Η μαύρη Πρωτομαγιά της Ελλάδας: Όταν οι Ναζί εκτέλεσαν 200 πατριώτες στην Καισαριανή

Την Πρωτομαγιά του 1944, οι Γερμανοί κατακτητές προχώρησαν σε μία από τις πιο αιματηρές θηριωδίες της Κατοχής, εκτελώντας 200 Έλληνες πατριώτες στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής.

Η μαύρη Πρωτομαγιά της Ελλάδας: Όταν οι Ναζί εκτέλεσαν 200 πατριώτες στην Καισαριανή

Η εκτέλεση έγινε ως αντίποινα για τη δολοφονία του Γερμανού υποστράτηγου Φραντς Κρεχ στη Λακωνία, από μαχητές του ΕΛΑΣ, σε ένα από τα μεγάλα εγκλήματα των Ναζί.

Την άνοιξη του 1944, η κατάσταση στην κατεχόμενη Ελλάδα ήταν εκρηκτική. Το ΕΑΜ και οι αστικές δυνάμεις, αντιλαμβανόμενες ότι η αποχώρηση των Γερμανών πλησίαζε, προετοιμάζονταν για την επόμενη μέρα και τη σύγκρουση που θα καθόριζε το μέλλον της χώρας. Πολλοί ιστορικοί εκτιμούν ότι ο Εμφύλιος Πόλεμος είχε ήδη ξεκινήσει. Παράλληλα, οι Γερμανοί και οι συνεργάτες τους είχαν εξαπολύσει ένα κύμα τρομοκρατίας κατά των δυνάμεων του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ, οι οποίες έφεραν το κύριο βάρος του αγώνα της Εθνικής Αντίστασης.

Στις 27 Απριλίου 1944, ομάδα του ΕΛΑΣ, υπό την ηγεσία του ανθυπολοχαγού Σταθάκη, έστησε ενέδρα σε γερμανική αυτοκινητοπομπή μεταξύ Μολάων και Σπάρτης. Η επίθεση οδήγησε στη θανάτωση του υποστράτηγου Φραντς Κρεχ, διοικητή της 41ης Μεραρχίας Οχυρών, καθώς και τριών ανδρών της συνοδείας του. Επιπλέον, πέντε Γερμανοί στρατιώτες τραυματίστηκαν.

Η μέρα όπου ξεκίνησε οριστικά η Κατοχή των Ναζί: Όταν τα γερμανικά στρατεύματα μπήκαν στην Αθήνα
Γενέθλια στη φυλακή για τον μακελάρη του Όσλο: Ο νεοναζί Αντρές Μπρέιβικ, που γάζωσε 77 ανθρώπους και τραυμάτισε άλλους 200, κλείνει τα 56 του χρόνια
Ο Κάνιε Γουέστ σε νέο παραλήρημα στο X: Δηλώνει Ναζί, απολυταρχικός στη σχέση του και… Θεός
Το γεγονός αυτό αποτέλεσε την αφορμή για την ανηλεή εκτέλεση στην Καισαριανή, ένα από τα πιο εμβληματικά εγκλήματα της Κατοχής, που έμεινε ανεξίτηλο στη συλλογική μνήμη του ελληνικού λαού.

Την 27.4.1944 κομμουνιστικαί συμμορίαι παρά τους Μολάους κατόπιν μιας εξ ενέδρας επιθέσεως, εδολοφόνησαν ανάνδρως έναν Γερμανόν στρατηγόν και τρεις συνοδούς του αξιωματικούς και ετραυμάτισαν πολλούς Γερμανούς στρατιώτας. Εις αντίποινα θα εκτελεσθούν:

1. Ο τυφεκισμός 200 κομμουνιστών την 1.5.1944.
2. Ο τυφεκισμός όλων των ανδρών τους οποίους θα συναντήσουν τα Γερμανικά
Στρατεύματα επί της οδού Μολάων προς Σπάρτην, έξωθι των χωρίων.
Υπό την εντύπωσιν του κακουργήματος τούτου, Έλληνες εθελονταί εφόνευσαν αυτοβούλως 100 άλλους κομμουνιστάς.
Ο Στρατιωτικός Διοικητής Ελλάδος

Να σημειώσουμε εδώ ότι «Έλληνες εθελονταί» της ανακοίνωσης ήταν άνδρες των Ταγμάτων Ασφαλείας Πελοποννήσου, με επικεφαλής τον αξιωματικό του Στρατού Διονύσιο Παπαδόγγονα, στενό φίλο του Κρεχ.

Η στιγμή της ανατριχιαστικής εκτέλεσης στην Καισαριανή

Οι 200 προς εκτέλεση κομμουνιστές της γερμανικής ανακοίνωσης κρατούνταν στο στρατόπεδο του Χαϊδαρίου. Οι 170 προέρχονταν από τις φυλακές της Ακροναυπλίας και ανήκαν στο σκληρό πυρήνα των στελεχών του ΚΚΕ, ενώ οι υπόλοιποι 30 από την Ανάφη, όπου είχαν αρχικά εξοριστεί. Η αναγγελία της μαζικής εκτέλεσης προκάλεσε κάποια χλιαρά διαβήματα από την κατοχική κυβέρνηση Ράλλη, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Στη ζοφερή ατμόσφαιρα της εποχής εκείνης δεν ήταν λίγοι εκείνοι που πίστευαν ότι οι κομμουνιστές έπρεπε να πάρουν ένα σκληρό μάθημα.

Το πρωί της Πρωτομαγιάς, μετά το προσκλητήριο άρχισε η εκφώνηση του καταλόγου των μελλοθανάτων. Ανάμεσά τους και ο διερμηνέας του στρατοπέδου Ναπολέων Σουκατζίδης, ιδιαίτερα αγαπητός στους κρατουμένους για τις διευκολύνσεις που τους παρείχε. Στο άκουσμα του ονόματός του όλοι πάγωσαν. Ο διοικητής του στρατοπέδου Καρλ Φίσερ προσφέρθηκε να τον αντικαταστήσει με άλλο κρατούμενο, επειδή είχε ανάγκη τις υπηρεσίες του. Ο 35χρονος διερμηνέας αρνήθηκε, προτιμώντας τον παλικαρίσιο θάνατο από την ευτελή συναλλαγή.

Οι 200 μελλοθάνατοι οδηγήθηκαν με καμιόνια στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής. Πολλοί από αυτούς είχαν προετοιμάσει σημειώματα που πέταγαν στους δρόμους όπου περνούσαν. Οι διαβάτες διέσωσαν πολλά από αυτά τα μικροσκοπικά μηνύματα και τα παρέδωσαν στους οικείους τους ή στις οργανώσεις της Αντίστασης.

Στο τόπο της θυσίας οδηγούνταν ανά εικοσάδες. Γύρω στις 10 το πρωί τα οπλοπολυβόλα άρχισαν το μακάβριο έργο τους. Η επόμενη εικοσάδα αναλάμβανε να φορτώσει τα άψυχα σώματα σε απορριμματοφόρα που περίμεναν εκεί, προτού πάρει τη θέση της μπροστά στα οπλοπολυβόλα. Στις 12 το μεσημέρι όλα είχαν τελειώσει. Τους νεκρούς της τελευταίας εικοσάδας ανέλαβαν να μεταφέρουν στα απορριμματοφόρα «γερμανοτσολιάδες» των Ταγμάτων Ασφαλείας.

Την επόμενη μέρα, ο λαός της Καισαριανής αψήφησε την τρομοκρατία των κατακτητών και μετονόμασε το δρόμο που κύλησε το αίμα, την οδό Σκοπευτηρίου, σε «Οδό Ηρώων». Στους τοίχους γράφεται το σύνθημα: «Αυτός ο δρόμος είναι Δρόμος Ηρώων. Τον διαβαίνουν οι λεβέντες του έθνους. Χτες 1 του Μάη τον διάβηκαν 200 παλικάρια».