Γιγαντιαίο ντόμινο πολιτικών και διπλωματών: Τα νέα αρχεία Έπσταϊν προκαλούν πολιτικό χάος σε Ευρώπη και Ασία, με παραιτήσεις, δικαστικές έρευνες και αποκαλύψεις για ένα σκοτεινό δίκτυο υπογείων σχέσεων

Ένα γιγαντιαίο ντόμινο πολιτικών και διπλωματών πυροδότησαν τα εκατομμύρια σελίδες εγγράφων για τον Τζέφρι Έπσταϊν που δημοσιοποίησε το αμερικανικό Υπουργείο Δικαιοσύνης, με την έγκριση της κυβέρνησης Τραμπ, αναγκάζοντας κυβερνήσεις από τη Γαλλία μέχρι τη Νορβηγία και από τη Σλοβακία έως την Ινδία να μπουν σε κατάσταση διαχείρισης κρίσης. Οι αποκαλύψεις φέρνουν στο προσκήνιο τον τρόπο με τον οποίο ο καταδικασμένος για σεξουαλικά εγκλήματα χρηματοοικονομικός παράγοντας «συλλέγει» ισχυρούς φίλους και επαφές, οι οποίοι σήμερα καλούνται να εξηγήσουν σχέσεις, e‑mails και οικονομικούς δεσμούς που εκτείνονται πολύ μετά την καταδίκη του το 2008.

Στη Γαλλία, ο άλλοτε πανίσχυρος υπουργός Πολιτισμού και εμβληματική φιγούρα της δεκαετίας του ’80 και ’90, Ζακ Λανγκ, παραιτήθηκε από επικεφαλής του Ινστιτούτου του Αραβικού Κόσμου στο Παρίσι, μετά την ανακοίνωση των αρχών ότι ερευνούν τις οικονομικές του διασυνδέσεις με τον Έπσταϊν και την οικογένειά του. Το όνομά του εμφανίζεται πάνω από 600 φορές στα έγγραφα, που περιλαμβάνουν e‑mails για γεύματα, δείπνα και επιχειρηματικές συμφωνίες από το 2012 και μετά, ενώ στο στόχαστρο μπαίνει και η κόρη του, Καρολίν, με κοινό offshore fund και κληρονομιά 5 εκατ. δολαρίων από τον Έπσταϊν, στοιχεία που οδήγησαν την Οικονομική Εισαγγελία να ξεκινήσει προκαταρκτική έρευνα για «ξέπλυμα προϊόντων φοροδιαφυγής». Ο ίδιος, σε οργισμένη ανάρτηση, κάνει λόγο για «αβάσιμες κατηγορίες» και υπόσχεται να αποδείξει την αθωότητά του απέναντι στη «λύσσα των media και των ψηφιακών δικαστηρίων».

Το «δίκτυο Έπσταϊν» και οι παραιτήσεις
Στη Νορβηγία, η έρευνα παίρνει διαστάσεις πολιτικού θρίλερ, καθώς η αστυνομία εξετάζει την πρεσβευτή Μόνα Γιουλ και τον σύζυγό της Τέργε Ροντ‑Λάρσεν, μετά τις αποκαλύψεις ότι το ζευγάρι φέρεται να είχε συμπεριληφθεί στη διαθήκη του Έπσταϊν με ποσό 10 εκατ. δολαρίων. Η Γιουλ παραιτήθηκε, ο υπουργός Εξωτερικών μίλησε για «σοβαρή αποτυχία κρίσης», ενώ πρώην πρωθυπουργός, η διάδοχος του θρόνου Μέτε‑Μαρίτ και ο πρώην ΥΠΕΞ Μπέργκε Μπρέντε βρίσκονται επίσης στο μικροσκόπιο, με το Κοινοβούλιο να συστήνει ανεξάρτητη επιτροπή για τη διερεύνηση όλων των επαφών με τον Έπσταϊν. Βετεράνος διπλωμάτης της χώρας περιγράφει κλίμα «θλίψης και αγωνίας» στο υπουργείο, προειδοποιώντας ότι «δεν θα υπάρξει έλεος» για φαινόμενα διαφθοράς ακόμη και σε πολύ υψηλά κλιμάκια.

Στη Σλοβακία, ο εθνικός σύμβουλος ασφαλείας του πρωθυπουργού Ρόμπερτ Φίτσο, Μίροσλαβ Λάτσακ, εξωθήθηκε σε παραίτηση μετά τη διαρροή e‑mails με τον Έπσταϊν, στα οποία οι δύο άνδρες φέρονται να αστειεύονται με «ανδρική αποδυτηριακή» γλώσσα για νεαρές γυναίκες, με τον Λάτσακ να γράφει χαρακτηριστικά «sharing is caring». Παρά τις διαβεβαιώσεις του ότι δεν του προσφέρθηκαν, δεν συμμετείχε ούτε ήταν μάρτυρας σε σεξουαλικές υπηρεσίες και δεν είχε καμία πληροφόρηση για τέτοια εγκλήματα, Σλοβάκοι σχολιαστές μιλούν για εξηγήσεις που «δοκιμάζουν τα όρια της αξιοπιστίας», ενώ ο Φίτσο καταγγέλλει πολιτική επίθεση σε βάρος του μέσω του στενού του συνεργάτη.

Από Λονδίνο μέχρι Νέο Δελχί: ο απόηχος

Στη Βρετανία, η φιλία του Έπσταϊν με τον πρώην υπουργό και πρεσβευτή στην Ουάσιγκτον Πίτερ Μάντελσον εξελίσσεται σε πολιτική βόμβα, η οποία αρχικά απείλησε να συμπαρασύρει ακόμη και τον πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ που τον είχε τοποθετήσει σε καίρια θέση. Η υπόθεση ξυπνά μνήμες από τα Panama Papers, αφού και εδώ η διαρροή εγγράφων φωτίζει κλειστά πολιτικά και κοινωνικά κλαμπ, αναγκάζοντας κορυφαίους παράγοντες να αποκηρύξουν δημοσίως κάθε σχέση με τον Έπσταϊν, από τον Δαλάι Λάμα –που μέσω ανακοίνωσης διέψευσε ότι τον συνάντησε ποτέ– μέχρι Ινδούς αξιωματούχους. Το Νέο Δελχί χαρακτήρισε «σκουπιδολογίες ενός καταδικασμένου εγκληματία» e‑mail στο οποίο ο Έπσταϊν εμφανιζόταν να πιστώνει στον εαυτό του τη «χαριεντιστική» στάση του Ναρέντρα Μόντι κατά τη διάρκεια ιστορικής επίσκεψης στο Ισραήλ το 2017, ωστόσο η αντιπολίτευση εκμεταλλεύθηκε την αναφορά για να ζητήσει από τον πρωθυπουργό να «λογοδοτήσει προσωπικά» για τις αποκαλύψεις.

Στο Ισραήλ, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου αξιοποιεί τις αποκαλύψεις για τις επαφές του Έπσταϊν με τον πρώην πρωθυπουργό και σφοδρό επικριτή του, Εχούντ Μπάρακ, επιχειρώντας να αντιστρέψει τη συζήτηση. Ο Νετανιάχου υποστήριξε σε ανάρτησή του ότι η «ασυνήθιστα στενή σχέση» Μπάρακ‑Έπσταϊν «δεν σημαίνει ότι ο Έπσταϊν εργαζόταν για το Ισραήλ, αλλά το αντίθετο», κατηγορώντας τον αντίπαλό του ότι, από την ήττα του πριν από δύο δεκαετίες, «εμμονικά προσπαθεί να υπονομεύσει τη δημοκρατία». Ο Μπάρακ, από την πλευρά του, ομολόγησε ότι συμμετείχε σε γεύματα στο διαμέρισμα του Έπσταϊν στο Μανχάταν αλλά επέμεινε πως δεν είδε ούτε συμμετείχε σε οποιαδήποτε μορφή σεξουαλικής κακοποίησης και δηλώνει ότι «μετανιώνει βαθιά» για κάθε σύνδεση μαζί του.

Η παγκόσμια σκιά του Έπσταϊν

Καθώς ολοένα και περισσότερα ονόματα βγαίνουν στη δημοσιότητα, από πρώην πρωθυπουργούς μέχρι μέλη βασιλικών οικογενειών και κορυφαίους αξιωματούχους διεθνών οργανισμών, η υπόθεση Έπσταϊν μετατρέπεται σε τεστ αντοχής για θεσμούς, κυβερνήσεις και συστήματα λογοδοσίας. Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, σχολιάζοντας το εύρος του δικτύου επαφών, μίλησε για «ένα εξαιρετικά εκτεταμένο σύστημα» που τροφοδοτεί θεωρίες συνωμοσίας, αναγνωρίζοντας όμως εμμέσως ότι η πραγματική ζημιά γίνεται στην εμπιστοσύνη των πολιτών προς τις ελίτ. Από τη Σκανδιναβία έως τη Νότια Ασία, κάθε νέο όνομα στα αρχεία λειτουργεί σαν επιταχυντής πολιτικών διώξεων, δικαστικών ερευνών και ηθικών διλημμάτων για κοινωνίες που βλέπουν να ξεγυμνώνεται η σκοτεινή πλευρά της παγκοσμιοποιημένης ισχύος.