Γιανάρ Μοχάμεντ: Νεκρή η ιρακινή υπερασπίστρια των γυναικείων δικαιωμάτων στη Βαγδάτη

Ένοπλοι μοτοσυκλετιστές σκότωσαν την πολιτική ακτιβίστρια Γιανάρ Μοχάμεντ έξω από το σπίτι της στη Βαγδάτη τη Δευτέρα, 2 Μαρτίου, ανακοίνωσε η οργάνωσή της.

Η Οργάνωση για την Ελευθερία των Γυναικών στο Ιράκ (OWFI), την οποία συνίδρυσε η Μοχάμεντ το 2003, δήλωσε ότι τραυματίστηκε σοβαρά κατά τη διάρκεια της επίθεσης και παρά τη μεταφορά της στο νοσοκομείο και τις προσπάθειες να σωθεί, «υπέκυψε στα τραύματά της».

«Ο θάνατος της Γιανάρ Μοχάμεντ είναι μια τεράστια απώλεια για το φεμινιστικό κίνημα, αλλά η θρυλική κληρονομιά της θα ζήσει μέσα από κάθε γυναίκα της οποίας η ζωή αποκαταστάθηκε χάρη στην υποστήριξή της, και μέσα από κάθε περίπτωση που αρνήθηκε τη βία και τη διάκριση», ανέφερε η οργάνωση σε δελτίο Τύπου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

«Δεσμευόμαστε να διατηρήσουμε ανοιχτά τα καταφύγια και η οργάνωση θα συνεχίσει να υπερασπίζεται δυναμικά τις γυναίκες και το δικαίωμά τους για μια ασφαλή και αξιοπρεπή ζωή».

Μέχρι στιγμής, καμία οργάνωση δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για τη δολοφονία της.

«Τεράστια διαφθορά»

Η Γιανάρ Μοχάμεντ, η οποία ήταν επίσης μέλος της Κεντρικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Εναλλακτικής Οργάνωσης στο Ιράκ, εναντιώθηκε με σθένος στην επιβολή της Σαρία και ίδρυσε την OWFI για να παρέχει προστασία στις κακοποιημένες γυναίκες.

Όπως αναφέρει σε άρθρο του στο Middle East Eye, o δημοσιογράφος Άλεξ Μακντόναλντ, τα τελευταία χρόνια, βρισκόταν στην πρώτη γραμμή της εκστρατείας κατά ενός νέου νόμου, ο οποίος θα έδινε στους άνδρες αυτόματη επιμέλεια των παιδιών και μονομερές δικαίωμα διαζυγίου χωρίς τη συγκατάθεση της συζύγου.

«Είμαστε αισιόδοξοι ότι αν ο αμερικανικός στρατός μας αφήσει, ίσως μπορέσουμε να διεκδικήσουμε ξανά τους πόρους μας, το πετρέλαιο μας και τις ζωές μας»

Τελικά, ο νόμος ψηφίστηκε, ωστόσο, οι αντιδράσεις οδήγησαν στην κατάργηση ορισμένων αμφιλεγόμενων άρθρων, όπως η μείωση της ελάχιστης ηλικίας γάμου για τα κορίτσια στα εννέα έτη.

Σε συνέντευξή της στο MEE το 2024, η Μοχάμεντ δήλωσε ότι η κυβέρνηση προσπαθούσε να επιβάλλει «αρχαίους» νόμους με σκοπό να αποσπάσει την προσοχή από την «τεράστια διαφθορά».

«Το πιο αποτελεσματικό μέσο που χρησιμοποιούν για να αποσπάσουν την προσοχή είναι να τρομοκρατούν τις γυναίκες του Ιράκ και την κοινωνία των πολιτών με νομοθεσία που αφαιρεί όλα τα δικαιώματα που έχουν αποκτήσει στη σύγχρονη εποχή και να τους επιβάλλουν τη σαρία, η οποία θεωρεί τις γυναίκες ως σώματα για την ευχαρίστηση και την αναπαραγωγή και όχι ως ανθρώπινα όντα με δικαιώματα», είπε.

See more

Στοχευμένες δολοφονίες

Η δολοφονία της Γιανάρ Μοχάμεντ δεν αποτελεί εξαίρεση στον κανόνα που θέλει τους επικριτές των αρχών του Ιράκ να σκοτώνονται από ένοπλες ομάδες.

Το 2018, άγνωστοι στην πόλη της Βασόρας σκότωσαν την ακτιβίστρια για τα δικαιώματα των γυναικών Σουάντ Αλ Αλί ιδρύτρια της οργάνωσης al-Weed al-Alaiami for Human Rights, ενώ η ακτιβίστρια Ρίαμ Γιακούμπ δολοφονήθηκε στην ίδια πόλη το 2020.

Αν και οι διαδοχικές κυβερνήσεις της χώρας έχουν δεσμευτεί να δώσουν ένα τέλος στις δολοφονίες ακτιβιστριών, οι σχέσεις μεταξύ της άρχουσας τάξης και ορισμένων ένοπλων ομάδων που δραστηριοποιούνται στο Ιράκ έχουν κάνει τους ακτιβιστές να αμφιβάλλουν.

Σε δήλωσή της, η Κομμουνιστική Εναλλακτική Οργάνωση στο Ιράκ ανέφερε ότι περιμένει από την κυβέρνηση να διαλευκάνει την υπόθεση.

«Η μνήμη της συντρόφου Γιανάρ Μοχάμεντ θα παραμείνει μια λαμπερή φλόγα που θα καθοδηγεί τον αγώνα μας για την απελευθέρωση των γυναικών και τον κομμουνιστικό αγώνα για έναν κόσμο χωρίς καμία μορφή αδικίας, διακρίσεων και καταπίεσης», ανέφεραν.

H Ρεζό Σαλίχι, ερευνήτρια της Διεθνούς Αμνηστίας για το Ιράκ, δήλωσε σχετικά με το θάνατο της ακτιβίστριας: «Η βίαιη δολοφονία της Γιανάρ Μοχάμεν, η οποία αφιέρωσε τη ζωή της στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων των γυναικών, αποτελεί μια σκόπιμη επίθεση με στόχο την καταστολή των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ιδίως εκείνων που υπερασπίζονται εκείνα των γυναικών. Οι ιρακινές αρχές πρέπει να σταματήσουν αμέσως αυτό το μοτίβο στοχευμένων επιθέσεων».

Ενάντια στην εισβολή των ΗΠΑ στο Ιράκ
Το 2010, μιλώντας στο Democracy Now, η Γιανάρ Μοχάμεντ καταδίκασε την εισβολή των ΗΠΑ στο Ιράκ που είχε ως στόχο την ανατροπή του Σαντάμ Χουσεΐν, με την Αμερική να δικαιολογεί την στρατιωτική επιχείρηση που σκόρπισε θάνατο, σε αβάσιμους ισχυρισμούς για όπλα μαζικής καταστροφής.

«Είμαστε αισιόδοξοι ότι αν ο αμερικανικός στρατός μας αφήσει, ίσως μπορέσουμε να διεκδικήσουμε ξανά τους πόρους μας, το πετρέλαιο μας και τις ζωές μας», είπε, επτά χρόνια μετά την πρώτη αμερικανική εισβολή.

*Με πληροφορίες από: Democracy Now! | Middle East Eye | Διεθνής Αμνηστία | Κεντρική φωτογραφία θέματος: OWFI