Ανατροπή στη Γερμανία: Το AfD γυρνάει την πλάτη στις Βρυξέλλες και ήδη συζητά με τον Πούτιν για την επιστροφή του Ρωσικού αερίου στη χώρα

Ένα ιδιαίτερα φιλόδοξο ενεργειακό σενάριο, με φόντο τις σχέσεις Ρωσίας και Γερμανίας, βρίσκεται σύμφωνα με πληροφορίες υπό συζήτηση, καθώς η ηγεσία του AfD φέρεται να προετοιμάζει επαφές με τον στενό συνεργάτη του Βλαντίμιρ Πούτιν, Κιρίλ Ντμίτριεφ, με αντικείμενο την πιθανή επιστροφή του ρωσικού φυσικού αερίου στη γερμανική αγορά.

Γερμανία: Το AfD γυρνάει την πλάτη στις Βρυξέλλες και φέρεται ήδη να συζητά με εκπροσώπους του Πούτιν για την επιστροφή του ρωσικού αερίου στη χώρα

Σύμφωνα με δύο πρόσωπα που γνωρίζουν τον σχεδιασμό, οι σχετικές επαφές θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν ακόμη και τον Μάρτιο του 2027, υπό την προϋπόθεση ότι μέχρι τότε θα έχει επιτευχθεί μια συμφωνία-πλαίσιο για την ειρήνη μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.

Η προοπτική μιας τέτοιας συνάντησης επαναφέρει στο προσκήνιο ένα από τα πιο ευαίσθητα κεφάλαια της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής: την εξάρτηση της Γερμανίας από το ρωσικό φυσικό αέριο και, κυρίως, το μέλλον των αγωγών Nord Stream.

Στο τραπέζι οι Nord Stream

Στη συνάντηση αναμένεται, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, να συμμετάσχουν ο Κιρίλ Ντμίτριεφ, στενός σύμβουλος του Ρώσου προέδρου και επικεφαλής του ρωσικού κρατικού επενδυτικού ταμείου, καθώς και οι συμπρόεδροι του AfD, Άλις Βάιντελ και Τίνο Κρουπάλα.

Μέχρι στιγμής, πάντως, τόσο εκπρόσωπος του AfD όσο και εκπρόσωπος του Ντμίτριεφ απέφυγαν να σχολιάσουν τις σχετικές πληροφορίες, αφήνοντας το τοπίο γύρω από την προτεινόμενη συνάντηση να παραμένει θολό.

Οι διοργανωτές φέρεται να εξετάζουν παράλληλα τη συμμετοχή δύο Αμερικανών, του Στιβ Γουίτκοφ και του Τζάρεντ Κούσνερ, σε μια προσπάθεια να συγκεντρωθούν στο ίδιο τραπέζι εκπρόσωποι του AfD, της Ρωσίας και των Ηνωμένων Πολιτειών. Στην ατζέντα θα μπορούσε να βρεθεί, μεταξύ άλλων, το ιδιαίτερα ευαίσθητο ζήτημα της επαναλειτουργίας των αγωγών Nord Stream.

Ωστόσο, η αμερικανική πλευρά εμφανίζεται να κρατά αποστάσεις από τον συγκεκριμένο σχεδιασμό. Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι ούτε ο Γουίτκοφ ούτε ο Κούσνερ έχουν ενημερωθεί ή προσκληθεί στην προτεινόμενη σύνοδο.

Ανάμεσα στις πιθανές τοποθεσίες για τη διεξαγωγή της συνάντησης βρίσκονται το Ισραήλ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Ινδία. Κοινός παρονομαστής, πάντως, παραμένει μια βασική προϋπόθεση: να έχει προηγηθεί συμφωνία μεταξύ Μόσχας και Κιέβου.

Ο Ντμίτριεφ είχε, άλλωστε, συμμετάσχει νωρίτερα αυτόν τον μήνα σε συνάντηση στη Μόσχα με τους Αμερικανούς εκπροσώπους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, γεγονός που προσθέτει ένα ακόμη κομμάτι στο διπλωματικό παζλ που βρίσκεται σε εξέλιξη.

Οι ενεργειακοί δεσμοί Μόσχας και Βερολίνου

Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερο βάρος αν αναλογιστεί κανείς το μέγεθος της ενεργειακής σχέσης που είχαν αναπτύξει Ρωσία και Γερμανία πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Πριν από τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν μετά τη ρωσική εισβολή του 2022, η Μόσχα κάλυπτε περισσότερο από το ένα τρίτο των εισαγωγών αργού πετρελαίου της Γερμανίας και πάνω από το μισό των εισαγωγών φυσικού αερίου της χώρας. Η απότομη διακοπή των ρωσικών ενεργειακών ροών, σε συνδυασμό με την αναστολή λειτουργίας των Nord Stream, ανέτρεψε μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα ένα μοντέλο που επί χρόνια αποτελούσε βασικό πυλώνα του γερμανικού ενεργειακού εφοδιασμού.

Η Γερμανία εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με τις συνέπειες αυτής της ρήξης. Οι υποθαλάσσιοι αγωγοί Nord Stream υπέστησαν σοβαρές ζημιές από εκρήξεις τον Σεπτέμβριο του 2022, με το μέλλον των υποδομών να παραμένει έκτοτε αντικείμενο έντονης πολιτικής και γεωπολιτικής συζήτησης.

Μια πιθανή επιστροφή του ρωσικού φυσικού αερίου στη Γερμανία δεν θα αποτελούσε, επομένως, απλώς μια εμπορική ή ενεργειακή επιλογή. Θα άγγιζε τον πυρήνα της ευρωπαϊκής στρατηγικής απέναντι στη Ρωσία και αναμένεται να προκαλούσε έντονες αντιδράσεις τόσο στο εσωτερικό της Γερμανίας όσο και μεταξύ των ευρωπαίων συμμάχων της, ιδιαίτερα στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.

Το AfD επενδύει στην ενεργειακή ατζέντα

Για το AfD, η ενέργεια έχει εξελιχθεί σε ένα από τα βασικά πεδία στα οποία επιχειρεί να διαφοροποιήσει τη θέση του από το πολιτικό κατεστημένο.

Η Άλις Βάιντελ είχε υποστηρίξει τον Ιούνιο, σε συνέντευξή της στο Reuters, τον τερματισμό του μποϊκοτάζ στο ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο, υποστηρίζοντας ότι η επιστροφή σε φθηνή ρωσική ενέργεια θα μπορούσε να ενισχύσει τη γερμανική οικονομία.

Στο ίδιο πλαίσιο, το κόμμα παρουσιάζει την αποκατάσταση των ρωσικών ενεργειακών προμηθειών ως μια πρακτική επιλογή απέναντι στο αυξημένο ενεργειακό κόστος. Σύμφωνα με μία από τις πηγές, στόχος της προτεινόμενης συνάντησης είναι παράλληλα να προβληθούν οι θέσεις του AfD στην εξωτερική πολιτική και να ασκηθεί πίεση στη γερμανική κυβέρνηση για το ζήτημα των υψηλών τιμών ενέργειας.

Η πολιτική βαρύτητα μιας τέτοιας συνάντησης θα ήταν, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, κυρίως συμβολική, καθώς το AfD δεν συμμετέχει στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση.

Γερμανία: Το AfD γυρνάει την πλάτη στις Βρυξέλλες και φέρεται ήδη να συζητά με εκπροσώπους του Πούτιν για την επιστροφή του ρωσικού αερίου στη χώρα

Οι κινήσεις του κόμματος, ωστόσο, πραγματοποιούνται σε μια περίοδο κατά την οποία έχει καταγράψει σημαντικές εκλογικές επιτυχίες και επιχειρεί να διευρύνει την πολιτική του επιρροή.

Το κόμμα αναδείχθηκε πρώτη δύναμη σε εκλογές κρατιδίου στη Σαξονία-Άνχαλτ, ενώ βρίσκεται μπροστά σε μία ακόμη εκλογική δοκιμασία την Κυριακή στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, την περιοχή όπου καταλήγουν στη Γερμανία οι αγωγοί Nord Stream.

Έτσι, η ενεργειακή ατζέντα συναντά την εκλογική στρατηγική του κόμματος, σε μια συγκυρία κατά την οποία το κόστος της ενέργειας εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα ευαίσθητα ζητήματα για τη γερμανική οικονομία και κοινωνία.

Οι αντιδράσεις στο Βερολίνο

Η ιδέα μιας επιστροφής στο προηγούμενο ενεργειακό μοντέλο συναντά, ωστόσο, ισχυρές αντιδράσεις στο γερμανικό πολιτικό σκηνικό.

Ο Μίχαελ Κέλνερ, βουλευτής των Πρασίνων που είχε την ευθύνη για την ενεργειακή πολιτική της Γερμανίας κατά την περίοδο της κρίσης που προκλήθηκε από τη διακοπή του ρωσικού αερίου, δήλωσε ότι η χώρα δεν μπορεί να εξαρτηθεί ξανά από τη Ρωσία.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι η ενεργειακή κρίση κόστισε 50 δισ. ευρώ και τάχθηκε κατά της επιστροφής στο προηγούμενο μοντέλο, ενώ απέδωσε στον Πούτιν προσπάθεια αξιοποίησης του AfD για τους δικούς του στόχους.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Ρόντεριχ Κίζεβετερ, βουλευτής των Χριστιανοδημοκρατών του καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος εξέφρασε την αντίθεσή του στην επαναλειτουργία των Nord Stream.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να ενισχύσει εκείνες τις φωνές στο κόμμα του που τάσσονται υπέρ της αγοράς ρωσικού φυσικού αερίου. Παράλληλα, χαρακτήρισε τη χρήση της ενέργειας από τη Ρωσία ζήτημα ασφάλειας για την Ευρώπη και προειδοποίησε ότι η επαναλειτουργία των αγωγών θα είχε σοβαρές συνέπειες για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τη θέση της Γερμανίας.

Η ιδιαίτερη σχέση της ανατολικής Γερμανίας με τη Ρωσία

Η συζήτηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη πολιτική φόρτιση στην ανατολική Γερμανία, όπου η ιστορική μνήμη της σοβιετικής παρουσίας εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό παράγοντα στον τρόπο με τον οποίο ένα τμήμα της κοινωνίας αντιλαμβάνεται τη Ρωσία και τη Δύση.

Η περιοχή βρισκόταν υπό σοβιετική διοίκηση μέχρι την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, πριν από περισσότερα από 35 χρόνια. Παρά το πέρασμα των δεκαετιών, σε τμήμα του πληθυσμού καταγράφεται πιο θετική στάση απέναντι στη Ρωσία, την ίδια ώρα που εμφανίζεται μεγαλύτερη επιφυλακτικότητα απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες, τον βασικό στρατιωτικό σύμμαχο της Γερμανίας.

Μέσα σε αυτό το σύνθετο ιστορικό και γεωπολιτικό σκηνικό, η συζήτηση για την επιστροφή του ρωσικού φυσικού αερίου δεν περιορίζεται πλέον στο κόστος της ενέργειας. Αγγίζει την ίδια την κατεύθυνση που θα ακολουθήσει η Γερμανία στις σχέσεις της με τη Μόσχα, αλλά και το κατά πόσο το ενεργειακό μοντέλο που οικοδομήθηκε επί δεκαετίες μπορεί να επανέλθει, έστω και υπό διαφορετικούς όρους, στο προσκήνιο.

Και ενώ το ενδεχόμενο μιας τέτοιας επαναπροσέγγισης παραμένει άρρηκτα συνδεδεμένο με την έκβαση των συνομιλιών Ρωσίας και Ουκρανίας, η συζήτηση έχει ήδη ανοίξει. Με τους Nord Stream να επιστρέφουν στο επίκεντρο και το AfD να επιχειρεί να μετατρέψει την ενεργειακή πίεση σε πολιτικό ζήτημα, το γερμανικό ενεργειακό παζλ αποκτά ξανά έντονο ρωσικό άρωμα.