Γιατί ο Τραμπ δεν μπορεί, προς ώρας, να τελειώσει τον πόλεμο στην Ουκρανία

Παρά τις φιλόδοξες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ ότι θα έβαζε τέλος στη σύγκρουση στην Ουκρανία μέσα σε μια μέρα, η πραγματικότητα αποδεικνύεται πολύ πιο περίπλοκη. Ήδη δύο μήνες μετά την επιστροφή του στην εξουσία, ο Λευκός Οίκος αναγνωρίζει πως η επίτευξη ειρήνης ίσως να απαιτήσει πολύ περισσότερο χρόνο απ’ όσο είχε υπολογίσει η Ουάσιγκτον.

Όταν ο Ντόναλντ Τραμπ συναντήθηκε με τον Ουκρανό πρόεδρο Ζελένσκι το περασμένο φθινόπωρο, εμφανίστηκε απόλυτα βέβαιος ότι θα μπορούσε να σταματήσει τον πόλεμο στην Ουκρανία “πολύ γρήγορα”, όπως είχε δηλώσει χαρακτηριστικά. Ωστόσο, πλέον είναι φανερό πως η πραγματικότητα της διακυβέρνησης είναι πολύ πιο απαιτητική από τα συνθήματα της προεκλογικής περιόδου.

Σε πρόσφατη συνέντευξή του, ο Αμερικανός πρόεδρος παραδέχθηκε ότι η υπόσχεσή του για ειρήνη «από την πρώτη μέρα» ήταν… κάπως ειρωνική. Παρά τις αρχικές κινήσεις και τις επαφές με τον Πούτιν, τα εμπόδια παραμένουν πολλά και σύνθετα.

Πού σκαλώνει η στρατηγική Τραμπ

1. Η προσωπική διπλωματία δεν φτάνει:
Ο Τραμπ πίστευε πως με μια απευθείας συζήτηση με τον Πούτιν θα μπορούσε να υπάρξει συμφωνία. Όμως, ούτε οι δύο συνομιλίες με τον Ρώσο πρόεδρο ούτε η «παραγωγική» όπως τη χαρακτήρισε επικοινωνία τους, απέδωσαν καρπούς. Η κατάπαυση του πυρός που επιδίωκε ο Τραμπ απέτυχε να υλοποιηθεί, ενώ η μόνη υπόσχεση του Πούτιν – να σταματήσουν οι επιθέσεις σε ουκρανικές ενεργειακές υποδομές – παραβιάστηκε σχεδόν άμεσα, σύμφωνα με το Κίεβο.

2. Ο Πούτιν δεν βιάζεται:
Ο Ρώσος πρόεδρος δεν δείχνει διάθεση για βιαστικές συμφωνίες. Έθεσε από την αρχή όρους και απαιτήσεις που ξεπερνούν τη λογική μιας προσωρινής ανακωχής και αγγίζουν βαθύτερα γεωπολιτικά ζητήματα, όπως η σχέση ΝΑΤΟ – Ουκρανίας και η ίδια η κρατική υπόσταση της χώρας.

3. Λανθασμένη ανάγνωση του Ζελένσκι:
Η Ουάσιγκτον φάνηκε να θεωρεί τον Ουκρανό πρόεδρο ως το βασικό εμπόδιο στην πορεία προς την ειρήνη, γεγονός που προκάλεσε ένταση μεταξύ ΗΠΑ – Ουκρανίας. Η έντονη πίεση προς το Κίεβο, που κορυφώθηκε σε μια τεταμένη συνάντηση στο Οβάλ Γραφείο, έφερε ρήγματα και στις σχέσεις ΗΠΑ – Ευρώπης, αφήνοντας περιθώριο στον Πούτιν να εκμεταλλευτεί τη διπλωματική αμηχανία.

4. Η πολυπλοκότητα της σύγκρουσης:
Η πρόταση για εκεχειρία μόνο σε αέρα και θάλασσα απορρίφθηκε υπέρ μιας συνολικής κατάπαυσης σε ολόκληρη τη γραμμή του μετώπου, κάτι που αποδείχθηκε τεχνικά και πολιτικά δύσκολο. Οι διαπραγματεύσεις που συνεχίζονται μέσω τρίτων, όπως η Σαουδική Αραβία, απαιτούν χρόνο, τεχνική εξειδίκευση και διαρκή μεσολάβηση.

5. Οι οικονομικές προτεραιότητες του Τραμπ:
Η προσπάθεια να διασφαλιστεί πρόσβαση αμερικανικών επιχειρήσεων σε ουκρανικούς φυσικούς πόρους προκάλεσε ερωτήματα για τις προθέσεις των ΗΠΑ. Για κάποιους ήταν δείγμα επενδυτικής στήριξης, για άλλους απόπειρα εκμετάλλευσης. Σε κάθε περίπτωση, η οικονομική ατζέντα φάνηκε να αποσπά την προσοχή από τον κεντρικό στόχο: τη διακοπή των συγκρούσεων.

Η ειρηνευτική στρατηγική Τραμπ βασίστηκε στην ταχύτητα, την απευθείας διαπραγμάτευση και την οικονομική πρόταση. Ωστόσο, η πολυπλοκότητα της ουκρανικής κρίσης, η σθεναρή στάση της Μόσχας, η αμφιθυμία του Κιέβου και οι διεθνείς ισορροπίες φαίνεται πως ξεπερνούν τις απλοϊκές λύσεις. Το τέλος του πολέμου δεν φαίνεται τόσο κοντά όσο ο Τραμπ είχε υποσχεθεί.