές για τη χώρα αυτή, η οποία επισήμως δεν αναγνωρίζει την κατοχή πυρηνικού οπλοστασίου του Ιράν.

Η Αίγυπτος που ηγήθηκε της πρωτοβουλίας, ήδη πληρώνει το τίμημα της έντασης: η μείωση της ναυσιπλοΐας στη Διώρυγα του Σουέζ έχει σοβαρές οικονομικές συνέπειες, ενώ η πτώση στις εισαγωγές ισραηλινού φυσικού αερίου -κρίσιμου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας- επιτείνει την ενεργειακή πίεση στη χώρα.

Στο πεδίο της σύγκρουσης, ο ισραηλινός στρατός εξαπολύει από τις 13 Ιουνίου σφοδρές επιθέσεις κατά του Ιράν, κατηγορώντας την Τεχεράνη για απόπειρα απόκτησης πυρηνικών. Το Ιράν απορρίπτει τις κατηγορίες και επιμένει στο δικαίωμά του για ειρηνική χρήση της πυρηνικής ενέργειας μέσω εμπλουτισμού ουρανίου.

Καθώς η Μέση Ανατολή βυθίζεται και πάλι στον κίνδυνο ευρείας ανάφλεξης, η φωνή της πολυμερούς διπλωματίας ακούγεται ξανά — με την ελπίδα ότι δεν θα είναι πολύ αργά.