Η εξαθλίωση των Ελληνικών νοικοκυριών: Πάνω από το μισό εισόδημα των Ελλήνων μισθωτών κατευθύνεται σε φόρους και εισφορές

Ένα ιδιαίτερα αποκαλυπτικό στοιχείο για το πραγματικό κόστη της εργασίας στην Ελλάδα έρχεται στο φως της δημοσιότητας, αναδεικνύοντας το μέγεθος της φορολογικής επιβάρυνσης που υφίστανται οι εργαζόμενοι. Σύμφωνα με πρόσφατες οικονομικές εκθέσεις και αναλύσεις δεδομένων, η λεγόμενη «φορολογική σφήνα» (tax wedge) στην εγχώρια αγορά εργασίας παραμένει σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα, με αποτέλεσμα οι μισθωτοί να αποδίδουν στο κράτος ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των συνολικών τους αποδοχών.

Η ακτινογραφία της φορολογικής επιβάρυνσης

Η διαφορά ανάμεσα στο τι πληρώνει ένας εργοδότης για έναν εργαζόμενο και το τι φτάνει τελικά στην τσέπη του τελευταίου (καθαρός μισθός) αποτυπώνεται στους εξής άξονες:

• Η «Φορολογική Σφήνα»: Για κάθε ευρώ που δαπανά μια επιχείρηση για το εργατικό της κόστος, περισσότερα από 50 λεπτά καταλήγουν στα κρατικά ταμεία μέσω της φορολογίας εισοδήματος και των ασφαλιστικών εισφορών.

• Άμεσοι vs Έμμεσοι Φόροι: Πέρα από τις κρατήσεις επί του μισθού (φόρος μισθωτών υπηρεσιών, εισφορές εργαζομένου και εργοδότη), το διαθέσιμο εισόδημα συμπιέζεται περαιτέρω από τους υψηλούς συντελεστές έμμεσων φόρων, όπως ο ΦΠΑ και οι Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα καύσιμα και τα προϊόντα.

• Σύγκριση με την Ευρώπη: Η Ελλάδα συνεχίζει να βρίσκεται στις υψηλές θέσεις μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ και της Ευρωζώνης όσον αφορά την επιβάρυνση της εργασίας, γεγονός που επηρεάζει αρνητικά την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας και την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.

Οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας και την οικονομία

Η διατήρηση της φορολογίας σε αυτά τα επίπεδα δημιουργεί μια σειρά από στρεβλώσεις στην εγχώρια αγορά. Από τη μία πλευρά, οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται να προσφέρουν ελκυστικά πακέτα αποδοχών για να προσελκύσουν ή να συγκρατήσουν εξειδικευμένο προσωπικό (brain drain), καθώς η αύξηση του μικτού μισθού συνεπάγεται δυσανάλογη αύξηση του κόστους για τον εργοδότη.

Από την άλλη πλευρά, οι ίδιοι οι εργαζόμενοι βλέπουν την ονομαστική αύξηση των αποδοχών τους να απομειώνεται λόγω της ανόδου της φορολογικής κλίμακας, περιορίζοντας τη δυνατότητά τους για κατανάλωση και αποταμίευση, σε μια περίοδο που οι πληθωριστικές πιέσεις παραμένουν ενεργές.