Η Κομισιόν «τραβάει το αυτί» του Ερντογάν για το Τουρκολιβυκό μνημόνιο: «Χέρι» των Ευρωπαίων στους Τούρκους και για casus belli και την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδα-Κύπρου– Τι αναφέρει η έκθεση για τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Mήνυμα προς την Άγκυρα για τις αμφισβητήσεις της ελληνικής κυριαρχίας, τις υπερπτήσεις πάνω από νησιά του Αιγαίου και τις παρεμβάσεις στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου.

Η Κομισιόν «τραβάει το αυτί» του Ερντογάν για το Τουρκολιβυκό μνημόνιο: «Χέρι» των Ευρωπαίων στους Τούρκους και για casus belli και την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδα-Κύπρου – Τι αναφέρει η έκθεση για τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αυστηρό μήνυμα για τις τουρκικές μονομερείς ενέργειες που προκαλούν εντάσεις στις σχέσεις της με την Ελλάδα στέλνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσα από τη φετινή έκθεσή της για την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας.

Στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών επισημάνσεων βρίσκεται το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο χαρακτηρίζεται ρητά «άκυρο και ανυπόστατο» (null and void), ενώ παράλληλα αποτυπώνεται ένα ευρύ φάσμα κινήσεων της Άγκυρας που αμφισβητούν ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Η έκθεση, η οποία εντάσσεται στο ετήσιο πακέτο διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επαναφέρει με σαφήνεια τη θέση των Βρυξελλών ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με τις προβλέψεις του Δικαίου της Θάλασσας και, ως εκ τούτου, δεν δύναται να παράγει έννομες συνέπειες έναντι άλλων χωρών.

Η συγκεκριμένη αναφορά αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό και διπλωματικό βάρος, ιδίως μετά την επικύρωση του μνημονίου από το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης τον Οκτώβριο. Με τον τρόπο αυτό, η Κομισιόν ενσωματώνει στην επίσημη ετήσια αξιολόγησή της την πρόσφατη κοινή τοποθέτηση των προέδρων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, επαναλαμβάνοντας τη θέση της ΕΕ απέναντι σε μια συμφωνία που αμφισβητεί τα δικαιώματα τρίτων κρατών στην περιοχή.

Στο επίκεντρο το casus belli και οι τουρκικές αμφισβητήσεις στο Αιγαίο

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην πάγια απειλή πολέμου που διατηρεί η Τουρκία από το 1995, το γνωστό casus belli, σε περίπτωση που η Ελλάδα ασκήσει το δικαίωμά της να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στο Αιγαίο.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν παραλείπει να αναφερθεί ούτε στις τουρκικές αιτιάσεις περί αποστρατιωτικοποίησης ελληνικών νησιών, επισημαίνοντας ότι οι συγκεκριμένες θέσεις συνδέονται με την αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας. Πρόκειται για ζητήματα που εξακολουθούν να τροφοδοτούν την ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και να διατηρούν ανοιχτές τις εστίες αντιπαράθεσης στο Αιγαίο.

Στην ίδια ενότητα καταγράφονται οι αντιδράσεις της Άγκυρας για την ανάπτυξη ελληνικών συστοιχιών Patriot στο Αιγαίο και μαχητικών αεροσκαφών F-16 στην Κύπρο. Παράλληλα, γίνεται αναφορά στις ενστάσεις της τουρκικής πλευράς απέναντι στη δημιουργία ελληνικών θαλάσσιων πάρκων, αλλά και στον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, δύο ζητήματα που έχουν προκαλέσει επανειλημμένες αντιδράσεις από την πλευρά της Τουρκίας.

Ξεχωριστή μνεία γίνεται, μάλιστα, στην αύξηση των υπερπτήσεων τουρκικών στρατιωτικών αεροσκαφών πάνω από ελληνικά νησιά, ακόμη και κατοικημένα. Η έκθεση καταγράφει σχετικά περιστατικά τον Σεπτέμβριο του 2026, εντάσσοντάς τα στο ευρύτερο πλαίσιο των ενεργειών που επιβαρύνουν το κλίμα στις σχέσεις των δύο χωρών.

Το Great Sea Interconnector και οι τουρκικές παρεμβάσεις στην ηλεκτρική διασύνδεση

Το ενεργειακό μέτωπο Ελλάδας – Κύπρου αποτελεί ένα ακόμη πεδίο στο οποίο εστιάζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καταγράφοντας τη στάση της Τουρκίας απέναντι στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης των δύο χωρών.

Ειδικότερα, η Κομισιόν επισημαίνει ότι η Τουρκία «συνέχισε να παρεμποδίζει» τις ερευνητικές δραστηριότητες για το Great Sea Interconnector, το έργο που φιλοδοξεί να ενισχύσει την ενεργειακή διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου.

Η αναφορά αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς πρόκειται για έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, με την έκθεση να αποτυπώνει τη συνέχιση των παρεμβάσεων που δυσχεραίνουν την εξέλιξη των σχετικών ερευνών. Έτσι, το ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης αποκτά και επίσημη θέση στην ευρωπαϊκή αποτίμηση των ενεργειών της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Κομισιόν «τραβάει το αυτί» του Ερντογάν για το Τουρκολιβυκό μνημόνιο: «Χέρι» των Ευρωπαίων στους Τούρκους και για casus belli και την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδα-Κύπρου – Τι αναφέρει η έκθεση για τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Μόλις 4% η ευθυγράμμιση της Τουρκίας με την κοινή εξωτερική πολιτική της ΕΕ

Πέρα από τα ελληνοτουρκικά ζητήματα, η έκθεση σκιαγραφεί μια ευρύτερη εικόνα των σχέσεων της Τουρκίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, αναδεικνύοντας τις σημαντικές αποκλίσεις που εξακολουθούν να χωρίζουν τις δύο πλευρές.

Παρά τον στρατηγικό ρόλο που διαδραματίζει η Άγκυρα σε κρίσιμα πεδία, όπως η διαχείριση του μεταναστευτικού, η περιφερειακή ασφάλεια και η συνδεσιμότητα, η Κομισιόν εκφράζει εκ νέου την ανησυχία της για τη συνεχιζόμενη επιδείνωση της κατάστασης στο εσωτερικό της χώρας. Στο επίκεντρο των προβληματισμών βρίσκονται η δημοκρατία, το κράτος δικαίου και ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων.

Χαρακτηριστικό δείγμα της απόστασης που εξακολουθεί να χωρίζει την Τουρκία από τις ευρωπαϊκές θέσεις αποτελεί το εξαιρετικά χαμηλό ποσοστό ευθυγράμμισής της με την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας της ΕΕ, το οποίο διαμορφώνεται μόλις στο 4%, από 3% προηγουμένως. Η περιορισμένη αυτή σύγκλιση καταγράφεται παρά την ενίσχυση των διαβουλεύσεων μεταξύ των δύο πλευρών για ζητήματα περιφερειακής και διεθνούς ασφάλειας.

Σταδιακή συνεργασία με όρους και προϋποθέσεις

Μέσα σε αυτό το σύνθετο περιβάλλον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αφήνει ανοιχτό το πεδίο συνεργασίας με την Τουρκία, προκρίνοντας, ωστόσο, μια προσέγγιση που θα εξελίσσεται σταδιακά και θα παραμένει συνδεδεμένη με συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Ειδικότερα, εισηγείται τη σταδιακή, αναλογική και αναστρέψιμη ανάπτυξη της συνεργασίας σε τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος, διατηρώντας παράλληλα σαφείς τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις απέναντι στην Άγκυρα.

Στο πλαίσιο αυτό, οι σχέσεις καλής γειτονίας, ο σεβασμός των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών-μελών και η επίλυση του Κυπριακού εξακολουθούν να αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την περαιτέρω προσέγγιση της Τουρκίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το μήνυμα των Βρυξελλών είναι ότι, παρά τη γεωστρατηγική σημασία της Τουρκίας και την ανάγκη διατήρησης διαύλων επικοινωνίας και συνεργασίας, η ευρωπαϊκή προσέγγιση δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τις υποχρεώσεις της Άγκυρας απέναντι στις σχέσεις καλής γειτονίας και τις αρχές που διέπουν την Ευρωπαϊκή Ένωση.