Η Ευρώπη ως πιόνι: Από δύναμη διαμεσολάβησης σε «χρήσιμο ηλίθιο» του Ντόναλντ Τραμπ-Η Ευρωπαϊκή Ένωση παλεύει να βγει απ’ τη γεωπολιτική αφάνεια

Η μεγαλύτερη ταπείνωση για την Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι απλώς η περιφρόνηση που υπέστη από την Ουάσινγκτον, αλλά το γεγονός ότι χρησιμοποιήθηκε σκόπιμα ως εργαλείο εξαπάτησης της Τεχεράνης – μια πρόθυμη μαριονέτα σε ένα αμερικανικό σεμινάριο παραπλάνησης.

Η Ευρώπη ως πιόνι: Από δύναμη διαμεσολάβησης σε «χρήσιμο ηλίθιο» του Ντόναλντ Τραμπ-Η Ευρωπαϊκή Ένωση παλεύει να βγει απ’ τη γεωπολιτική αφάνεια

Η στοχευμένη αεροπορική επίθεση που διέταξε ο Ντόναλντ Τραμπ εναντίον ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων δεν ήταν μόνο στρατιωτική επίδειξη ισχύος· ήταν μια καλοστημένη διπλωματική παγίδα που αποκάλυψε τη στρατηγική ανυπαρξία της Ευρώπης.

Οι μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις – Γαλλία, Γερμανία και Ηνωμένο Βασίλειο, οι λεγόμενοι «Ε3» – δεν έπαιξαν απλώς τον ρόλο κομπάρσων. Εξελίχθηκαν σε δολώματα, επιφορτισμένα με την αποστολή να πείσουν το Ιράν ότι υπήρχε περιθώριο διαλόγου και ότι μια επίθεση δεν ήταν στο τραπέζι.

Η δήθεν «ειλικρινής» προειδοποίηση του Τραμπ ότι θα έδινε «μια πραγματική ευκαιρία στη διπλωματία» ήταν προσεκτικά υπολογισμένη παραπλάνηση. Οι Ευρωπαίοι έσπευσαν να οργανώσουν έκτακτες συνομιλίες στη Γενεύη με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, σε μια απελπισμένη επίδειξη διαμεσολαβητικής φιλοδοξίας. Λίγες ώρες μετά τη λήξη των συνομιλιών, τα αμερικανικά B-2 βομβάρδιζαν ιρανικούς στόχους, αφήνοντας τους Ευρωπαίους εκτεθειμένους, ταπεινωμένους και απολύτως ανίσχυρους.

Η Ουάσινγκτον, με κυνικό ρεαλισμό, τους διαβεβαίωνε ότι δεν επίκειται στρατιωτική κλιμάκωση – ενώ η απόφαση για επίθεση είχε ήδη ληφθεί. Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών παραδέχθηκε δημόσια ότι ήταν «στο σκοτάδι», ενώ ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ έκανε δημόσιες δηλώσεις που διαψεύστηκαν εντός ωρών. Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, παρά τη στενή προσωπική σχέση της με τον Τραμπ, αγνοούσε πλήρως τα αμερικανικά σχέδια.

Η Ευρώπη ως πιόνι: Από δύναμη διαμεσολάβησης σε «χρήσιμο ηλίθιο» του Ντόναλντ Τραμπ-Η Ευρωπαϊκή Ένωση παλεύει να βγει απ’ τη γεωπολιτική αφάνεια

Σύμφωνα με αποκαλύψεις των «New York Times», η υποτιθέμενη «διετής περίοδος για διπλωματία» ήταν ένα συνειδητό ψέμα, μια επιχείρηση εξαπάτησης στην οποία η Ευρώπη έπαιξε χωρίς επίγνωση τον ρόλο του συνεργού.

Η γενικότερη επιρροή της Ε.Ε. στη Μέση Ανατολή είναι σήμερα σχεδόν μηδενική. Παρά το γεγονός ότι η Ε.Ε. αποτελεί τον μεγαλύτερο χρηματοδότη ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα και διαθέτει σημαντική οικονομική ισχύ, οι πολιτικές της παρεμβάσεις αγνοούνται επιδεικτικά. Η κυβέρνηση Νετανιάχου απαξιώνει κάθε ευρωπαϊκή έκκληση για αυτοσυγκράτηση. Ακόμα και η πρόσφατη απόπειρα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εξετάσει αν το Ισραήλ παραβιάζει τις ρήτρες ανθρωπίνων δικαιωμάτων της διμερούς συμφωνίας αντιμετωπίστηκε από την Ιερουσαλήμ με περιφρόνηση και οργή.

Η Ευρώπη επιμένει να διακηρύσσει την αξία της ενιαίας διπλωματικής φωνής της. «Όταν 27 χώρες μιλούν με μία φωνή, αυτό έχει σημασία», δήλωσε η υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Σουηδίας – μια διατύπωση που ακούγεται όλο και πιο κούφια, όσο κανείς δεν την ακούει. Ακόμα και οι φιλικότεροι αναλυτές αναγνωρίζουν πως, στην παρούσα συγκυρία, οι παίκτες της περιοχής δεν έχουν κανένα λόγο να λαμβάνουν σοβαρά υπόψη τις ευρωπαϊκές θέσεις.

Ο Εμανουέλ Μακρόν, στην απέλπιδα προσπάθειά του να προσδώσει κύρος στη γαλλική και ευρωπαϊκή διπλωματία, υπογράμμισε την αξία της «σταθερότητας» και της «συνέπειας» ως στρατηγικού πλεονεκτήματος. Η αλήθεια είναι σκληρότερη: σε έναν κόσμο όπου οι αποφάσεις λαμβάνονται με βάση την ισχύ και την ετοιμότητα χρήσης βίας, όποιος δεν έχει θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων καταλήγει να είναι στο μενού.