Γκιουλέρ: «Δεν αποχωρούμε» – Το μυστικό σχέδιο για μόνιμη παραμονή στρατιωτικών δυνάμεων της Τουρκίας στη Συρία

Η άρνηση του υπουργού Άμυνας της Τουρκίας Γιασάρ Γκιουλέρ να αποσύρει τις δυνάμεις της Τουρκίας από τη βόρεια Συρία επιβεβαιώνει ότι η Άγκυρα σχεδιάζει μακρόχρονη στρατιωτική παρουσία, παρά τις νέες ισορροπίες στη Δαμασκό και τις συμφωνίες με τις κουρδικές δυνάμεις.

Απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφων, ο Γκιουλέρ ξεκαθάρισε ότι «δεν υπάρχουν σχέδια αποχώρησης» από τη Συρία και ότι μια τέτοια απόφαση αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα της Τουρκικής Δημοκρατίας, ανεξάρτητα από εξωτερικές πιέσεις.

Η δήλωση έρχεται σε μια στιγμή που η Δαμασκός και οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF) έχουν συμφωνήσει στην προοδευτική ενσωμάτωση των κουρδικά καθοδηγούμενων δυνάμεων στον εθνικό συριακό στρατό, εξέλιξη που θεωρητικά θα έπρεπε να κατευνάσει τις τουρκικές ανησυχίες για τους δεσμούς SDF–PKK. Παρ’ όλα αυτά, ο Γκιουλέρ προειδοποίησε ότι, αν και η τρομοκρατική απειλή δεν φαίνεται σήμερα να κλιμακώνεται, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να ενταθεί στο μέλλον, δικαιολογώντας τη συνέχιση των «απαραίτητων προφυλάξεων».

Το αποτύπωμα της Τουρκίας στη Συρία και ο ρόλος Γκιουλέρ

Η Τουρκία διατηρεί τουλάχιστον 10.000 στρατιώτες στη βόρεια Συρία, με ορισμένες φιλοκυβερνητικές εκτιμήσεις να ανεβάζουν τον αριθμό έως και στους 20.000, χωρίς επίσημη επιβεβαίωση από την Άγκυρα. Η παρουσία αυτή ξεκίνησε το 2016 με την «Ασπίδα του Ευφράτη» στην Τζαραμπλούς, με επίσημο στόχο την υποστήριξη του διεθνούς συνασπισμού κατά του Ισλαμικού Κράτους αλλά με ουσιαστικό διακύβευμα την αποτροπή της εδαφικής ενοποίησης των θυλάκων των SDF ανατολικά του Ευφράτη με το κουρδικό Αφρίν. Το 2018 ακολούθησε η επιχείρηση «Κλάδος Ελαίας» και η κατάληψη του Αφρίν, με την Άγκυρα να επικαλείται τις σχέσεις των SDF με το PKK, το οποίο παραμένει καταγεγραμμένο ως τρομοκρατική οργάνωση στην Τουρκία.

Υπό τον Γκιουλέρ, οι τουρκικές δυνάμεις έχουν επίσης εδραιωθεί στην Ιντλίμπ, στη βάση των συμφωνιών της Αστάνα με Ρωσία και Ιράν, λειτουργώντας ως κρίσιμος παράγοντας προστασίας για το καθεστώς του προσωρινού προέδρου Αχμέντ αλ-Σαράα μετά την ανατροπή του Μπασάρ αλ-Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024.

Η επιμονή του Γκιουλέρ ότι η Άγκυρα δεν θα συμμορφωθεί αυτόματα ακόμη και σε ενδεχόμενο αίτημα της κυβέρνησης Σαράα για αποχώρηση αναδεικνύει ότι η τουρκική στρατηγική ξεπερνά τη συγκυριακή συνεργασία με τη νέα συριακή ηγεσία. Ταυτόχρονα, η Άγκυρα συνεργάζεται με τη Δαμασκό στην ανασυγκρότηση του συριακού στρατού, παρέχοντας εκπαίδευση, οπλισμό και εξοπλισμό, μια σχέση που έχει ήδη προκαλέσει ισραηλινά πλήγματα σε τρεις αεροπορικές βάσεις κοντά στη Χομς τον Απρίλιο του 2025, όπου αναμενόταν ανάπτυξη τουρκικών δυνάμεων.

Γκιουλέρ, Ισραήλ και κουρδικός παράγοντας

Παρά την πρόσφατη μερική συμφωνία αποκλιμάκωσης μεταξύ Συρίας και Ισραήλ, που προέκυψε από συνομιλίες στο Παρίσι με αμερικανική μεσολάβηση, η διεύρυνση του τουρκικού αποτυπώματος εγκυμονεί τον κίνδυνο νέας ισραηλινής στρατιωτικής αντίδρασης εάν η Άγκυρα ξεπεράσει τα «κόκκινα όρια» του Τελ Αβίβ.

Ο Γκιουλέρ ηγείται μιας πολιτικής που αξιοποιεί τις σχέσεις της Τουρκίας με σουνιτικές αντάρτικες ομάδες, που τυπικά υπάγονται πλέον στο συριακό στράτευμα, ως εν δυνάμει μοχλό επηρεασμού της Δαμασκού αλλά και συνέχισης της πίεσης προς τους Κούρδους.

Παράλληλα, η Τουρκία, υπό τον ίδιο στρατιωτικό σχεδιασμό, διατηρεί χιλιάδες στρατιώτες και στο κουρδικό βόρειο Ιράκ, όπου συγκρούεται με το PKK εδώ και πάνω από τρεις δεκαετίες, χωρίς ενδείξεις ότι σχεδιάζεται αποχώρηση, παρά την απόφαση του PKK να τερματίσει την ένοπλη εκστρατεία του κατά της Τουρκίας.