Φουντώνει η «κόντρα» του Τραμπ με την Κίνα: Ο Λευκός Οίκος κατηγορεί πάνω από 40 χώρες ότι βοηθούν υπογείως τους Κινέζους να αποφεύγουν τους αμερικανικούς δασμούς

Ο Λευκός Οίκος κατηγορεί περισσότερες από 40 χώρες, μεταξύ των οποίων ο Καναδάς, η Ιαπωνία, το Μεξικό και η Ευρωπαϊκή Ένωση, ότι διευκολύνουν την Κίνα να παρακάμπτει τους αμερικανικούς δασμούς, μέσω της αναδρομολόγησης κινεζικών προϊόντων και της αλλαγής της ετικέτας που αναγράφει τη χώρα προέλευσής τους.

Φουντώνει η «κόντρα» του Τραμπ με την Κίνα: Ο Λευκός Οίκος κατηγορεί πάνω από 40 χώρες ότι βοηθούν υπογείως τους Κινέζους να αποφεύγουν τους αμερικανικούς δασμούς

Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, η πρακτική αυτή αφορά εμπορικές ροές που θα μπορούσαν να φτάνουν περίπου τα 60 δισ. δολάρια, στερώντας παράλληλα από τις ΗΠΑ δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε δυνητικά έσοδα από δασμούς.

Η νέα έκθεση της κυβέρνησης Τραμπ, η οποία δόθηκε στη δημοσιότητα στις 13 Αυγούστου υπό τον τίτλο “The Great Transshipment Scam: Rise, Scope, and Costs”, περιγράφει ένα εκτεταμένο δίκτυο διακίνησης κινεζικών προϊόντων μέσω τρίτων χωρών. Όπως υποστηρίζει η αμερικανική πλευρά, προϊόντα που κατασκευάζονται στην Κίνα περνούν από άλλες χώρες, ώστε στη συνέχεια να εμφανίζονται ως προϊόντα διαφορετικής προέλευσης και να αποφεύγουν τους υψηλούς δασμούς που επιβάλλουν οι ΗΠΑ στα κινεζικά εισαγόμενα αγαθά.

Η πρακτική αυτή αναφέρεται ως transshipment ή, όπως περιγράφεται στην έκθεση, «μεταμόρφωση». Στην πράξη, ένα προϊόν μπορεί να έχει κατασκευαστεί σχεδόν εξ ολοκλήρου στην Κίνα, να μεταφέρεται στη συνέχεια σε μια τρίτη χώρα, όπως το Βιετνάμ, το Μεξικό ή κάποια χώρα της ΕΕ, και εκεί να υφίσταται περιορισμένη επεξεργασία προτού πάρει τον δρόμο για την αμερικανική αγορά ως προϊόν της συγκεκριμένης τρίτης χώρας.

Σε ακόμη πιο ακραίες περιπτώσεις, σύμφωνα με την αμερικανική κυβέρνηση, δεν απαιτείται ουσιαστικά καμία αλλαγή στο ίδιο το προϊόν. Αρκεί να αλλάξει η ετικέτα ή η συσκευασία, ώστε να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι πρόκειται για προϊόν διαφορετικής χώρας προέλευσης.

Στο πλαίσιο της προσπάθειας να περιοριστεί αυτή η πρακτική, η αμερικανική κυβέρνηση έχει ήδη ξεκινήσει ευρύτερες έρευνες βάσει του Section 301 σε 60 οικονομίες παγκοσμίως. Στη λίστα περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ο Καναδάς, η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ιαπωνία, το Μεξικό, η Ινδία, η Νότια Κορέα και η Τουρκία.

Οι εκτιμήσεις της έκθεσης του Λευκού Οίκου είναι ιδιαίτερα υψηλές. Σύμφωνα με αυτές, οι ΗΠΑ χάνουν κάθε χρόνο περίπου 19 έως 26 δισ. δολάρια σε δασμολογικά έσοδα εξαιτίας αυτών των παράνομων πρακτικών, ενώ η συνολική αξία του εμπορίου που ενδέχεται να συνδέεται με τη συγκεκριμένη μορφή παράκαμψης των δασμών υπολογίζεται σε περίπου 60 δισ. δολάρια.

Η τεχνητή νοημοσύνη ως νέο «όπλο» του Τραμπ

Μπροστά σε αυτό το φαινόμενο, η κυβέρνηση Τραμπ στρέφεται και στην τεχνητή νοημοσύνη, επιχειρώντας να μετατρέψει την τεχνολογία σε ένα ακόμη «όπλο» στον εμπορικό πόλεμο.

Όπως ανακοίνωσε, σχεδιάζει να αξιοποιήσει ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης με την ονομασία «Detective Border», το οποίο θα μπορεί να διασταυρώνει και να αναλύει τεράστιο όγκο εμπορικών δεδομένων. Μεταξύ άλλων, το σύστημα θα εξετάζει τις διαδρομές των εμπορευμάτων, το ιστορικό εισαγωγών και εξαγωγών, τη χώρα προέλευσης, τις εταιρικές σχέσεις, την παραγωγική δυναμικότητα των εργοστασίων, τις τιμές και τις ποσότητες των προϊόντων, καθώς και τις τελωνειακές δηλώσεις.

Ο στόχος είναι να εντοπίζονται μοτίβα που θα μπορούσαν να υποδηλώνουν ότι ένα προϊόν έχει απλώς αλλάξει «ταυτότητα» πριν φτάσει στις ΗΠΑ. Για παράδειγμα, ένα ξαφνικό άλμα στις εξαγωγές μιας χώρας προς την αμερικανική αγορά, σε ποσότητες που υπερβαίνουν κατά πολύ την πραγματική παραγωγική δυνατότητα των εργοστασίων της, θα μπορούσε να αποτελέσει ένδειξη ότι τα προϊόντα έχουν προηγουμένως κατασκευαστεί αλλού και απλώς επαναδρομολογούνται.

Φουντώνει η «κόντρα» του Τραμπ με την Κίνα: Ο Λευκός Οίκος κατηγορεί πάνω από 40 χώρες ότι βοηθούν υπογείως τους Κινέζους να αποφεύγουν τους αμερικανικούς δασμούς

Το μήνυμα της Ουάσινγκτον είναι ότι οι τρίτες χώρες δεν θα μπορούν πλέον εύκολα να λειτουργούν ως ενδιάμεσος σταθμός για κινεζικά προϊόντα.

Όπως δήλωσε ο Πίτερ Ναβαρο «Αν μια τρίτη χώρα λειτουργεί ως “γέφυρα” για κινεζικά προϊόντα, οι ΗΠΑ θα την αντιμετωπίσουν επίσης».

Η προειδοποίηση αυτή αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο η αμερικανική κυβέρνηση να επεκτείνει τα μέτρα της πέρα από την ίδια την Κίνα, επιβάλλοντας νέους δασμούς ή αυστηρότερους τελωνειακούς ελέγχους ακόμη και σε χώρες που διατηρούν στενές εμπορικές σχέσεις με τις ΗΠΑ.

Η αμερικανική εμπορική πολιτική προβλέπει ήδη επιπλέον δασμό 40% σε προϊόντα για τα οποία διαπιστώνεται ότι έχουν υποστεί αλλαγές με στόχο την αποφυγή των επιβαρύνσεων. Έτσι, η προειδοποίηση της Ουάσινγκτον δεν αφορά μόνο την καταγραφή των παραβάσεων, αλλά και την πιθανότητα σημαντικών οικονομικών συνεπειών για τις χώρες και τις επιχειρήσεις που θα βρεθούν στο στόχαστρο.

Τι συμβαίνει με την Ελλάδα;

Το όνομα της Ελλάδας δεν αναφέρεται ξεχωριστά στην έκθεση του Λευκού Οίκου. Ωστόσο, η χώρα βρίσκεται έμμεσα στο κάδρο, καθώς ολόκληρη η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει καταταχθεί στο Tier 1, την υψηλότερη κατηγορία κινδύνου που χρησιμοποιεί η αμερικανική πλευρά στο συγκεκριμένο πλαίσιο.

Η κατάταξη αυτή, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η Ουάσινγκτον κατηγορεί κάθε κράτος-μέλος ξεχωριστά ή ότι υποστηρίζει πως η Ευρωπαϊκή Ένωση, ως θεσμός, συνεργάζεται με την Κίνα για την παράνομη διακίνηση προϊόντων.

Η ίδια η έκθεση διευκρινίζει ότι η ένταξη στο Tier 1 συνδέεται κυρίως με τον τεράστιο όγκο των εμπορικών συναλλαγών με την Κίνα και με το γεγονός ότι μέσα σε αυτές τις νόμιμες και ιδιαίτερα μεγάλες εμπορικές ροές υπάρχει αυξημένος κίνδυνος να «κρυφτούν» πρακτικές παράνομης μεταφόρτωσης και αλλαγής χώρας προέλευσης.

Για την Ελλάδα, επομένως, η εξέλιξη δεν συνιστά από μόνη της κατηγορία περί παραβατικής πρακτικής. Αποτελεί, όμως, μια σαφή ένδειξη ότι οι νέοι αμερικανικοί έλεγχοι δεν θα περιοριστούν στα σύνορα ΗΠΑ–Κίνας, αλλά μπορούν να επηρεάσουν ολόκληρες εμπορικές αλυσίδες και, κατ’ επέκταση, ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που συμμετέχουν σε αυτές.