Η Ευρώπη ζει πλέον με το φόβο των υβριδικών επιθέσεων του Πούτιν: Αυτή είναι η νέα νέα ειδική μονάδα που συντονίζει τις δολιοφθορές στη Δύση

Στο επίκεντρο βρίσκεται μια ειδική μονάδα της ρωσικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών GRU, η οποία φέρεται να οργανώνει επιχειρήσεις σαμποτάζ στη Δύση.

Η Ευρώπη ζει πλέον με το φόβο των υβριδικών επιθέσεων του Πούτιν: Αυτή είναι η νέα νέα ειδική μονάδα που συντονίζει τις δολιοφθορές στη Δύση

Την άνοιξη του 2010, ο Όλεγκ Λ. βρισκόταν με τη σύζυγό του σε ένα τελεφερίκ στις αυστριακές Άλπεις. Όταν ανάρτησε μια selfie στο ρωσικό κοινωνικό δίκτυο OK, μία φίλη του σχολίασε αστειευόμενη: «Τρομοκράτης». Η σύζυγός του απάντησε αμέσως: «Για τρομοκράτης έχει πολύ φιλικά μάτια».

Δεκαέξι χρόνια αργότερα, η παλιά αυτή συνομιλία αποκτά διαφορετική διάσταση. Ο Όλεγκ Λ., 54 ετών, με ρωσική και λετονική υπηκοότητα, βρίσκεται στο μικροσκόπιο των γερμανικών αρχών ως ύποπτος για συμμετοχή στην προετοιμασία επίθεσης με εκρηκτικά στη Γερμανία.

Σύμφωνα με την κοινή έρευνα του Der Spiegel και του The Insider, υπηρεσίες πληροφοριών δυτικών χωρών τον θεωρούν πιθανό μέλος δικτύου σαμποτάζ που συνδέεται με τη GRU. Οι γερμανικές αρχές εξετάζουν, παράλληλα, τον ρόλο μιας ειδικής μονάδας της υπηρεσίας, της λεγόμενης «Διεύθυνσης Ειδικών Αποστολών» (SSD), η οποία φέρεται να δημιουργήθηκε το αργότερο έως το 2023 με αποστολή επιχειρήσεις δολιοφθοράς στη Δύση.

Το drone με τα εκρηκτικά στο αεροδρόμιο της Λειψίας

Το απόγευμα της 4ης Αυγούστου 2026, κάτοικοι κοντά στο Κούρσντορφ, δίπλα στο αεροδρόμιο της Λειψίας, άκουσαν μια έκρηξη. Περίπου δέκα λεπτά αργότερα, ένα drone πέταξε χαμηλά πάνω από τον χώρο στάθμευσης αεροσκαφών, κατευθυνόμενο, σύμφωνα με εικόνες από κάμερες ασφαλείας που επικαλείται το Spiegel, προς ένα ουκρανικό μεταγωγικό Antonov.

Τα συγκεκριμένα αεροσκάφη είχαν μεταφερθεί από το Κίεβο στη Λειψία μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022 και χρησιμοποιούνται, μεταξύ άλλων, για τη μεταφορά στρατιωτικού υλικού και πυρομαχικών στην Ευρώπη.

Το drone προσέκρουσε κοντά σε έναν κινητήρα του Antonov και κατέπεσε. Λίγο πριν από τα μεσάνυχτα, ένας οδηγός λεωφορείου το εντόπισε στο έδαφος και πέρασε από πάνω του, πιθανότατα για να το ακινητοποιήσει.

Οι ερευνητές ανακάλυψαν κοντά στο σημείο ένα μεταλλικό δοχείο με Semtex, πλαστική εκρηκτική ύλη, το οποίο ήταν προσαρμοσμένο στο drone. Σύμφωνα με την έρευνα, η έκρηξη πιθανότατα αποφεύχθηκε επειδή είχε αποκολληθεί ο πυροκροτητής.

Μια έκρηξη πάνω ή δίπλα στο αεροσκάφος θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές ζημιές, ενώ, σύμφωνα με το Spiegel, ενδεχόμενες επιπτώσεις θα μπορούσαν να εγείρουν ακόμη και ζητήματα που αφορούν τους μηχανισμούς συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ.

Τα ηλεκτρονικά ίχνη και το ενδεχόμενο μεγαλύτερης επίθεσης

Η τεχνική εξέταση αποκάλυψε ότι το drone ήταν τετρακόπτερο, με εξαρτήματα κατασκευασμένα μέσω τρισδιάστατης εκτύπωσης. Στο εσωτερικό του βρέθηκαν router 5G και δύο κάρτες SIM με γερμανικούς τηλεφωνικούς αριθμούς, εξοπλισμός που θα μπορούσε να επιτρέψει τον απομακρυσμένο χειρισμό του μέσω Διαδικτύου.

Η γερμανική υπηρεσία πληροφοριών BND φέρεται να ανασύνθεσε τη διαδρομή των δεδομένων, τα οποία οδήγησαν σε servers που, σύμφωνα με την έρευνα, είχαν χρησιμοποιηθεί και σε άλλες επιχειρήσεις συνδεόμενες με τις ρωσικές μυστικές υπηρεσίες.

Παράλληλα, υπολείμματα δεύτερου drone εντοπίστηκαν στο δάσος κοντά στο Κούρσντορφ, ενώ πρόσθετα ευρήματα βρέθηκαν δυτικά του αεροδρομίου, στην περιοχή Καμπελσκετάλ. Τα στοιχεία αυτά ενισχύουν την εκτίμηση ότι ενδέχεται να είχε σχεδιαστεί ευρύτερη επίθεση με τρία drones που θα έφεραν εκρηκτικά.

Ο Όλεγκ Λ. και οι ύποπτες μετακινήσεις

Οι έρευνες στράφηκαν στον Όλεγκ Λ., ο οποίος ήταν ήδη γνωστός στη γερμανική αντικατασκοπεία. Αν και εμφανίζεται επισήμως ως επιχειρηματίας, κύκλοι ασφαλείας τον θεωρούν πιθανό συνεργάτη της GRU.

Στις 26 Ιουλίου 2026, περίπου μία εβδομάδα πριν από την επίθεση, έκλεισε εισιτήριο από τη Μόσχα προς την Κωνσταντινούπολη και από εκεί προς το Βερολίνο. Σύμφωνα με το Spiegel, χρησιμοποιεί ρωσικό και λετονικό διαβατήριο, με το δεύτερο να του διευκολύνει την είσοδο στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Μετά την άφιξή του στο Βερολίνο νοίκιασε αυτοκίνητο, από το οποίο οι γερμανικές αρχές ανέκτησαν δεδομένα που φέρονται να τον συνδέουν με την υπόθεση. Στις 30 Ιουλίου βρέθηκε στο Μέρσεμπουργκ, σε απόσταση μικρότερη των 20 χιλιομέτρων από το αεροδρόμιο, κοντά σε σημείο που θεωρείται πιθανή υπόγεια κρύπτη για drones ή όπλα. Φέρεται επίσης να επισκέφθηκε τοποθεσίες κοντά στον ποταμό Weisse Elster, στην περιοχή Σκόιντιτς.

Στις 2 Αυγούστου εγκατέλειψε τη Γερμανία, ταξιδεύοντας από το Βερολίνο στο Βελιγράδι και στη συνέχεια, μέσω Σκοπίων και Κωνσταντινούπολης, στη Μόσχα.

Οι ερευνητές εξετάζουν το ενδεχόμενο να είχε αναλάβει την υλικοτεχνική υποστήριξη και την προετοιμασία της επιχείρησης, χωρίς να βρίσκεται απαραίτητα στο σημείο κατά τη στιγμή της επίθεσης.

Ο αξιωματικός της GRU που βρίσκεται στο επίκεντρο

Κομβικό πρόσωπο στην έρευνα είναι ο Ρώσος Ντένις Σμολιανίνοφ, τον οποίο οι γερμανικές αρχές θεωρούν υψηλόβαθμο αξιωματικό της SSD. Από το 2024 βρίσκεται στη λίστα κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, λόγω της φερόμενης συμμετοχής του σε επιχειρήσεις σαμποτάζ.

Το όνομά του έχει συνδεθεί με την αποστολή πακέτων που περιείχαν εμπρηστικούς μηχανισμούς μέσω εταιρειών ταχυμεταφορών σε ευρωπαϊκές χώρες. Ένα από αυτά πήρε φωτιά το καλοκαίρι του 2024 σε κέντρο εμπορευμάτων της DHL στο αεροδρόμιο της Λειψίας, ενώ ανάλογα περιστατικά καταγράφηκαν στο Μπέρμιγχαμ και στη Βαρσοβία.

Η Ευρώπη ζει πλέον με το φόβο των υβριδικών επιθέσεων του Πούτιν: Αυτή είναι η νέα νέα ειδική μονάδα που συντονίζει τις δολιοφθορές στη Δύση

Σύμφωνα με τις γερμανικές αρχές, η SSD υπάγεται απευθείας στον Αντρέι Αβεριάνοφ, αναπληρωτή επικεφαλής της GRU. Ο Αβεριάνοφ είχε προηγουμένως διοικήσει τη μονάδα 29155, η οποία έχει συνδεθεί με την ανατίναξη αποθηκών πυρομαχικών στην Τσεχία το 2014 και την απόπειρα δολοφονίας του Σεργκέι Σκριπάλ στη Βρετανία το 2018, με τον νευροπαραλυτικό παράγοντα Νοβιτσίκ.

Σύμφωνα με το Spiegel, ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών εξετάζουν στοιχεία που ενδέχεται να συνδέουν τον Σμολιανίνοφ και με την επίθεση στη Λειψία.

Ένα ακόμη στοιχείο αφορά τηλεφωνική συνομιλία του Όλεγκ Λ. στις 13 Ιουλίου 2026, διάρκειας άνω των επτά λεπτών, με πρώην μέλος ειδικών δυνάμεων της ρωσικής υπηρεσίας εσωτερικής ασφάλειας, ο οποίος φέρεται να εργάστηκε αργότερα για την προσωπική φρουρά του Βλαντίμιρ Πούτιν. Σύμφωνα με τις δύο δημοσιογραφικές ομάδες, ο άνδρας διατηρεί επίσης στενή σχέση με τον Σμολιανίνοφ.

Οι ερευνητές θεωρούν ότι η τηλεφωνική επικοινωνία, σε συνδυασμό με τα στοιχεία των μετακινήσεων και τις υπόλοιπες επαφές, ενισχύει τις υποψίες για πιθανό συντονισμό της επιχείρησης από τη SSD.

Ο δεύτερος ύποπτος και το ίχνος DNA

Το δεύτερο πρόσωπο που έχουν ταυτοποιήσει η γερμανική Ομοσπονδιακή Εισαγγελία και η BKA είναι ο 40χρονος Αντρέι Κ., με καταγωγή από τη Λευκορωσία και ρωσική υπηκοότητα.

Σύμφωνα με τις αρχές, φέρεται να είχε χαμηλότερη θέση στην επιχειρησιακή αλυσίδα και να εργαζόταν επί χρόνια ως οδηγός φορτηγού. Το καλοκαίρι του 2026 φέρεται να ταξίδεψε από τη Λευκορωσία στη Λετονία και στη συνέχεια στη Γερμανία.

Καθοριστικό στοιχείο για την ταυτοποίησή του ήταν ένα ίχνος DNA που εντοπίστηκε στο drone, στη συσκευασία του Semtex και σε άλλα ευρήματα στην περιοχή του αεροδρομίου. Το γενετικό του προφίλ υπήρχε ήδη σε ευρωπαϊκές βάσεις δεδομένων, καθώς είχε καταγραφεί από τις αρχές της Λιθουανίας και της Φινλανδίας.

Οι ερευνητές θεωρούν ότι το εύρημα ενισχύει τις υποψίες για συμμετοχή του στην προετοιμασία της επίθεσης, χωρίς να αποτελεί από μόνο του τελεσίδικη απόδειξη ενοχής.

Η σύνδεση με εμπρησμό στην Πολωνία

Ο Αντρέι Κ. είχε απασχολήσει και τις πολωνικές αρχές, στο πλαίσιο έρευνας για εμπρηστική επίθεση τον Ιούλιο του 2024 σε κατάστημα της Leroy Merlin στο Λοτζ. Από τη φωτιά καταστράφηκαν φυτοπροστατευτικά προϊόντα και προκλήθηκαν ζημιές περίπου 200.000 ευρώ.

Σύμφωνα με στοιχεία από δίκη που βρίσκεται σε εξέλιξη στη Βαρσοβία, στην υπόθεση εμφανίζεται ένας άνδρας που χρησιμοποιούσε στο Telegram το ψευδώνυμο «Warrior». Ο ίδιος φέρεται να είχε δώσει εντολή σε κατηγορούμενο να μεταφέρει εξαρτήματα drones με νοικιασμένο αυτοκίνητο στη Γερμανία και να τα αφήσει σε διαμέρισμα στο Ντίσελντορφ.

Το Spiegel αναφέρει ότι ο «Warrior» έχει ταυτοποιηθεί ως 42χρονος πρώην οδηγός ταξί από την Ουκρανία, ο οποίος φέρεται να εργάζεται σήμερα για τη GRU. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι εντολέας του ήταν ο Σμολιανίνοφ, ο οποίος θεωρείται πιθανός οργανωτής της επιχείρησης στη Λειψία.

Ένα δίκτυο επιχειρήσεων σαμποτάζ στη Δύση

Η υπόθεση της Λειψίας εντάσσεται, σύμφωνα με το Spiegel και το The Insider, σε ένα ευρύτερο δίκτυο επιχειρήσεων που αποδίδονται στις ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών και έχουν απασχολήσει τις ευρωπαϊκές αρχές τα τελευταία χρόνια.

Κοινό χαρακτηριστικό των υποθέσεων είναι η φερόμενη χρήση ενδιάμεσων προσώπων για μεταφορές, προμήθειες, αποθήκευση εξοπλισμού και άλλες υποστηρικτικές ενέργειες, με τις εντολές να αποδίδονται σε πρόσωπα που βρίσκονται ψηλότερα στην επιχειρησιακή ιεραρχία.

Στη Λειψία, τα ευρήματα από τα drones, τα ηλεκτρονικά ίχνη, οι μετακινήσεις των δύο υπόπτων και οι επαφές τους με πρόσωπα που συνδέονται με τη GRU συγκροτούν μια αλυσίδα ενδείξεων που οι ερευνητές προσπαθούν να αποσαφηνίσουν.

Παραμένουν, ωστόσο, ανοιχτά κρίσιμα ερωτήματα: ποιος έδωσε την εντολή, ποιος σχεδίασε την επιχείρηση και ποιοι από τους φερόμενους εμπλεκομένους γνώριζαν τον πραγματικό στόχο της.

Μέχρι να ολοκληρωθούν οι έρευνες και να αξιολογηθούν τα στοιχεία από τις αρμόδιες δικαστικές αρχές, οι συνδέσεις αυτές παραμένουν αντικείμενο διερεύνησης. Η υπόθεση, πάντως, έχει ήδη φέρει στο ίδιο κάδρο μια απόπειρα επίθεσης σε ουκρανικό μεταγωγικό, προηγούμενες επιχειρήσεις με εμπρηστικούς μηχανισμούς και ένα δίκτυο προσώπων που φέρεται να δρα σε διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες