Η Ελλάδα στο επίκεντρο της παράτυπης μετανάστευσης;

Σε άρθρο στη διαδικτυακή Welt περιγράφεται πώς πρόσφυγες με πλαστά ή παραποιημένα ταξιδιωτικά έγγραφα διακινούνται από ελληνικά αεροδρόμια. Σύμφωνα με γερμανική έκθεση οι ροές από την Τουρκία στα νησιά έχουν αυξηθεί.
Οι αρθρογράφοι κάνουν αναφορά σε συνάντηση Ελλήνων και Γερμανών στελεχών το βράδυ της 10ης Νοεμβρίου του 2018, για να κάνουν απολογισμό των ελέγχων στα ελληνικά αεροδρόμια. Εκείνο που διαπίστωσαν και τους προβλημάτισε ήταν το ερώτημα, γιατί εκείνο το Σάββατο ο αριθμός των παράνομων ταξιδιωτικών εγγράφων που κατασχέθηκαν στο αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» ήταν τόσο υψηλός, 600 μέσα σε μια ημέρα. Η εικόνα που αποκόμισαν οι Γερμανοί αστυνομικοί, που συνεργάζονται σε συμβουλευτικό επίπεδο στα αεροδρόμια με Έλληνες συναδέλφους τους,  αποτυπώθηκε μαζί με πολλά άλλα στοιχεία σε εσωτερική έκθεση του Κέντρου Κοινής Ανάλυσης και Στρατηγικής για την Παράτυπη Μετανάστευση (GASIM), στην οποία συμμετέχουν η Υπηρεσία Πληροφοριών, η Υπηρεσία Καταπολέμησης του Εγκλήματος, η Υπηρεσία Προστασίας του Συντάγματος, η ομοσπονδιακή αστυνομία, το υπουργείο Εξωτερικών και η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Προσφύγων και Μετανάστευσης. Την έκθεση έχει στη διάθεσή της η γερμανική εφημερίδα Welt.

«Ανθεί» στην Αθήνα το εμπόριο παράτυπων ταξιδιωτικών εγγράφων

Τα διαβατήρια και οι ταυτότητες που κατασχέθηκαν ήταν πλαστές ή αλλοιωμένες ή είχαν εκδοθεί σε ονόματα άλλων ανθρώπων από εκείνους που ήθελαν να ταξιδέψουν σε άλλη χώρα της ΕΕ. Οι αστυνομικοί σταμάτησαν εκατοντάδες, πολλοί εκ των οποίων έφεραν κι άλλα ταξιδιωτικά έγγραφα μαζί τους. Από τον Ιανουάριο μέχρι τον Οκτώβριο του 2018 η ελληνική αστυνομία εντόπισε 5.633 ανθρώπους με τέτοια έγγραφα. Αλλά τα «ευρήματα» εκείνου του Σαββάτου 10 Νοεμβρίου επιβεβαιώνουν μια συγκεκριμένη τάση. Από τότε που δυσκόλεψε η διακίνηση προσφύγων μέσω του βαλκανικού δρόμου το αεροπλάνο παίζει όλο και πιο σημαντικό ρόλο. Αλλά σε αντίθεση με τους ελέγχους στα χερσαία σύνορα οι έλεγχοι στα αεροδρόμια έχουν γίνει πιο αυστηροί, γι αυτό «ανθεί» το εμπόριο με πλαστά έγγραφα. Σύμφωνα με τελευταία στοιχεία το δεύτερο τρίμηνο του 2018 η Frontex κατάσχεσε τόσα πλαστά έγγραφα όσο ποτέ άλλοτε από την κορύφωση της προσφυγικής κρίσης το 2015. Η αύξηση σε σχέση με τον πρώτο τρίμηνο του ίδιου έτους ήταν της τάξης του 23%, το 70% των περιπτώσεων αφορούσε ταξίδια με το αεροπλάνο.
Εκτός από το αεροδρόμιο Ατατούρκ της Κωνσταντινούπολης, εντός του χώρου Σένγκεν η Ελλάδα παίζει έναν όλο και πιο σημαντικό ρόλο. Η Frontex διαπίστωσε αύξηση κατά 253% του αριθμού ανθρώπων, στην κατοχή των οποίων βρέθηκαν πλαστά διαβατήρια. Οι διακινητές πλαστών εγγράφων περιγράφονται ως πολύ καλοί επαγγελματίες, κάτι που δίνει κάποια εξήγηση για τον μεγάλο αριθμό παραποιημένων εγγράφων την συγκεκριμένη 10η Νοεμβρίου. Ίσως, όπως αναφέρεται στο άρθρο της εφημερίδας, να οφείλεται και στην υπερκόπωση των Ελλήνων αστυνομικών. Τα περιστατικά δεν έτυχαν επεξεργασίας, οι άνθρωποι δεν ρωτήθηκαν για την πραγματική τους εθνικότητα ή τον τόπο διαμονής τους στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τις γερμανικές αρχές μόνο τα έγγραφα κατασχέθηκαν, οι πρόσφυγες αφέθηκαν ελεύθεροι.

Αύξηση των προσφυγικών ροών στα νησιά του Αιγαίου

Σύμφωνα με την έκθεση GASIM οι διακινητές στην Αθήνα μπορούν να προμηθευτούν παραποιημένα ταξιδιωτικά έγραφα μέσα σε λίγες ώρες. Πρόκειται κυρίως για διαβατήρια, ταυτότητες και ντοκουμέντα χωρών από το χώρο Σένγκεν είτε κλεμμένων είτε χαμένων, είτε αδειών που έχουν εκδοθεί σε ξένους. Μόνο πέρυσι οι γερμανικές αρχές εξέδωσαν 600.000 ταυτότητες για πρόσφυγες. Μια άλλη εκδοχή του τρόπου διακίνησης είναι η πώληση ή η διάθεση από ανθρώπους με αναγνωρισμένο καθεστώς πρόσφυγα στη Γερμανία των εγγράφων τους σε άλλους πρόσφυγες ή σε κυκλώματα διακινητών που τα πωλούν στη συνέχεια. Η διακίνηση γίνεται συνήθως από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Από το 2015 η Europol έχει καταγράψει δεκαπλασιασμό λογαριασμών στο Facebook. Τα συμπέρασμα των γερμανικών αρχών; Η «προσφορά» για παράτυπες μετακινήσεις μέσω αεροδρομίων κατευθείαν από την Τουρκία ή την Ελλάδα έχει αυξηθεί σημαντικά από την άνοιξη του  2017. Επί πλέον οι διακινητές προτιμούν να αγοράζουν εισιτήρια με ανοιχτή ημερομηνία για να μπορούν να αλλάζουν άμεσα προορισμό σε περίπτωση που την ημέρα έκδοσης τύχει να γίνουν ιδιαίτερα αυστηροί έλεγχοι σε πτήσεις.
Στις διαπιστώσεις της έκθεσης συμπεριλαμβάνεται και ότι οι πιέσεις από παράνομες μεταναστευτικές ροές έχουν ενταθεί. Οι Γερμανοί ειδικοί αναφέρουν ότι καταγράφεται «αισθητή αύξηση επιπέδου» ροών από την Τουρκία προς την Ελλάδα, μεγαλύτερη από το 2017. Κατά μήκος των χερσαίων και θαλάσσιων συνόρων η αύξηση είναι της τάξης του 36%. Την ίδια ώρα η μεταφορά αιτούντων άσυλο από τα νησιά στην ηπειρωτική χώρα έχει φτάσει το 86%, τόση ακριβώς είναι και η αύξηση προσφύγων στα νησιά. Συμπερασματικά η μεταφορά προσφύγων στην ηπειρωτική χώρα λειτουργεί ως σημαντικός παράγων προσέλκυσης προσφυγών για το ταξίδι από την Τουρκία προς τα νησιά του Αιγαίου.