Γιατί και πως τα μεγάλα αφεντικά των σούπερ μάρκετ κρατάνε τις τιμές των αγαθών στα ύψη ενώ οι Έλληνες καταναλωτές “γονατίζουν”;

Την ώρα που χιλιάδες οικογένειες δυσκολεύονται ολοένα και περισσότερο να καλύψουν ακόμη και τις πιο βασικές καθημερινές ανάγκες τους, η συζήτηση γύρω από τις τιμές στα σούπερ μάρκετ επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο. Παρά τις πιέσεις για αποκλιμάκωση του κόστους, οι μεγάλες αλυσίδες εμφανίζονται απρόθυμες να προχωρήσουν σε ουσιαστικές μειώσεις, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις και εύλογα ερωτήματα.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η αντιπαράθεση ανάμεσα στο υπουργείο Ανάπτυξης και τους εκπροσώπους του οργανωμένου λιανεμπορίου, με βασικό ζήτημα το μέλλον των περιορισμών στα περιθώρια κέρδους και τη διατήρηση των μέτρων που εφαρμόστηκαν για την αντιμετώπιση των ανατιμήσεων.

Οι εκπρόσωποι των μεγάλων αλυσίδων υποστηρίζουν ότι το αυξημένο λειτουργικό κόστος εξακολουθεί να ασκεί έντονες πιέσεις. Η άνοδος στις τιμές της ενέργειας, των καυσίμων, των μεταφορών και των εισαγόμενων πρώτων υλών, όπως αναφέρουν, επιβαρύνει σημαντικά τη λειτουργία τους και μεταφέρεται αναπόφευκτα στην τελική τιμή του προϊόντος.

Παράλληλα, επισημαίνουν ότι οι ίδιες οι επιχειρήσεις λιανικής δεν καθορίζουν αποκλειστικά τις τιμές, καθώς οι αυξήσεις που προέρχονται από μεγάλους προμηθευτές και πολυεθνικές επηρεάζουν άμεσα το κόστος αγοράς των προϊόντων.

Ωστόσο, πολλοί καταναλωτές και αναλυτές εκφράζουν την άποψη ότι οι αλυσίδες επιδιώκουν να διατηρήσουν αμετάβλητα τα περιθώρια κέρδους τους, παρά τη σημαντική μείωση της αγοραστικής δύναμης των πολιτών. Το αποτέλεσμα είναι ολοένα και περισσότερα νοικοκυριά να περιορίζουν τις αγορές τους, αφαιρώντας από το καλάθι προϊόντα που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν απολύτως απαραίτητα.

Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, επιχειρεί να ελέγξει την κατάσταση μέσω πλαφόν στα μεικτά περιθώρια κέρδους και εντατικότερων ελέγχων για την αποτροπή φαινομένων αισχροκέρδειας. Ωστόσο, αρκετοί θεωρούν ότι η αντιπαράθεση αυτή έχει αποκτήσει και πολιτικά χαρακτηριστικά, χωρίς να αγγίζει την ουσία του προβλήματος που αντιμετωπίζει η αγορά.

Στον δημόσιο διάλογο επανέρχεται επίσης η συζήτηση για τη δομή του ανταγωνισμού στον κλάδο των τροφίμων, με επικριτές να κάνουν λόγο για πρακτικές που περιορίζουν τον υγιή ανταγωνισμό και διευκολύνουν τη διατήρηση υψηλών τιμών, τόσο από εγχώριους όσο και από διεθνείς προμηθευτές.

Την ίδια στιγμή, οι καταναλωτές βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα διαρκώς αυξανόμενο κόστος ζωής, το οποίο επιβαρύνεται από μια σειρά παραγόντων, όπως οι διεθνείς κρίσεις, οι φυσικές καταστροφές που επηρεάζουν την παραγωγή και οι αναταράξεις στις αγορές τροφίμων.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι η πίεση στα ελληνικά νοικοκυριά συνεχίζεται, με το καθημερινό ψώνισμα να μετατρέπεται ολοένα και περισσότερο σε μια δύσκολη άσκηση ισορροπίας ανάμεσα στις ανάγκες και στις οικονομικές δυνατότητες κάθε οικογένειας.