Γαντζωμένος στην εξουσία o Ζελένσκι αρνείται εκλογές και προειδοποιεί για δήθεν «τεράστιο κίνδυνο εσωτερικού διχασμού»

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι απορρίπτει κατηγορηματικά το ενδεχόμενο διεξαγωγής εκλογών όσο ο πόλεμος με τη Ρωσία παραμένει σε εξέλιξη, βάζοντας «φρένο» στη δημόσια συζήτηση που άνοιξε τις τελευταίες ημέρες και η οποία έχει αρχίσει να αποκτά ολοένα και πιο έντονη πολιτική διάσταση.

Γαντζωμένος στην εξουσία o Ζελένσκι αρνείται εκλογές και προειδοποιεί για δήθεν «τεράστιο κίνδυνο εσωτερικού διχασμού»

Η τοποθέτηση του Ουκρανού προέδρου έρχεται μόλις τέσσερις ημέρες μετά την παρέμβαση του πρώην υπουργού Άμυνας Μιχαΐλο Φεντόροφ, ο οποίος τάχθηκε ανοιχτά υπέρ της επιστροφής στις κάλπες, υποστηρίζοντας ότι η δημοκρατική διαδικασία δεν θα πρέπει να παραμένει σε αναστολή επ’ αόριστον εξαιτίας του πολέμου.

«Πιστεύω ότι σε έναν πόλεμο σαν κι αυτόν, οι εκλογές αποτελούν από μόνες τους τεράστιο κίνδυνο. Οι εκλογές αυτή τη στιγμή θα ήταν ένα τσουνάμι για τη χώρα, που θα διχάσει την Ουκρανία», δήλωσε ο Ζελένσκι, σύμφωνα με δηλώσεις του που δημοσιοποιήθηκαν την Κυριακή.

Η χαρακτηριστική αναφορά του σε «τσουνάμι» αποτυπώνει την ανησυχία της ουκρανικής ηγεσίας ότι μια εκλογική αναμέτρηση, μέσα στις συνθήκες που έχει διαμορφώσει ο πόλεμος, θα μπορούσε να εντείνει τις εσωτερικές αντιθέσεις, να πολώσει την κοινωνία και να δημιουργήσει ένα νέο πεδίο πολιτικής σύγκρουσης σε μια χώρα που ήδη δοκιμάζεται σκληρά.

Ο Φεντόροφ, ο οποίος απομακρύνθηκε από τη θέση του υπουργού Άμυνας τον περασμένο μήνα, είχε ανεβάσει την Τρίτη βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καλώντας ουσιαστικά την ουκρανική κοινωνία να εξετάσει το ενδεχόμενο προσφυγής στις κάλπες.

«Η δημοκρατία δεν μπορεί να κρατείται όμηρος από τη Ρωσία», ανέφερε, ζητώντας τη δημιουργία ενός «νομικού, ασφαλούς και ρεαλιστικού μηχανισμού που θα επιτρέψει στην Ουκρανία να αποκαταστήσει πλήρως τη δημοκρατική διαδικασία ακόμη και εν μέσω ενός παρατεταμένου πολέμου».

«Αγωνιζόμαστε ακριβώς επειδή θέλουμε να παραμείνουμε ένα ελεύθερο ευρωπαϊκό κράτος», πρόσθεσε.

Η σοβαρότερη πολιτική αμφισβήτηση του Ζελένσκι

Η δημόσια παρέμβαση του Φεντόροφ θεωρήθηκε ευρέως ως μία από τις σοβαρότερες μέχρι σήμερα αμφισβητήσεις της πολιτικής γραμμής του Ζελένσκι από την έναρξη της ρωσικής εισβολής. Η θέση του αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα λόγω της προηγούμενης παρουσίας του στην κυβέρνηση και του ρόλου που είχε διαδραματίσει στον τομέα της άμυνας.

Ο πρώην υπουργός, ωστόσο, απέφυγε να αποκαλύψει εάν η δημόσια τοποθέτησή του συνδέεται με προσωπικές πολιτικές φιλοδοξίες ή εάν προτίθεται να διεκδικήσει ο ίδιος κάποιο πολιτειακό ή εκλεγμένο αξίωμα. Έτσι, το ερώτημα που παραμένει είναι εάν πρόκειται για μια ευρύτερη πολιτική παρέμβαση σχετικά με τη δημοκρατική λειτουργία της χώρας ή για την απαρχή μιας νέας πολιτικής διαδρομής.

Ο Ζελένσκι είχε επιβάλει στρατιωτικό νόμο αμέσως μετά τη ρωσική εισβολή τον Φεβρουάριο του 2022. Το ισχύον καθεστώς απαγορεύει τη διεξαγωγή εκλογών όσο παραμένει σε ισχύ, γεγονός που καθιστά το ζήτημα ιδιαίτερα σύνθετο, καθώς η όποια αλλαγή θα απαιτούσε ευρύτερες θεσμικές και πολιτικές αποφάσεις.

Γαντζωμένος στην εξουσία o Ζελένσκι αρνείται εκλογές και προειδοποιεί για δήθεν «τεράστιο κίνδυνο εσωτερικού διχασμού»

Σε συνέντευξή του στο BBC, η οποία μεταδόθηκε την Κυριακή, ο Φεντόροφ έθεσε παράλληλα ευθέως ζήτημα πολιτικής λογοδοσίας, υποστηρίζοντας ότι ο Ουκρανός πρόεδρος έχει «ερωτήματα να απαντήσει» σχετικά με καταγγελίες για διαφθορά στο κυβερνητικό στρατόπεδο. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα επικαλέστηκε έρευνα για ξέπλυμα χρήματος που ανακοινώθηκε την προηγούμενη εβδομάδα.

Ο ίδιος επέμεινε, πάντως, ότι η συζήτηση για το ενδεχόμενο εκλογών δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ταμπού, ούτε να αποφεύγεται εξαιτίας του πολέμου.

«Αν δεν μπορώ να μοιράζομαι τις ιδέες μου και να μιλάω ανοιχτά γι’ αυτές στην ίδια μου την κοινωνία, τότε για ποιο πράγμα πολεμάμε;», διερωτήθηκε.

Η αποπομπή που είχε προκαλέσει αντιδράσεις

Η σημερινή πολιτική αντιπαράθεση έρχεται στον απόηχο της αποπομπής του Φεντόροφ από την κυβέρνηση. Ο Ζελένσκι είχε δικαιολογήσει την απόφαση επικαλούμενος μια σύγκρουση χωρίς δυνατότητα επίλυσης ανάμεσα στον υπουργό και τον αρχηγό των ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων, Ολεξάντρ Σίρσκι.

Η απομάκρυνση του υπουργού, ωστόσο, δεν πέρασε απαρατήρητη από την ουκρανική κοινωνία. Για εβδομάδες πραγματοποιούνταν διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη χώρα, με χιλιάδες πολίτες να εκφράζουν την αντίθεσή τους στην απόφαση και να υπερασπίζονται έναν υπουργό που είχε αποκτήσει σημαντική δημοτικότητα και θεωρούνταν πρόσωπο με καθοριστική συμβολή στην πολεμική προσπάθεια.

Στον Φεντόροφ αποδίδεται σημαντικό μέρος της ενίσχυσης των στρατιωτικών δυνατοτήτων της Ουκρανίας. Κατά τη διάρκεια της θητείας του, οι ουκρανικές επιθέσεις βαθιά στο ρωσικό έδαφος εντάθηκαν αισθητά, ενώ παράλληλα ενισχύθηκε η εγχώρια παραγωγή οπλικών συστημάτων, σε μια προσπάθεια της χώρας να περιορίσει την εξάρτησή της από τη δυτική στρατιωτική βοήθεια.

Η νέα δημόσια αντιπαράθεση για τις εκλογές δημιουργεί πλέον ένα ακόμη εσωτερικό πολιτικό μέτωπο για τον Ζελένσκι. Σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουκρανία εξακολουθεί να βρίσκεται σε καθεστώς στρατιωτικού νόμου και ο πόλεμος με τη Ρωσία συνεχίζεται, το ζήτημα της δημοκρατικής διαδικασίας έρχεται να προστεθεί στις ήδη μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ουκρανική ηγεσία.

Το ερώτημα, επομένως, δεν αφορά πλέον μόνο το πότε θα μπορούσαν να στηθούν κάλπες στην Ουκρανία, αλλά και το πώς θα διαμορφωθεί το πολιτικό τοπίο της χώρας την επόμενη ημέρα του πολέμου — και εάν η συζήτηση αυτή θα παραμείνει περιορισμένη ή θα εξελιχθεί σε μια ευρύτερη εσωτερική πολιτική αναμέτρηση.