Γιατί ο Τραμπ δεν τολμά μια χερσαία στρατιωτική επιχείρηση στο Ιράν; – Το τεράστιο στρατιωτικό, οικονομικό και γεωπολιτικό κόστος που φρενάρει τις ΗΠΑ

Παρά τη διαρκή ένταση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, καθώς και τις επανειλημμένες ανταλλαγές στρατιωτικών πληγμάτων, η Ουάσινγκτον εξακολουθεί να αποφεύγει το πιο ακραίο σενάριο: μια μεγάλης κλίμακας χερσαία εισβολή στο ιρανικό έδαφος. Το ερώτημα που τίθεται είναι γιατί μια χώρα με τη μεγαλύτερη στρατιωτική ισχύ στον κόσμο δεν επιλέγει αυτή τη λύση.

Η απάντηση, σύμφωνα με στρατιωτικές αναλύσεις, δεν σχετίζεται με έλλειψη στρατιωτικών δυνατοτήτων, αλλά με το ιδιαίτερα υψηλό τίμημα που θα είχε μια τέτοια επιχείρηση σε ανθρώπινο, οικονομικό και γεωπολιτικό επίπεδο.

Το Ιράν αποτελεί μια χώρα με τεράστια έκταση, πληθυσμό που ξεπερνά τα 90 εκατομμύρια κατοίκους και ιδιαίτερα δύσκολο ορεινό ανάγλυφο, στοιχεία που ευνοούν σημαντικά την άμυνα απέναντι σε μια εισβολή. Ακόμη και αν οι αμερικανικές δυνάμεις εξασφάλιζαν γρήγορα αεροπορική υπεροχή, η προέλαση στο εσωτερικό της χώρας θα συναντούσε μεγάλες δυσκολίες, με τον κίνδυνο ενός μακροχρόνιου πολέμου φθοράς να θεωρείται ιδιαίτερα αυξημένος.

Παράλληλα, η εμπειρία από τις επιχειρήσεις στο Ιράκ και το Αφγανιστάν έχει δείξει ότι η κατάληψη σημαντικών πόλεων ή ακόμη και της πρωτεύουσας δεν εγγυάται τον έλεγχο μιας χώρας. Στην περίπτωση του Ιράν, εκτιμάται ότι πιθανή χερσαία επιχείρηση θα μπορούσε να οδηγήσει σε παρατεταμένο ανταρτοπόλεμο, με τη συμμετοχή των Φρουρών της Επανάστασης, των δυνάμεων Basij και άλλων ένοπλων οργανώσεων.

Ιδιαίτερο πλεονέκτημα για την Τεχεράνη θεωρείται επίσης το εκτεταμένο δίκτυο υπόγειων στρατιωτικών εγκαταστάσεων, αποθηκών πυραύλων και διοικητικών κέντρων, τα οποία έχουν σχεδιαστεί ώστε να παραμένουν λειτουργικά ακόμη και μετά από εκτεταμένους αεροπορικούς βομβαρδισμούς.

Ένας ακόμη παράγοντας που φαίνεται να επηρεάζει τους αμερικανικούς σχεδιασμούς αφορά τα διαθέσιμα αποθέματα προηγμένων οπλικών συστημάτων. Οι επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή απαιτούν μεγάλες ποσότητες πυραύλων ακριβείας και αντιαεροπορικών συστημάτων, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν ταυτόχρονα να διατηρούν υψηλή επιχειρησιακή ετοιμότητα και στην περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού.

Στο πλαίσιο αυτό, η Κίνα εξακολουθεί να θεωρείται από πολλούς Αμερικανούς στρατηγικούς αναλυτές η σημαντικότερη μακροπρόθεσμη πρόκληση για την Ουάσινγκτον. Μια εκτεταμένη στρατιωτική εμπλοκή στο Ιράν θα μπορούσε να περιορίσει τη διαθεσιμότητα κρίσιμων οπλικών συστημάτων και να επηρεάσει την αποτρεπτική ισχύ των ΗΠΑ απέναντι σε άλλες πιθανές κρίσεις.

Παράλληλα, το Ιράν διαθέτει σημαντική επιρροή μέσω συμμαχικών οργανώσεων και ένοπλων ομάδων σε διάφορες περιοχές της Μέσης Ανατολής, ενώ διατηρεί τη δυνατότητα να επηρεάσει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται μεγάλο μέρος των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου. Μια γενικευμένη σύγκρουση θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας και να επιβαρύνει σημαντικά την παγκόσμια οικονομία.

Για τον λόγο αυτό, οι Ηνωμένες Πολιτείες συνεχίζουν να βασίζονται κυρίως σε αεροπορικές επιδρομές, πυραυλικά πλήγματα, ναυτικές επιχειρήσεις, κυβερνοεπιθέσεις, οικονομικές κυρώσεις και δράσεις ειδικών δυνάμεων, αποφεύγοντας μέχρι στιγμής την ανάπτυξη μεγάλων χερσαίων στρατιωτικών δυνάμεων.

Παρά τις συνεχιζόμενες εντάσεις, οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν ότι τόσο η Ουάσινγκτον όσο και η Τεχεράνη εξακολουθούν να διατηρούν ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας, αφήνοντας περιθώριο για διπλωματικές πρωτοβουλίες αποκλιμάκωσης. Ωστόσο, η κατάσταση παραμένει ιδιαίτερα εύθραυστη και οποιαδήποτε νέα σοβαρή στρατιωτική ενέργεια θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα επικίνδυνη κλιμάκωση στην περιοχή.