«Η Γαλλία μπορεί να γίνει η νέα Ελλάδα»: Γάλλος επενδυτής κρούει τον κώδωνα του κινδύνου- Οι ανησυχητικές ομοιότητες που «βλέπει» με την ελληνική κρίση χρέους του 2010

Το δημόσιο χρέος της Γαλλίας έφθασε στο τέλος του πρώτου τριμήνου τα 3,54 τρισ. ευρώ ή 117,5% του ΑΕΠ, από 115,7% μόλις τρεις μήνες νωρίτερα.

«Η Γαλλία μπορεί να γίνει η νέα Ελλάδα»: Γάλλος επενδυτής κρούει τον κώδωνα του κινδύνου- Οι ανησυχητικές ομοιότητες που «βλέπει» με την ελληνική κρίση χρέους του 2010

Όταν ο Άριελ Μπεζαλέλ κοιτάζει σήμερα την αγορά των γαλλικών ομολόγων, το βλέμμα του ταξιδεύει πίσω στον χρόνο και χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά. Περισσότερο από 15 χρόνια πίσω, στην Ελλάδα του 2010, όταν η κρίση χρέους μόλις είχε αρχίσει να ξεδιπλώνει τις πραγματικές της διαστάσεις.

Ο επενδυτής της Jupiter Asset Management, ο οποίος συμμετέχει στη διαχείριση κεφαλαίων περίπου 5,7 δισ. δολαρίων, γνωρίζει ότι η σύγκριση της σημερινής Γαλλίας με την Ελλάδα της μεγάλης κρίσης είναι βαριά και αναπόφευκτα προκαλεί αντιδράσεις. Οι διαφορές, άλλωστε, παραμένουν ουσιαστικές και δεν μπορούν να παραβλεφθούν.

Η Γαλλία είναι μια πολύ μεγαλύτερη οικονομία, εξακολουθεί να διαθέτει επενδυτική βαθμίδα και, μέχρι σήμερα, έχει κανονική πρόσβαση στις αγορές. Παράλληλα, η Ευρωζώνη έχει πλέον στη διάθεσή της μηχανισμούς προστασίας και εργαλεία αντιμετώπισης κρίσεων που δεν υπήρχαν όταν η Ελλάδα βρέθηκε στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους.

Ωστόσο, όπως υποστηρίζει ο Μπεζαλέλ μιλώντας στο Bloomberg, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο πού βρίσκεται σήμερα η Γαλλία. Είναι κυρίως προς τα πού κατευθύνεται.

«Είναι το τεράστιο επίπεδο του χρόνιου χρέους»

Στο επίκεντρο της ανησυχίας βρίσκεται ένας συνδυασμός παραγόντων: η επίμονη συσσώρευση δημόσιου και ιδιωτικού χρέους, οι επαναλαμβανόμενες δυσκολίες της κυβέρνησης να επιτύχει τους δημοσιονομικούς της στόχους και, ταυτόχρονα, η σταδιακή μεταβολή της στάσης των αγορών απέναντι στο γαλλικό χρέος.

«Είναι το τεράστιο επίπεδο του χρόνιου χρέους», λέει ο Μπεζαλέλ στο Bloomberg. Και δεν περιορίζεται σε μια απλή διαπίστωση: «Κάποιοι λένε ότι η Γαλλία είναι η νέα Ελλάδα, αλλά εγώ πάντα υποστηρίζω ότι η Γαλλία είναι πιθανότατα ακόμη χειρότερη».

Η εκτίμηση αυτή αφορά τον συγκεκριμένο επενδυτή και δεν αποτελεί, από μόνη της, συνολική αποτίμηση της γαλλικής οικονομίας. Ο ίδιος, πάντως, έχει ήδη προσαρμόσει ανάλογα τη δική του επενδυτική στρατηγική.

Έχει μειώσει δραστικά την έκθεσή του στα γαλλικά εταιρικά ομόλογα που κατείχε μέσω του Jupiter Strategic Bond Fund, ενώ παράλληλα έχει λάβει short θέση στα γαλλικά κρατικά ομόλογα μέσω προθεσμιακών συμβολαίων.

Δημόσιο χρέος 3,54 τρισ. ευρώ

Οι αριθμοί αποτελούν ένα σημαντικό μέρος της εικόνας. Το δημόσιο χρέος της Γαλλίας ανήλθε στο τέλος του πρώτου τριμήνου στα 3,54 τρισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 117,5% του ΑΕΠ. Μόλις τρεις μήνες νωρίτερα, το αντίστοιχο ποσοστό βρισκόταν στο 115,7%.

Και οι προβολές για τα επόμενα χρόνια δεν δείχνουν αντιστροφή της τάσης. Οι τελευταίες κυβερνητικές προβλέψεις τοποθετούν το δημόσιο χρέος στο 119,3% του ΑΕΠ το 2026 και στο 121,7% το 2027.

Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν σταματά στην περίμετρο του γαλλικού Δημοσίου. Το συνολικό χρέος της οικονομίας περιλαμβάνει και τον δανεισμό των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων. Σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών, ο δανεισμός των νοικοκυριών και των μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων προσεγγίζει το διπλάσιο της ετήσιας οικονομικής παραγωγής της χώρας.

Εάν συνυπολογιστούν οι υποχρεώσεις του κράτους, των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών, το συνολικό χρέος φθάνει περίπου στο 324% του ΑΕΠ. Πρόκειται για ένα από τα υψηλότερα επίπεδα μεταξύ των μεγαλύτερων οικονομιών παγκοσμίως, δεύτερο μόνο μετά την Ιαπωνία.

Το μέγεθος αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η Γαλλία βρίσκεται μπροστά σε μια κρίση αντίστοιχη με εκείνη που έζησε η Ελλάδα. Εξηγεί, όμως, γιατί η πορεία των γαλλικών δημόσιων οικονομικών παρακολουθείται πλέον με μεγαλύτερη προσοχή από τις αγορές.

«Η Γαλλία μπορεί να γίνει η νέα Ελλάδα»: Γάλλος επενδυτής κρούει τον κώδωνα του κινδύνου- Οι ανησυχητικές ομοιότητες που «βλέπει» με την ελληνική κρίση χρέους του 2010

Η αγορά στέλνει προειδοποιητικά σήματα

Ίσως το πιο χαρακτηριστικό σημάδι της αλλαγής του κλίματος βρίσκεται στην ίδια την αγορά ομολόγων. Την περασμένη εβδομάδα, η διαφορά απόδοσης μεταξύ του γαλλικού και του γερμανικού 10ετούς ομολόγου ξεπέρασε τη μία ποσοστιαία μονάδα, για πρώτη φορά από το 2012.

Η εξέλιξη αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν ιδωθεί μέσα στο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Για πρώτη φορά εδώ και χρόνια, η Ελλάδα, η Ιταλία και η Ισπανία μπορούν να δανείζονται με χαμηλότερο κόστος από τη Γαλλία, παρότι επί μακρόν οι αγορές αντιμετώπιζαν τις τρεις αυτές χώρες ως σαφώς υψηλότερου κινδύνου.

Η αντιστροφή αυτή έχει ισχυρό συμβολισμό. Η χώρα που άλλοτε θεωρούνταν ένας από τους πυλώνες της δημοσιονομικής σταθερότητας στην Ευρώπη βλέπει το κόστος δανεισμού της να συγκρίνεται πλέον δυσμενώς με εκείνο οικονομιών που στο παρελθόν βρίσκονταν στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών ανησυχιών.

Δεν είναι, επομένως, τυχαίο ότι η αναφορά στην Ελλάδα έχει αρχίσει να εμφανίζεται και σε αναλύσεις διεθνών χρηματοπιστωτικών οίκων, όπως η Standard Chartered και η Raymond James Wealth Management. Η ίδια η παρουσία της ελληνικής εμπειρίας στη συζήτηση για τη Γαλλία αποτυπώνει το αυξημένο ενδιαφέρον γύρω από την πορεία των γαλλικών δημόσιων οικονομικών.

Το πολιτικό αδιέξοδο

Πέρα όμως από τους αριθμούς, υπάρχει και η πολιτική παράμετρος — και ίσως αυτή να είναι η δυσκολότερη.

Η αντιμετώπιση της δημοσιονομικής πίεσης προϋποθέτει αποφάσεις για τις δημόσιες δαπάνες, τα έσοδα και τη διαχείριση του χρέους. Πρόκειται για επιλογές που είναι πολιτικά δύσκολες ακόμη και σε περιόδους ομαλότητας, πόσω μάλλον σε ένα περιβάλλον έντονου πολιτικού κατακερματισμού και ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027.

Εδώ ακριβώς εντοπίζουν ορισμένοι επενδυτές μία από τις σημαντικότερες αναλογίες με την ελληνική εμπειρία. Όχι στο σημερινό επίπεδο της χρηματοπιστωτικής πίεσης — η Γαλλία απέχει σημαντικά από την κατάσταση στην οποία είχε βρεθεί η Ελλάδα — αλλά στον κίνδυνο η πολιτική αδυναμία να καταστήσει ολοένα δυσκολότερη ακόμη και μια σχετικά περιορισμένη δημοσιονομική προσαρμογή.

Το ερώτημα, με άλλα λόγια, δεν είναι μόνο πόσο μεγάλο είναι το πρόβλημα, αλλά και εάν υπάρχει η πολιτική δυνατότητα να αντιμετωπιστεί έγκαιρα.

«Πώς θα σταματήσει η Γαλλία τη δημοσιονομική αιμορραγία; Μπορεί να μην είναι Ελλάδα, αλλά πρέπει να διορθώσει τα προβλήματά της, διαφορετικά θα μπορούσε να φτάσει εκεί», δηλώνει ο Τζορτζ Γκονσάλβες, επικεφαλής στρατηγικής για τις ΗΠΑ στη MUFG.

Η απάντηση του Παρισιού: «Δεν είμαστε σε αυτή την κατάσταση»

Από το Παρίσι, πάντως, το μήνυμα είναι σαφές: η σύγκριση με την Ελλάδα του 2010 δεν αντανακλά την πραγματική κατάσταση της γαλλικής οικονομίας.

Ο υπουργός Οικονομικών Ρολάν Λεσκίρ, ερωτηθείς εάν η Γαλλία βρίσκεται σε δημοσιονομική κρίση, υπενθύμισε τις συνθήκες που επικρατούσαν στην Ελλάδα όταν ξέσπασε η κρίση χρέους. Η χώρα βρισκόταν αντιμέτωπη με ύφεση 5%, δημοσιονομικό έλλειμμα 15% και ένα πρόγραμμα βαθιών περικοπών σε μισθούς και συντάξεις.

«Δεν βρισκόμαστε σε καμία περίπτωση σε μια τέτοια κατάσταση», τόνισε.

Την ίδια στιγμή, όμως, ο ίδιος ο υπουργός αναγνώρισε ότι η πορεία των δημοσιονομικών μεγεθών απαιτεί προσοχή και έγκαιρη δράση. Και πρόσθεσε μια φράση που συμπυκνώνει, κατά έναν τρόπο, ολόκληρη τη συζήτηση γύρω από τις επίμαχες συγκρίσεις:

«Πρέπει όλοι μαζί να διασφαλίσουμε ότι δεν θα φτάσουμε εκεί».

Κάπου ανάμεσα στις δύο αυτές θέσεις — στην κατηγορηματική απόσταση από την Ελλάδα του 2010 και στην ανάγκη να αποφευχθεί οποιαδήποτε διολίσθηση προς μια ανάλογη κατάσταση — βρίσκεται η σημερινή συζήτηση για τη Γαλλία.

Οι αριθμοί του χρέους αυξάνονται, οι αγορές παρακολουθούν στενότερα το κόστος δανεισμού και το πολιτικό περιβάλλον δυσκολεύει τις αποφάσεις που απαιτούνται για τη δημοσιονομική προσαρμογή. Το εάν αυτές οι εξελίξεις θα παραμείνουν μια επίμονη δημοσιονομική πρόκληση ή θα μετατραπούν σε κάτι πολύ σοβαρότερο είναι ένα ερώτημα που, προς το παρόν, παραμένει ανοιχτό.