Φορολογούμεθα ως πλούσιοι, παρόλο που ζούμε ως φτωχοί!

Της Ιωάννας Λιούτα*

Φόρος στους πολλούς, ασυλία στους λίγους

Σε μια κοινωνία που φλερτάρει με την επιβίωση, η φορολογική πολιτική της χώρας φαντάζει ολοένα και πιο αποκομμένη από την πραγματικότητα. Τα στοιχεία της ΑΑΔΕ για το 2024 είναι αποκαλυπτικά: 831.053 φορολογούμενοι εμφανίζονται με μηδενικά εισοδήματα, ενώ σχεδόν οι μισοί πολίτες δήλωσαν εισόδημα έως 10.000 ευρώ. Το κράτος, ωστόσο, πανηγυρίζει για την αύξηση των δηλωθέντων εισοδημάτων κατά 14,4 δισ. ευρώ. Πώς; Με τεκμήρια και τεχνάσματα.

Η μεγάλη αύξηση των εισοδημάτων δεν ήρθε από κάποια ριζική αλλαγή στο παραγωγικό μοντέλο. Ήρθε από ένα νέο πλαίσιο φορολόγησης ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολουμένων, που διπλασίασε σχεδόν το δηλωθέν εισόδημά τους σε σχέση με το 2023. Το κράτος υπέθεσε πως έβγαλαν περισσότερα και τους φορολόγησε αναλόγως. Οι πραγματικές αποδοχές τους, όμως, παραμένουν συχνά χαμηλές και ασταθείς.

Περισσότεροι από 1,28 εκατομμύρια πολίτες φορολογήθηκαν όχι για όσα πραγματικά κέρδισαν, αλλά για τεκμαρτά ποσά, δηλαδή με βάση περιουσιακά στοιχεία, ενοίκια ή έξοδα διαβίωσης. Από αυτούς, σχεδόν 850.000 είναι μισθωτοί, συνταξιούχοι και αγρότες. Φορολογούνται ως πλούσιοι, ζουν ως φτωχοί.

Την ίδια ώρα, 3.371 φορολογούμενοι δήλωσαν εισοδήματα άνω των 500.000 ευρώ. Σχεδόν 1.500 από αυτούς ξεπερνούν τα 900.000 ευρώ ετησίως. Πόσο συνέβαλαν αυτοί στον αυξημένο φόρο των 2,22 δισ. ευρώ; Δεν διευκρινίζεται. Το βέβαιο είναι πως ο μέσος πολίτης πλήρωσε 274 ευρώ παραπάνω από πέρυσι.

Ένα ακόμη χτύπημα ήρθε μέσω των ηλεκτρονικών αποδείξεων. Όσοι δεν συγκέντρωσαν επαρκή ποσά από ηλεκτρονικές συναλλαγές τιμωρήθηκαν με πρόστιμα συνολικού ύψους 87,2 εκατ. ευρώ. Δηλαδή το κράτος επέβαλε επιπλέον φόρο σε εκείνους που… δεν είχαν να ξοδέψουν.

Ακτινογραφία δηλώσεων:

46,6% των φορολογουμένων δήλωσαν εισόδημα κάτω από 10.000 ευρώ.

Το 77,5% των μισθωτών δήλωσε ετήσιο εισόδημα έως 20.000 ευρώ.

Από τις ατομικές επιχειρήσεις, το 82% δήλωσε εισόδημα έως 20.000 ευρώ.

89% των αγροτών βρίσκονται επίσης κάτω από το όριο των 10.000 ευρώ.

Παρά τα παραπάνω, το φορολογητέο εισόδημα αυξήθηκε στα 109,95 δισ. ευρώ και ο συνολικός φόρος στα 12,27 δισ. ευρώ.

Η φορολογική πολιτική δεν δείχνει απλώς ταξική μεροληψία. Δείχνει θεσμική περιφρόνηση για τα πραγματικά δεδομένα της ελληνικής κοινωνίας. Αντί για ουσιαστική διεύρυνση της φορολογικής βάσης, η πολιτεία στηρίζεται σε αυθαίρετες τεκμαρτές εκτιμήσεις, μετατρέποντας κάθε μικρό περιουσιακό στοιχείο σε βάρος, και κάθε απλή επιβίωση σε τεκμήριο “πολυτελούς ζωής”.

Όσο συνεχίζεται αυτό το μοντέλο, η «ανάπτυξη» θα περιορίζεται σε λογιστικά κόλπα και αριθμητικές αυξήσεις, με την κοινωνία να βυθίζεται στην φτώχεια και την απαξίωση. Αν δεν υπάρξει ριζική αναδιάρθρωση του φορολογικού συστήματος ,με κατάργηση των τεκμηρίων, δίκαιη φορολόγηση πλούτου και ουσιαστικό έλεγχο των μεγάλων εισοδημάτων, οι ανισότητες θα βαθύνουν, και μαζί τους και η δυσαρέσκεια.
Γιατί όσο ο φτωχός φορολογείται σαν πλούσιος, ο πραγματικός πλούτος μένει στο απυρόβλητο.

*Η Ιωάννα Λιούτα είναι διακεκριμένη οικονομολόγος, πολιτική και οικονομική αναλύτρια και τακτική αρθρογράφος του europost.gr