Foreign Affairs: Aυτο είναι το ειρηνευτικό σχέδιο που πρότεινε το Ιράν στον Ντόναλντ Τραμπ

Ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο προτάσεων για τον τερματισμό της σύγκρουσης και τη ρύθμιση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος παρουσίασε ο πρώην υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Τζαβάντ Ζαρίφ, μέσω άρθρου του στην αμερικανική επιθεώρηση Foreign Affairs.

Foreign Affairs: Aυτο είναι το ειρηνευτικό σχέδιο που πρότεινε το Ιράν στον Ντόναλντ Τραμπ

Ο Ζαρίφ, ο οποίος έχει διατελέσει επίσης αντιπρόεδρος και σήμερα διδάσκει στο Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης, υποστήριξε ότι το Ιράν θα μπορούσε να «κηρύξει τη νίκη» και να προχωρήσει σε μια συμφωνία που όχι μόνο θα τερματίζει την τρέχουσα ένταση, αλλά θα λειτουργεί και προληπτικά απέναντι σε μελλοντικές κρίσεις.

Σύμφωνα με την πρότασή του, βασικοί άξονες ενός ενδεχόμενου συμβιβασμού περιλαμβάνουν τη ρητή δέσμευση του Ιράν να μην επιδιώξει ποτέ την απόκτηση πυρηνικών όπλων, καθώς και τη μείωση του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου σε επίπεδα κάτω του 3,67% — όριο που είχε τεθεί στη διεθνή πυρηνική συμφωνία του 2015, από την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες αποχώρησαν το 2018 επί προεδρίας Ντόναλντ Τραμπ.

Παράλληλα, ο Ζαρίφ εισηγείται τη συμμετοχή της Κίνας και της Ρωσίας σε μια πολυμερή συμφωνία που θα προβλέπει τη δημιουργία μίας ενιαίας περιφερειακής εγκατάστασης εμπλουτισμού ουρανίου. Στο πλαίσιο αυτό, το Ιράν θα μετέφερε εκεί το σύνολο του σχετικού εξοπλισμού και υλικού του, ενισχύοντας τον διεθνή έλεγχο και τη διαφάνεια.

Σημαντικό μέρος της πρότασης αφορά και την οικονομία, με τον πρώην Ιρανό αξιωματούχο να ζητά την πλήρη άρση όλων των κυρώσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους, ώστε η Τεχεράνη να επανενταχθεί ομαλά στο διεθνές οικονομικό σύστημα.

Στο ίδιο πλαίσιο, προτείνεται η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ υπό όρους που θα διασφαλίζουν την απρόσκοπτη ναυσιπλοΐα, με την επισήμανση ότι και το Ιράν θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα χρήσης της συγκεκριμένης στρατηγικής θαλάσσιας οδού.

Foreign Affairs: Aυτο είναι το ειρηνευτικό σχέδιο που πρότεινε το Ιράν στον Ντόναλντ Τραμπ

Επιπλέον, το σχέδιο περιλαμβάνει την υπογραφή συμφώνου μη επίθεσης μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών, στο οποίο και οι δύο πλευρές θα δεσμεύονται ρητά ότι δεν θα προχωρήσουν σε στρατιωτική επίθεση η μία εναντίον της άλλης στο μέλλον.

Παρότι ο Ζαρίφ δεν κατέχει σήμερα επίσημο κυβερνητικό αξίωμα, έχει διαδραματίσει ρόλο στην εκλογή του μεταρρυθμιστή προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν και, σύμφωνα με αναφορές, αντιμετωπίζει εσωτερικές πιέσεις από σκληροπυρηνικούς κύκλους στο ιρανικό πολιτικό σύστημα. Εκτιμάται επίσης ότι το άρθρο του δεν θα μπορούσε να δημοσιευτεί χωρίς τουλάχιστον την έμμεση γνώση ανώτερων παραγόντων της ιρανικής ηγεσίας.

Ασαφές παραμένει το κατά πόσο η πρόταση μπορεί να τύχει θετικής ανταπόκρισης από την αμερικανική πλευρά. Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσαν οι αναφορές του Ζαρίφ σε στενούς συνεργάτες του Ντόναλντ Τραμπ, τους οποίους χαρακτήρισε ως ανεπαρκώς καταρτισμένους σε ζητήματα γεωπολιτικής και πυρηνικής τεχνολογίας.

Οι συγκεκριμένοι αξιωματούχοι είχαν ηγηθεί προηγούμενων διαπραγματεύσεων με το Ιράν και είχαν εμπλακεί σε συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν λίγο πριν από στρατιωτικά πλήγματα που αποδίδονται σε ΗΠΑ και Ισραήλ τον Φεβρουάριο, γεγονός που υπογραμμίζει το τεταμένο και σύνθετο πλαίσιο μέσα στο οποίο διεξάγονται οι σχετικές διεργασίες.