Η Αθήνα «εξαφανίζει» όλο τον μισθό των εργένηδων – Τι δείχνει νέα ευρωπαϊκή έρευνα

Νέα έρευνα της Tradingpedia για το κόστος διαβίωσης σε 37 ευρωπαϊκές πρωτεύουσες φέρνει την Αθήνα ανάμεσα στις πιο ασφυκτικές πόλεις για όσους ζουν μόνοι και εργάζονται με τον μέσο μισθό.

Η μελέτη, που βασίζεται σε στοιχεία της Numbeo και του Cost of Living Index της Expatistan, συγκρίνει τα βασικά μηνιαία έξοδα ενός εργένη (τροφή, στέγαση, μετακινήσεις, προσωπική φροντίδα, ψυχαγωγία) με τον μέσο καθαρό μισθό κάθε πρωτεύουσας. Η δημοφιλής πλατφόρμα οικονομικών συμβουλών, επιχειρεί να προσδιορίσει «πόσο κοστίζει μια άνετη ζωή», τόσο σε απόλυτες τιμές, όσο και σε αναλογία των δαπανών επί του μηνιαίου μισθού.

Σύμφωνα με τα ευρήματα, τα βασικά μηνιαία έξοδα ενός ανύπαντρου κατοίκου της Αθήνας ανέρχονται σε 1.151 ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στο σύνολο του μέσου μηνιαίου μισθού της πόλης, ο οποίος διαμορφώνεται στα 1.157 ευρώ. Πρακτικά, ο μέσος εργαζόμενος στην Αθήνα ξοδεύει σχεδόν το 100% του εισοδήματός του μόνο για να καλύψει τα απολύτως απαραίτητα, χωρίς περιθώριο αποταμίευσης.

Το 60% του μισθού για στέγαση στην Αθήνα

H στέγαση αποτελεί το βαρύτερο κονδύλι, με το ενοίκιο ενός επιπλωμένου studio 45 τετραγωνικών μέτρων, μαζί με τα κοινόχρηστα και τους λογαριασμούς ρεύματος και internet, να φτάνει τα 685 ευρώ τον μήνα. Για έναν εργαζόμενο που μένει μόνος του και πληρώνει ενοίκιο στην Αθήνα, η στέγαση αντιστοιχεί σχεδόν στο 60% του μέσου μισθού. Πρόκειται για ποσοστό σχεδόν διπλάσιο του ορίου που αντιστοιχεί στην προσιτή στέγη (30% του διαθέσιμου εισοδήματος) και 50% υψηλότερο από το κατώφλι της υπερβολικής στεγαστικής επιβάρυνσης (40%).

Πανάκριβη και η ψυχαγωγία

Στο παραπάνω ποσό προστίθενται τα έξοδα ψυχαγωγίας, που στην Αθήνα κυμαίνονται γύρω στα 249 ευρώ μηνιαίως, σύμφωνα με τoυς υπολογισμούς του Tradingpedia. Πρόκειται για ένα από τα υψηλότερα ποσά στη Νότια Ευρώπη, παρά το γεγονός ότι οι τιμές στην ελληνική πρωτεύουσα παραμένουν χαμηλότερες από αυτές πολλών δυτικοευρωπαϊκών πόλεων.

Η μεθοδολογία που ακολουθεί το Tradingpedia για να υπολογίσει το «καλάθι» της ψυχαγωγίας είναι συγκεκριμένη. Δεν περιλαμβάνει κάτι ακραίο, αλλά μια γκάμα δραστηριοτήτων που αντιστοιχεί σε ένα άτομο με μια αξιοπρεπή κοινωνική και πολιτιστική ζωή: ένα λιτό γεύμα για δύο σε συνοικιακό ταβερνάκι, μια έξοδος σε ιταλικό εστιατόριο, ένα καπουτσίνο σε καφέ του κέντρου, μια μπύρα στη γειτονιά, ένα κοκτέιλ σε κλαμπ, δυο εισιτήρια σινεμά και δύο θέατρο, ετήσια συνδρομή σε γυμναστήριο. Τα παραπάνω ίσως ακούγονται πολυτέλεια όταν ο μήνας βγαίνει με δυσκολία. Είναι όμως τα στοιχειώδη για κάποιον/α που μένει μόνος και δεν θέλει να περνάει τον όποιο ελεύθερο χρόνο έχει κλεισμένος/η σπίτι.

Φθηνή για τους ξένους, ακριβή για τους ντόπιους

Η έρευνα κατατάσσει την Αθήνα ανάμεσα στις πέντε λιγότερο προσιτές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για εργένηδες, πίσω από τη Λισαβόνα και τα Τίρανα. Η πορτογαλική πρωτεύουσα καταλαμβάνει την πρώτη θέση στη λίστα, καθώς τα έξοδα διαβίωσης εκεί φτάνουν το 121,4% του μέσου μισθού, με το ενοίκιο μόνο να απορροφά πάνω από το 91% του εισοδήματος. Συγκεκριμένα το κόστος ζωής για μονομελές νοικοκυριό υπολογίζεται στα 1.631 ευρώ, όταν ο μισθός είναι 1.343 ευρώ. Μολονότι η Λισαβόνα θεωρείται ελκυστική πόλη για ψηφιακούς νομάδες και εργαζόμενους που δουλεύουν εξ αποστάσεως (με μισθούς εξωτερικού), το ραγδαία αυξανόμενο κόστος ζωής ασκεί αφόρητη πίεση στους ντόπιους κατοίκους.

Ακολουθούν τα Τίρανα, όπου η ακρίβεια συνδυάζεται με εξαιρετικά χαμηλούς μισθούς, με τον μέσο κάτοικο να υπολείπεται περίπου 93 ευρώ τον μήνα από το ποσό που απαιτείται για μια αξιοπρεπή διαβίωση. Μπορεί σε απολύτες τιμές η πρωτεύουσα της Αλβανίας να είναι η έβδομη πιο φθηνή της Ευρώπης, όμως για κάποιον που ζει από τον μισθό του και πληρώνει νοίκι, η διαμονή είναι ασύμφορη. Ο μέσος μισθός είναι μόλις 760 ευρώ και τα έξοδα 853.

Στην τέταρτη και πέμπτη θέση της λίστας βρίσκονται η Βαρσοβία, όπου τα έξοδα φτάνουν το 96% του μισθού, και η Ρώμη, όπου τα βασικά έξοδα απορροφούν το 93,5% του εισοδήματος, αφήνοντας μόλις 116 ευρώ περιθώριο τον μήνα.

Η Αθήνα, με ποσοστό που πλησιάζει το 100% βρίσκεται στη «μαύρη λίστα» της αξιοπρεπούς διαβίωσης, ακόμη κι αν οι απόλυτες τιμές της παραμένουν χαμηλότερες από αυτές πόλεων όπως το Λονδίνο ή η Βέρνη.

Ποιος θα το πίστευε ότι το Λουξεμβούργο είναι πιο προσιτο από την Αθήνα, σε αναλογία με τον μέσο μισθό

Η σύγκριση με τις πιο «φιλικές» πρωτεύουσες

Η διαφορά γίνεται εντονότερη όταν η Αθήνα συγκρίνεται με πόλεις όπου δύο διαφορετικά μεγέθη, το κόστος ζωής και ο μισθός, βρίσκονται σε ισορροπία. Στις Βρυξέλλες, που αναδεικνύεται ως η πιο προσιτή ευρωπαϊκή πρωτεύουσα, τα μηνιαία έξοδα ενός εργένη φτάνουν τα 1.444 ευρώ, όμως αντιστοιχούν μόλις στο 49% του μέσου καθαρού μισθού των 2.945 ευρώ. Αυτό αφήνει στους κατοίκους περίπου 1.502 ευρώ ελεύθερα κάθε μήνα, ποσό που ξεπερνά κατά πολύ το σύνολο των εξόδων ενός Αθηναίου εργαζομένου.

Παρόμοια εικόνα καταγράφεται στην Κοπεγχάγη, όπου τα έξοδα αντιστοιχούν στο 50,4% του μισθού, στη Βέρνη με 50,5% και στο Λουξεμβούργο με 50,9%. Ακόμη και η Στοκχόλμη, γνωστή για το υψηλό κόστος ζωής της, εμφανίζει τα έξοδα διαβίωσης να καλύπτουν μόλις το 55,8% του μέσου μισθού. Στην πράξη, ένας εργένης στις παραπάνω πόλεις διαθέτει διπλάσιο ή και τριπλάσιο ελεύθερο εισόδημα σε σχέση με τον αντίστοιχο κάτοικο της Αθήνας.

H Aθήνα ειναι η τρίτη λιγότερο προσιτή πρωτεύουσα και για οικογένειες με παιδιά – πηγή: tradingpedia

Η οικογένεια δεν βρίσκει ανάσα

Η δυσκολία δεν περιορίζεται στους εργαζόμενους που ζουν μόνοι. Για μια οικογένεια τεσσάρων ατόμων με δύο μισθούς, τα βασικά έξοδα στην Αθήνα απορροφούν το 82,3% του συνδυασμένου οικογενειακού εισοδήματος, ποσοστό που κατατάσσει την ελληνική πρωτεύουσα ανάμεσα στις πέντε λιγότερο προσιτές πόλεις της Ευρώπης για οικογένειες, πίσω από τη Λισαβόνα (95,8%) και τα Τίρανα (89%), αλλά μπροστά από τη Ρώμη (72,4%) και τη Βαρσοβία (76,8%).

Αντίθετα, σε πόλεις όπως η Βέρνη, τα οικογενειακά έξοδα καλύπτουν μόλις το 33,8% του διπλού εισοδήματος, αφήνοντας πάνω από 8.500 ευρώ περιθώριο αποταμίευσης τον μήνα. Στο Λουξεμβούργο το ποσοστό διαμορφώνεται στο 38,8% και στην Κοπεγχάγη στο 43,7%, με τις οικογένειες να διατηρούν γύρω στα 4.734 ευρώ ελεύθερα κάθε μήνα.Ο συνδυασμός μισθών και τιμών

Η έρευνα της Tradingpedia επισημαίνει ότι η σύγκριση τιμών από μόνη της μπορεί να παραπλανήσει, καθώς η πραγματική εικόνα της οικονομικής δυσκολίας προκύπτει από τον συνδυασμό τιμών και μισθών. Η Αθήνα δεν συγκαταλέγεται στις ακριβότερες πόλεις της Ευρώπης σε απόλυτες τιμές, ωστόσο ο χαμηλός μέσος μισθός των 1.157 ευρώ την καθιστά μία από τις πιο πιεστικές πρωτεύουσες για όσους ζουν μόνοι, ιδιαίτερα σε σύγκριση με βόρειες και κεντροευρωπαϊκές πόλεις όπου τα υψηλά εισοδήματα απορροφούν εύκολα το κόστος ζωής.

Η μελέτη καταγράφει επίσης ότι η στέγαση παραμένει ο βασικός λόγος πίεσης σε όλη τη Νότια Ευρώπη, με πόλεις όπως η Λισαβόνα, η Ρώμη και η Αθήνα να μοιράζονται το ίδιο βασικό πρόβλημα, δηλαδή ενοίκια που αυξάνονται με ταχύτερο ρυθμό από τους μισθούς.