Στοιχεία από μια απόρρητη βάση δεδομένων της ισραηλινής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών δείχνουν ότι πέντε στους έξι Παλαιστίνιους που σκοτώθηκαν από τις ισραηλινές δυνάμεις στη Γάζα ήταν άμαχοι -ένα εξαιρετικά υψηλό ποσοστό, που σπάνια παρατηρείται τις τελευταίες δεκαετίες σε πολέμους, όπως μεταδίδει ο Guardian.
Τον Μάιο, 19 μήνες μετά την έναρξη του πολέμου, Ισραηλινοί αξιωματούχοι πληροφοριών κατέγραψαν 8.900 κατονομαζόμενους μαχητές της Χαμάς και της Παλαιστινιακής Ισλαμικής Τζιχάντ ως νεκρούς ή «πιθανόν νεκρούς», σύμφωνα με έρευνα του Guardian, του ισραηλινο-παλαιστινιακού +972 Magazine και του εβραϊκής γλώσσας Local Call.
Την ίδια περίοδο, οι Αρχές Υγείας της Γάζας ανέφεραν 53.000 Παλαιστίνιους νεκρούς από ισραηλινές επιθέσεις, αριθμός που περιλαμβάνει μαχητές και άμαχους. Οι μαχητές που κατονομάζονται στη βάση δεδομένων του στρατού αντιπροσωπεύουν μόλις το 17% του συνόλου, υποδεικνύοντας ότι το 83% των νεκρών ήταν άμαχοι.
«Εξαιρετικά υψηλό» ποσοστό θανάτου αμάχων
Αυτό το ποσοστό θεωρείται εξαιρετικά υψηλό για σύγχρονες συγκρούσεις, ακόμα και σε συγκρούσεις γνωστές για ανεξέλεγκτη βία, όπως οι εμφύλιοι πόλεμοι στη Συρία και το Σουδάν.
«Αυτό το ποσοστό αμάχων μεταξύ των νεκρών θα ήταν ασυνήθιστα υψηλό, ειδικά καθώς διαρκεί τόσο πολύ», δήλωσε η Therése Pettersson από το Uppsala Conflict Data Program, που παρακολουθεί θανάτους αμάχων παγκοσμίως. «Αν επιλέξεις μια συγκεκριμένη πόλη ή μάχη σε άλλη σύγκρουση, μπορεί να βρεις παρόμοια ποσοστά, αλλά σπάνια συνολικά».
Από το 1989, σε παγκόσμιες συγκρούσεις που παρακολουθεί το UCDP, μεγαλύτερο ποσοστό αμάχων υπήρξε μόνο στη Σρεμπρένιτσα -αν και όχι συνολικά στον πόλεμο της Βοσνίας-, στη γενοκτονία της Ρουάντα και κατά την πολιορκία της Μαριούπολης από τη Ρωσία το 2022.
Πολλοί ειδικοί, νομικοί και ακτιβιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων Ισραηλινών ακαδημαϊκών και οργανώσεων, κατηγορούν το Ισραήλ για γενοκτονία στη Γάζα, επικαλούμενοι τη μαζική δολοφονία αμάχων και τον λιμό, τον οποίο οργανώσεις έχουν χαρακτηρίσει «σκόπιμο».
Τι απάντησε ο στρατός του Ισραήλ
Ο ισραηλινός στρατός δεν αμφισβήτησε την ύπαρξη της βάσης δεδομένων ούτε τα στοιχεία για τους θανάτους της Χαμάς και της Παλαιστινιακής Ισλαμικής Τζιχάντ όταν ρωτήθηκε από το Local Call και το +972 Magazine. Όταν ο Guardian ζήτησε σχόλιο για τα ίδια δεδομένα, ένας εκπρόσωπος δήλωσε ότι αποφάσισαν να «αναδιατυπώσουν» την απάντησή τους.
Μια σύντομη δήλωση προς τον Guardian δεν απάντησε άμεσα στις ερωτήσεις για τη βάση δεδομένων στρατιωτικών πληροφοριών.
Ανέφερε ότι «τα στοιχεία που παρουσιάζονται στο άρθρο είναι λανθασμένα», χωρίς να διευκρινίζει ποια δεδομένα αμφισβητεί ο ισραηλινός στρατός, και ότι οι αριθμοί «δεν αντικατοπτρίζουν τα δεδομένα που υπάρχουν στα συστήματα του Ισραηλινού Στρατού», χωρίς λεπτομέρειες.
Η βάση δεδομένων κατονομάζει 47.653 Παλαιστίνιους ως ενεργούς στα στρατιωτικά τμήματα της Χαμάς και της Παλαιστινιακής Ισλαμικής Τζιχάντ. Βασίζεται σε εσωτερικά έγγραφα που κατασχέθηκαν στη Γάζα και δεν έχουν ελεγχθεί από τον Guardian.
Πολλαπλές πηγές πληροφοριών που γνωρίζουν τη βάση δήλωσαν ότι ο στρατός τη θεωρεί ως το μόνο αξιόπιστο αρχείο για τους θανάτους μαχητών.
Ο στρατός θεωρεί επίσης αξιόπιστο τον αριθμό νεκρών που δίνει το υπουργείο Υγείας της Γάζας, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ενώ ο πρώην επικεφαλής στρατιωτικών πληροφοριών τον επικαλέστηκε πρόσφατα, αν και Ισραηλινοί πολιτικοί συχνά απορρίπτουν αυτούς τους αριθμούς, λέγοντας πως πρόκειται για προπαγάνδα.
Ίσως τα στοιχεία υποτιμούν τα πραγματικά νούμερα
Και οι δύο βάσεις δεδομένων μπορεί να υποτιμούν τους αριθμούς θυμάτων. Το υπουργείο Υγείας της Γάζας καταγράφει μόνο τα άτομα που έχουν ανακτηθεί, όχι τα χιλιάδες που έχουν ταφεί κάτω από συντρίμμια. Οι ισραηλινές στρατιωτικές υπηρεσίες πληροφοριών δεν γνωρίζουν όλους τους θανάτους μαχητών ή όλους που αφορούν νέους στρατολογηθέντες. Αλλά αυτές οι βάσεις χρησιμοποιούνται για τον στρατιωτικό σχεδιασμό.
Ισραηλινοί πολιτικοί και στρατηγοί έχουν δώσει διαφορετικά νούμερα για τους μαχητές που σκοτώθηκαν -έως και 20.000- ή ισχυρίστηκαν ότι η αναλογία αμάχων προς μαχητές ήταν 1:1.
Οι υψηλότεροι αριθμοί πιθανώς περιλαμβάνουν και αμάχους με συνδέσεις στη Χαμάς, όπως κρατικούς υπαλλήλους και αστυνομικούς, παρόλο που το διεθνές δίκαιο απαγορεύει τη στοχοποίηση μη εμπλεκομένων σε μάχη ατόμων.
Πιθανώς περιλαμβάνουν και Παλαιστίνιους χωρίς καμία σύνδεση με τη Χαμάς, αναφέρει ο Guardian. Η νοτιοϊσραηλινή διοίκηση επέτρεπε στους στρατιώτες να καταγράφουν θύματα στη Γάζα ως μαχητές χωρίς ταυτοποίηση ή επαλήθευση, κατά τις ίδιες πληροφορίες.
«Προάγονται στον βαθμό του τρομοκράτη μετά τον θάνατό τους», δήλωσε μια πηγή πληροφοριών που συνόδευε δυνάμεις στο πεδίο. «Αν άκουγα την ταξιαρχία, θα έλεγα ότι είχαμε σκοτώσει 200% των μαχητών της Χαμάς στην περιοχή».
Τι αναφέρουν ειδικοί αναλυτές
Ο Itzhak Brik, απόστρατος στρατηγός, δήλωσε ότι οι ενεργοί στρατιώτες γνώριζαν πως οι πολιτικοί υπερβάλλουν όταν αναφέρονται στον αριθμό των μαχητών. «Δεν υπάρχει καμία σύνδεση μεταξύ των ανακοινωθέντων αριθμών και της πραγματικότητας. Είναι απλά μια μεγάλη μπλόφα».
Ακόμη και αν μεγάλο μέρος της Γάζας έχει καταστραφεί και δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι έχουν σκοτωθεί, η απόρρητη βάση αναφέρει σχεδόν 40.000 άτομα που θεωρούνται μαχητές και ζωντανοί.
Ταυτόχρονα, εκτιμήσεις από μέλη της Χαμάς και της Παλαιστινιακής Ισλαμικής Τζιχάντ δείχνουν ότι οι Ισραηλινοί υπερβάλλουν όταν μιλούν για τον αριθμό των μαχητών στις δημόσιες δηλώσεις.
Η αναλογία θανάτων αμάχων πιθανώς αυξήθηκε περαιτέρω μετά τον Μάιο, όταν το Ισραήλ προσπάθησε να αντικαταστήσει ΟΗΕ και ανθρωπιστικές οργανώσεις που τροφοδοτούσαν τους Παλαιστίνιους καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου.
Τώρα οι πεινασμένοι επιζώντες, περιορισμένοι σε μόλις το 20% της περιοχής, διατάχθηκαν να εγκαταλείψουν το βόρειο τμήμα καθώς το Ισραήλ ετοιμάζεται για νέα χερσαία επιχείρηση, που πιθανόν θα έχει καταστροφικές συνέπειες για τους αμάχους.
Η κλίμακα της σφαγής αποδίδεται εν μέρει στη φύση της σύγκρουσης, σύμφωνα με τη Mary Kaldor, καθηγήτρια στο LSE και διευθύντρια του Conflict Research Programme.
Το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο αναπτύχθηκε για να προστατεύει τους αμάχους σε παραδοσιακούς πολέμους, όπου κράτη συγκρούονται στρατιωτικά. Στη Γάζα, το Ισραήλ αντιμετωπίζει μαχητές της Χαμάς σε πυκνοκατοικημένες πόλεις και εφαρμόζει κανόνες εμπλοκής που επιτρέπουν μαζικούς θανάτους αμάχων ακόμη και με επιθέσεις σε χαμηλόβαθμους μαχητές.
Η αναλογία αμάχων μεταξύ των νεκρών στη Γάζα συγκρίνεται με πολέμους στο Σουδάν, την Υεμένη, την Ουγκάντα και τη Συρία, όπου η βία στρεφόταν κυρίως κατά των αμάχων. «Πρόκειται για πολέμους όπου οι ένοπλες ομάδες αποφεύγουν τη μάχη και σκοτώνουν άμαχους για τον έλεγχο εδάφους», λέει η Kaldor.
Η ισραηλινή κυβέρνηση υποστηρίζει ότι ο πόλεμος αποτελεί αυτοάμυνα μετά τις επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, που σκότωσαν 1.200 άτομα.
Ωστόσο, πολιτικοί και στρατιωτικοί ηγέτες χρησιμοποιούν συχνά ρητορική γενοκτονίας. Ο στρατηγός που ηγήθηκε των στρατιωτικών πληροφοριών όταν ξεκίνησε ο πόλεμος δήλωσε ότι 50 Παλαιστίνιοι πρέπει να πεθάνουν για κάθε άνθρωπο που σκοτώθηκε εκείνη την ημέρα, προσθέτοντας ότι «τώρα δεν έχει σημασία αν είναι παιδιά».
Πολλοί Ισραηλινοί στρατιώτες έχουν καταθέσει ότι όλοι οι Παλαιστίνιοι θεωρούνται στόχοι στη Γάζα, με αναφορές για πυροβολισμούς ακόμη και κατά παιδιών.
Η Neta Crawford, καθηγήτρια διεθνών σχέσεων στο Oxford και συνιδρύτρια του Costs of War project, δήλωσε ότι οι τακτικές του Ισραήλ δείχνουν ανησυχητική εγκατάλειψη δεκαετιών πρακτικών προστασίας αμάχων.
«Ισχυρίζονται ότι χρησιμοποιούν τις ίδιες διαδικασίες εκτίμησης και μετριασμού θυμάτων όπως κράτη σαν τις ΗΠΑ. Αλλά αν κοιτάξει κανείς τα ποσοστά θανάτων και τις καταστροφές υποδομών, είναι σαφές ότι δεν το κάνουν», είπε.

Ισπανία: «Δεν αντέχουμε άλλο!»- Στα «κάγκελα» οι Ισπανοί με τη στεγαστική κρίση- Σε γενική απεργία ολόκληρη η χώρα με τους πολίτες να ζητούν να μπει επιτέλους ένα «φρένο» στις εξώσεις και τα εξωφρενικά ενοίκια
Πόλεμος στην Ουκρανία: Μετά το Άμπου Ντάμπι, Γουίτκοφ και Κούσνερ δίνουν ραντεβού με τον Πρόεδρο Πούτιν στη Μόσχα
Έκτακτη είδηση: Στο νοσοκομείο 13 μαθητές και 15 εργαζόμενοι μετά από εισπνοή επικίνδυνων χημικών στην πισίνα των Εκπαιδευτηρίων Καίσαρη
Θεσσαλονίκη: Στα χέρια της Ελληνικής Αστυνομίας, Τούρκος μαφιόζος- Καταζητείται στην Ελβετία για διακίνηση 21 τόνων κοκαΐνης
Κύκλωμα φοροδιαφυγής στη Θεσσαλονίκη: Μία 51χρονη καθαρίστρια βρέθηκε να «διοικεί» 12 εταιρείες – Αφέθηκαν ελεύθεροι δύο εμπλεκόμενοι
Ολόκληρη η Ευρώπη στο έλεος ενός άγνωστου υβριδικού πολέμου: Μετά την Ιταλία, νέο μπαράζ απειλών για βόμβες σε σχολεία του Ηνωμένου Βασιλείου- Συναγερμός σε Σκωτία και Βόρεια Ιρλανδία
Προκόπης Παυλόπουλος: «Ο φόβος δεν ταιριάζει στους Έλληνες!- Έχουμε να κάνουμε με έναν αντίπαλο που έχει μακροπρόθεσμες βλέψεις- Το γαλλικό κράτος δεν είχε κανένα λόγο να παρέμβει!»- «Άστραψε και βρόντηξε» ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας για τα γεγονότα του καλωδίου (Βίντεο)
Εφιαλτικά σενάρια από το Bloomberg: «Οι Ευρωπαίοι δεν θα αντέξουν το χειμώνα!»- Αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή «ενεργειακή ασφυξία» η Ευρώπη- «Έκρηξη 200% στο φυσικό αέριο, άδειες αποθήκες και νέα λουκέτα προ των πυλών
Τρόμος στην Ιταλία: «Παρέλυσε» η χώρα μετά από απειλές για βόμβες σε 300 σχολεία και στο αυτοκίνητο της Μελόνι – «Θα κάνουμε γενοκτονία» απειλούν με email
Καποδίστριας: Η ταινία του Γιάννη Σμαραγδή διατίθεται πλέον εντελώς δωρεάν για εκπαιδευτικούς και πολιτιστικούς σκοπούς
Τουρκία: «Εξαφανίστηκε» ο Ερντογάν κατά την άφιξη του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη στην Αττάλεια – Τον υποδέχθηκε μόνο ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ- Δείτε το χαρακτηριστικό βίντεο
Πόλεμος στην Ουκρανία: Ολοκληρώθηκαν μέσα σε λίγη ώρα οι συνομιλίες Ρωσίας και Ουκρανίας στο Άμπου Ντάμπι- Παραμένουν τα αγκάθια στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης
Θρίλερ στην Ανατολική Μεσόγειο με το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου: Αθήνα και Λευκωσία υψώνουν «τείχος» με αντι-Navtex απέναντι στην Άγκυρα ενώ η Τουρκία επιχειρεί να παρέμβει στην αποστολή του Γαλλικού ερευνητικού σκάφους Αbeille Μarengo
Προκλητικός για ακόμη μια φορά ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης: Αποκάλεσε «πατριώτες της φακής» όσους ασκούν κριτική κι ανησυχούν για τα αποτελέσματα της εξωτερικής μας πολιτικής επιμένοντας ότι «τα νερά είναι ήρεμα με την Τουρκία και θα παραμείνουν!»
Ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας- Κύπρου: «Χαλάρωσαν» τα τουρκικά ΜΜΕ αφού…«η Τουρκία έδωσε την έγκριση της για τις έρευνες λύνοντας το αδιέξοδο!»- Τι γράφουν Hurriyet, YeniSafak και CNNTurk στρέφοντας πλέον το βλέμμα στην Κάσο!