Στοιχεία από μια απόρρητη βάση δεδομένων της ισραηλινής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών δείχνουν ότι πέντε στους έξι Παλαιστίνιους που σκοτώθηκαν από τις ισραηλινές δυνάμεις στη Γάζα ήταν άμαχοι -ένα εξαιρετικά υψηλό ποσοστό, που σπάνια παρατηρείται τις τελευταίες δεκαετίες σε πολέμους, όπως μεταδίδει ο Guardian.
Τον Μάιο, 19 μήνες μετά την έναρξη του πολέμου, Ισραηλινοί αξιωματούχοι πληροφοριών κατέγραψαν 8.900 κατονομαζόμενους μαχητές της Χαμάς και της Παλαιστινιακής Ισλαμικής Τζιχάντ ως νεκρούς ή «πιθανόν νεκρούς», σύμφωνα με έρευνα του Guardian, του ισραηλινο-παλαιστινιακού +972 Magazine και του εβραϊκής γλώσσας Local Call.
Την ίδια περίοδο, οι Αρχές Υγείας της Γάζας ανέφεραν 53.000 Παλαιστίνιους νεκρούς από ισραηλινές επιθέσεις, αριθμός που περιλαμβάνει μαχητές και άμαχους. Οι μαχητές που κατονομάζονται στη βάση δεδομένων του στρατού αντιπροσωπεύουν μόλις το 17% του συνόλου, υποδεικνύοντας ότι το 83% των νεκρών ήταν άμαχοι.
«Εξαιρετικά υψηλό» ποσοστό θανάτου αμάχων
Αυτό το ποσοστό θεωρείται εξαιρετικά υψηλό για σύγχρονες συγκρούσεις, ακόμα και σε συγκρούσεις γνωστές για ανεξέλεγκτη βία, όπως οι εμφύλιοι πόλεμοι στη Συρία και το Σουδάν.
«Αυτό το ποσοστό αμάχων μεταξύ των νεκρών θα ήταν ασυνήθιστα υψηλό, ειδικά καθώς διαρκεί τόσο πολύ», δήλωσε η Therése Pettersson από το Uppsala Conflict Data Program, που παρακολουθεί θανάτους αμάχων παγκοσμίως. «Αν επιλέξεις μια συγκεκριμένη πόλη ή μάχη σε άλλη σύγκρουση, μπορεί να βρεις παρόμοια ποσοστά, αλλά σπάνια συνολικά».
Από το 1989, σε παγκόσμιες συγκρούσεις που παρακολουθεί το UCDP, μεγαλύτερο ποσοστό αμάχων υπήρξε μόνο στη Σρεμπρένιτσα -αν και όχι συνολικά στον πόλεμο της Βοσνίας-, στη γενοκτονία της Ρουάντα και κατά την πολιορκία της Μαριούπολης από τη Ρωσία το 2022.
Πολλοί ειδικοί, νομικοί και ακτιβιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων Ισραηλινών ακαδημαϊκών και οργανώσεων, κατηγορούν το Ισραήλ για γενοκτονία στη Γάζα, επικαλούμενοι τη μαζική δολοφονία αμάχων και τον λιμό, τον οποίο οργανώσεις έχουν χαρακτηρίσει «σκόπιμο».
Τι απάντησε ο στρατός του Ισραήλ
Ο ισραηλινός στρατός δεν αμφισβήτησε την ύπαρξη της βάσης δεδομένων ούτε τα στοιχεία για τους θανάτους της Χαμάς και της Παλαιστινιακής Ισλαμικής Τζιχάντ όταν ρωτήθηκε από το Local Call και το +972 Magazine. Όταν ο Guardian ζήτησε σχόλιο για τα ίδια δεδομένα, ένας εκπρόσωπος δήλωσε ότι αποφάσισαν να «αναδιατυπώσουν» την απάντησή τους.
Μια σύντομη δήλωση προς τον Guardian δεν απάντησε άμεσα στις ερωτήσεις για τη βάση δεδομένων στρατιωτικών πληροφοριών.
Ανέφερε ότι «τα στοιχεία που παρουσιάζονται στο άρθρο είναι λανθασμένα», χωρίς να διευκρινίζει ποια δεδομένα αμφισβητεί ο ισραηλινός στρατός, και ότι οι αριθμοί «δεν αντικατοπτρίζουν τα δεδομένα που υπάρχουν στα συστήματα του Ισραηλινού Στρατού», χωρίς λεπτομέρειες.
Η βάση δεδομένων κατονομάζει 47.653 Παλαιστίνιους ως ενεργούς στα στρατιωτικά τμήματα της Χαμάς και της Παλαιστινιακής Ισλαμικής Τζιχάντ. Βασίζεται σε εσωτερικά έγγραφα που κατασχέθηκαν στη Γάζα και δεν έχουν ελεγχθεί από τον Guardian.
Πολλαπλές πηγές πληροφοριών που γνωρίζουν τη βάση δήλωσαν ότι ο στρατός τη θεωρεί ως το μόνο αξιόπιστο αρχείο για τους θανάτους μαχητών.
Ο στρατός θεωρεί επίσης αξιόπιστο τον αριθμό νεκρών που δίνει το υπουργείο Υγείας της Γάζας, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ενώ ο πρώην επικεφαλής στρατιωτικών πληροφοριών τον επικαλέστηκε πρόσφατα, αν και Ισραηλινοί πολιτικοί συχνά απορρίπτουν αυτούς τους αριθμούς, λέγοντας πως πρόκειται για προπαγάνδα.
Ίσως τα στοιχεία υποτιμούν τα πραγματικά νούμερα
Και οι δύο βάσεις δεδομένων μπορεί να υποτιμούν τους αριθμούς θυμάτων. Το υπουργείο Υγείας της Γάζας καταγράφει μόνο τα άτομα που έχουν ανακτηθεί, όχι τα χιλιάδες που έχουν ταφεί κάτω από συντρίμμια. Οι ισραηλινές στρατιωτικές υπηρεσίες πληροφοριών δεν γνωρίζουν όλους τους θανάτους μαχητών ή όλους που αφορούν νέους στρατολογηθέντες. Αλλά αυτές οι βάσεις χρησιμοποιούνται για τον στρατιωτικό σχεδιασμό.
Ισραηλινοί πολιτικοί και στρατηγοί έχουν δώσει διαφορετικά νούμερα για τους μαχητές που σκοτώθηκαν -έως και 20.000- ή ισχυρίστηκαν ότι η αναλογία αμάχων προς μαχητές ήταν 1:1.
Οι υψηλότεροι αριθμοί πιθανώς περιλαμβάνουν και αμάχους με συνδέσεις στη Χαμάς, όπως κρατικούς υπαλλήλους και αστυνομικούς, παρόλο που το διεθνές δίκαιο απαγορεύει τη στοχοποίηση μη εμπλεκομένων σε μάχη ατόμων.
Πιθανώς περιλαμβάνουν και Παλαιστίνιους χωρίς καμία σύνδεση με τη Χαμάς, αναφέρει ο Guardian. Η νοτιοϊσραηλινή διοίκηση επέτρεπε στους στρατιώτες να καταγράφουν θύματα στη Γάζα ως μαχητές χωρίς ταυτοποίηση ή επαλήθευση, κατά τις ίδιες πληροφορίες.
«Προάγονται στον βαθμό του τρομοκράτη μετά τον θάνατό τους», δήλωσε μια πηγή πληροφοριών που συνόδευε δυνάμεις στο πεδίο. «Αν άκουγα την ταξιαρχία, θα έλεγα ότι είχαμε σκοτώσει 200% των μαχητών της Χαμάς στην περιοχή».
Τι αναφέρουν ειδικοί αναλυτές
Ο Itzhak Brik, απόστρατος στρατηγός, δήλωσε ότι οι ενεργοί στρατιώτες γνώριζαν πως οι πολιτικοί υπερβάλλουν όταν αναφέρονται στον αριθμό των μαχητών. «Δεν υπάρχει καμία σύνδεση μεταξύ των ανακοινωθέντων αριθμών και της πραγματικότητας. Είναι απλά μια μεγάλη μπλόφα».
Ακόμη και αν μεγάλο μέρος της Γάζας έχει καταστραφεί και δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι έχουν σκοτωθεί, η απόρρητη βάση αναφέρει σχεδόν 40.000 άτομα που θεωρούνται μαχητές και ζωντανοί.
Ταυτόχρονα, εκτιμήσεις από μέλη της Χαμάς και της Παλαιστινιακής Ισλαμικής Τζιχάντ δείχνουν ότι οι Ισραηλινοί υπερβάλλουν όταν μιλούν για τον αριθμό των μαχητών στις δημόσιες δηλώσεις.
Η αναλογία θανάτων αμάχων πιθανώς αυξήθηκε περαιτέρω μετά τον Μάιο, όταν το Ισραήλ προσπάθησε να αντικαταστήσει ΟΗΕ και ανθρωπιστικές οργανώσεις που τροφοδοτούσαν τους Παλαιστίνιους καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου.
Τώρα οι πεινασμένοι επιζώντες, περιορισμένοι σε μόλις το 20% της περιοχής, διατάχθηκαν να εγκαταλείψουν το βόρειο τμήμα καθώς το Ισραήλ ετοιμάζεται για νέα χερσαία επιχείρηση, που πιθανόν θα έχει καταστροφικές συνέπειες για τους αμάχους.
Η κλίμακα της σφαγής αποδίδεται εν μέρει στη φύση της σύγκρουσης, σύμφωνα με τη Mary Kaldor, καθηγήτρια στο LSE και διευθύντρια του Conflict Research Programme.
Το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο αναπτύχθηκε για να προστατεύει τους αμάχους σε παραδοσιακούς πολέμους, όπου κράτη συγκρούονται στρατιωτικά. Στη Γάζα, το Ισραήλ αντιμετωπίζει μαχητές της Χαμάς σε πυκνοκατοικημένες πόλεις και εφαρμόζει κανόνες εμπλοκής που επιτρέπουν μαζικούς θανάτους αμάχων ακόμη και με επιθέσεις σε χαμηλόβαθμους μαχητές.
Η αναλογία αμάχων μεταξύ των νεκρών στη Γάζα συγκρίνεται με πολέμους στο Σουδάν, την Υεμένη, την Ουγκάντα και τη Συρία, όπου η βία στρεφόταν κυρίως κατά των αμάχων. «Πρόκειται για πολέμους όπου οι ένοπλες ομάδες αποφεύγουν τη μάχη και σκοτώνουν άμαχους για τον έλεγχο εδάφους», λέει η Kaldor.
Η ισραηλινή κυβέρνηση υποστηρίζει ότι ο πόλεμος αποτελεί αυτοάμυνα μετά τις επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, που σκότωσαν 1.200 άτομα.
Ωστόσο, πολιτικοί και στρατιωτικοί ηγέτες χρησιμοποιούν συχνά ρητορική γενοκτονίας. Ο στρατηγός που ηγήθηκε των στρατιωτικών πληροφοριών όταν ξεκίνησε ο πόλεμος δήλωσε ότι 50 Παλαιστίνιοι πρέπει να πεθάνουν για κάθε άνθρωπο που σκοτώθηκε εκείνη την ημέρα, προσθέτοντας ότι «τώρα δεν έχει σημασία αν είναι παιδιά».
Πολλοί Ισραηλινοί στρατιώτες έχουν καταθέσει ότι όλοι οι Παλαιστίνιοι θεωρούνται στόχοι στη Γάζα, με αναφορές για πυροβολισμούς ακόμη και κατά παιδιών.
Η Neta Crawford, καθηγήτρια διεθνών σχέσεων στο Oxford και συνιδρύτρια του Costs of War project, δήλωσε ότι οι τακτικές του Ισραήλ δείχνουν ανησυχητική εγκατάλειψη δεκαετιών πρακτικών προστασίας αμάχων.
«Ισχυρίζονται ότι χρησιμοποιούν τις ίδιες διαδικασίες εκτίμησης και μετριασμού θυμάτων όπως κράτη σαν τις ΗΠΑ. Αλλά αν κοιτάξει κανείς τα ποσοστά θανάτων και τις καταστροφές υποδομών, είναι σαφές ότι δεν το κάνουν», είπε.

Χαλάει ξανά ο καιρός: Έρχεται νέα επιδείνωση με βροχές, πτώση της θερμοκρασίας και ισχυρούς βοριάδες -Δείτε την πρόγνωση από τον Θοδωρή Κολυδά
Δραματική προειδοποίηση από τον βραβευμένο με Νόμπελ Φυσικής Ντέιβιντ Γκρος: «Πολύ μικρές οι πιθανότητες να ζήσει η ανθρωπότητα άλλα 50 χρόνια» – Οι εφιαλτικές προβλέψεις και ο πυρηνικός κίνδυνος
Νέο σοκ στον χώρο της Υγείας: Ιδιωτική κλινική στη Θεσσαλονίκη έκανε χημειοθεραπείες και διέθετε εξοπλισμό χημειοθεραπειών χωρίς να έχει σχετική άδεια
Συγκλονιστική ανακάλυψη στην Πέλλα: Μετά από πάνω από 200 χρόνια βρέθηκαν τα λείψανα που αποδίδονται στη Νεομάρτυρα Αγία Χρυσή
Θάνατος Μαζωνάκη – Νέες αποκαλύψεις που “παγώνουν το αίμα”: Δεν τον συνόδευσε στο ασθενοφόρο για να συνεχίσει την πλασμαφαίρεση σε γυναίκα, που βρισκόταν στο ιατρείο – “Είχα πελάτισσα…”
Μαρία Καρυστιανού: Τα ευρήματα του MedWatch περί… “κβαντικής ιατρικής” και το μηχάνημα βιοανάδρασης στο ιατρείο της – «Ασκεί νομιμότατα την ιατρική… Ο έλεγχος είναι καλοδεχούμενος», απαντά η συνεργάτιδά της, Μαρία Γρατσία
Αδιανόητες εικόνες στα Άνω Λιόσια: Εκπαιδευτικός σε έξαλλη κατάσταση ουρλιάζει σε μικρά παιδιά νηπιαγωγείου… “Θα σας κόψω τα χέρια…” – Μεταφέρθηκε σε νοσοκομείο μετά από επεισόδιο με περαστικούς – Η τοποθέτηση του Υπουργείο Παιδείας (Βίντεο)
Η Ανθή Βούλγαρη αποκάλεσε «ψεύτη» τον Άδωνι Γεωργιάδη: «Μόνος σας αρχίσατε να τσιρομανάτε…» – Η νέα αναφορά στα Τέμπη και το επεισοδιακό ραδιοφωνικό τετ-α-τετ
Νέες απειλές και σενάρια πολέμου στο Αιγαίο από τους Τούρκους: Αντιπτέραρχος ε.α. μιλά για τελεσίγραφο στην Αθήνα και σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, ενημέρωση ΝΑΤΟ και ΟΗΕ και στη συνέχεια κατάληψη 5 Ελληνικών νησιών – Η ημερομηνία-“ορόσημο” που “έριξε” στο τραπέζι
Εικόνες που κόβουν την ανάσα: : Η στιγμή που ο πύραυλος “Starship” της SpaceX έπεσε φλεγόμενος στον Ειρηνικό Ωκεανό (Βίντεο)
Άγριο περιστατικό ενδοοιοκογενειακής βίας στο Ηράκλειο: Υπό καθεστώς τρόμου νεαρή μητέρα ανήλικων παιδιών κατήγγειλε τον σύντροφό της – Τη μαστίγωνε με το καλώδιο της τηλεόρασης
Η μεγάλη στιγμή που δεν έδειξαν οι κάμερες στο ΟΑΚΑ: Η Άννα Βίσση στην αγκαλιά της Δήμητρας Κούστα μετά τον θρίαμβο των 95.000 θεατών και το συγκινητικό παρασκήνιο της βραδιάς (Βίντεο)
Σοκ στην Τουρκία: Απόστραυος αστυνομικός αυτοκτόνησε δημόσια κατά τη διάρκεια πορείας διαμαρτυρίας για τις συντάξεις – «Όχι για τα λεφτά, για την αξιοπρέπειά μας» (βίντεο)
Πολεμικό μήνυμα από τον… «αγνοούμενο» Χαμενεΐ: «Θα διώξουμε τις ΗΠΑ από τη Μέση Ανατολή» – Απειλές για νέα επώδυνα πλήγματα και σκληρό μπρα ντε φερ στο Ορμούζ
Αποκάλυψη Guardian: Όλη η αλήθεια για το πετρέλαιο της Βενεζουέλας- Γκρεμίζεται η συμφωνία που ο Τραμπ αποκάλεσε τη «μεγαλύτερη στην ιστορία»