Η ωμή φρίκη πίσω από τις μάχες του πολέμου στην Ουκρανία με πάνω από1.000 καταγεγραμμένες περιπτώσεις σεξουαλικής βίας – Άγρια βασανιστήρια, ηλεκτροσόκ, βιασμοί και ακρωτηριασμοί αιχμαλώτων

Πίσω από τις εικόνες των μαχών και τους καθημερινούς στρατιωτικούς χάρτες κρύβεται μια άλλη, πολύ πιο σκοτεινή πραγματικότητα του πολέμου στην Ουκρανία.

Νέα έκθεση του Γραφείου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ καταγράφει 1.004 περιπτώσεις σεξουαλικής βίας από την έναρξη της πλήρους ρωσικής εισβολής στις 24 Φεβρουαρίου 2022 έως τις 31 Ιουλίου 2026. Ο ΟΗΕ επισημαίνει ότι οι αριθμοί δεν αποτυπώνουν το σύνολο των περιστατικών, καθώς η σεξουαλική βία σε συνθήκες πολέμου παραμένει σε μεγάλο βαθμό υποκαταγεγραμμένη.

ΜΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΠΟΥ ΑΝΟΙΓΕΙ ΤΗΝ ΠΙΟ ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΣΕΛΙΔΑ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ

Η έρευνα βασίστηκε σε εμπιστευτικές συνεντεύξεις με εκατοντάδες θύματα και επιζώντες, αλλά και σε δικαστικά έγγραφα και επίσημο υλικό.

Σύμφωνα με τα ευρήματα, το 89% των καταγεγραμμένων περιστατικών αποδίδεται από τον ΟΗΕ σε ρωσικές αρχές, συμπεριλαμβανομένων μελών των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων, της σωφρονιστικής υπηρεσίας και υπηρεσιών ασφαλείας. Το υπόλοιπο 11% αποδίδεται σε ουκρανικές αρχές.

Ο ΟΗΕ υπογραμμίζει ότι τα περιστατικά αφορούν τόσο κρατούμενους όσο και αιχμαλώτους πολέμου, αλλά και πολίτες που βρέθηκαν σε περιοχές υπό κατοχή.

ΗΛΕΚΤΡΟΣΟΚ, ΞΥΛΟΔΑΡΜΟΣ ΚΑΙ ΑΠΕΙΛΕΣ

Στα περιστατικά που καταγράφηκαν περιλαμβάνονται βιασμοί, απόπειρες βιασμού, σεξουαλικές επιθέσεις, εξαναγκαστική γύμνια, απειλές σεξουαλικής βίας, ακρωτηριασμοί γεννητικών οργάνων και ηλεκτροσόκ.

Ιδιαίτερα σοκαριστικές είναι οι αναφορές για χρήση ηλεκτρικού ρεύματος ως μέσου βασανισμού, ακόμη και στα γεννητικά όργανα κρατουμένων. Η έκθεση του ΟΗΕ αναφέρει επίσης ξυλοδαρμούς και άλλες μορφές εξευτελιστικής μεταχείρισης.

Οι πρακτικές αυτές δεν εμφανίζονται για πρώτη φορά στις έρευνες διεθνών οργανισμών. Προηγούμενες έρευνες του ΟΗΕ είχαν καταγράψει παρόμοιες μαρτυρίες από Ουκρανούς κρατούμενους, μεταξύ άλλων για ηλεκτροσόκ και σεξουαλική βία κατά τη διάρκεια της κράτησης.

ΟΙ ΠΙΟ ΕΥΑΛΩΤΟΙ ΒΡΕΘΗΚΑΝ ΣΤΟ ΣΤΟΧΑΣΤΡΟ

Η σεξουαλική βία δεν περιορίστηκε σε μία μόνο κατηγορία θυμάτων.

Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, οι άνδρες αποτελούν σημαντικό ποσοστό των επιζώντων, ιδιαίτερα μεταξύ αιχμαλώτων πολέμου και κρατουμένων. Παράλληλα, γυναίκες και παιδιά έχουν επίσης καταγραφεί ως θύματα, κυρίως σε περιοχές που βρίσκονται υπό ρωσική κατοχή.

Το γεγονός αυτό ανατρέπει την εικόνα ότι η σεξουαλική βία σε έναν πόλεμο αφορά αποκλειστικά γυναίκες και κορίτσια. Η ίδια η αποστολή του ΟΗΕ επισημαίνει ότι στην περίπτωση της Ουκρανίας μεγάλο μέρος των επιζώντων είναι άνδρες.

ΚΑΙ ΟΙ ΔΥΟ ΠΛΕΥΡΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

Παρότι η συντριπτική πλειονότητα των περιστατικών που τεκμηριώθηκαν αποδόθηκε από τον ΟΗΕ στη ρωσική πλευρά, η έκθεση καταγράφει και παραβιάσεις που αποδίδονται σε ουκρανικές αρχές.

Στις περιπτώσεις αυτές περιλαμβάνονται απειλές σεξουαλικής βίας, ξυλοδαρμοί στα γεννητικά όργανα, ηλεκτροσόκ, εξαναγκαστική γύμνια και άλλες μορφές κακομεταχείρισης Ρώσων και υπηκόων τρίτων χωρών που κρατούνταν σε ουκρανικό έδαφος. Ο ΟΗΕ αναφέρει ότι δεν τεκμηρίωσε περιστατικά βιασμού Ρώσων αιχμαλώτων πολέμου από ουκρανικές δυνάμεις.

«Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΑΦΗΝΕΙ ΠΙΣΩ ΤΟΥ ΕΝΑ ΑΟΡΑΤΟ ΤΡΑΥΜΑ»

Η πραγματική έκταση της φρίκης ενδέχεται να είναι ακόμη μεγαλύτερη, καθώς ο ΟΗΕ επισημαίνει ότι η πρόσβαση των ερευνητών σε κατεχόμενες περιοχές, χώρους κράτησης και αιχμαλώτους παραμένει περιορισμένη.

Παράλληλα, πολλά θύματα δεν καταγγέλλουν ποτέ όσα υπέστησαν, είτε από φόβο είτε εξαιτίας του κοινωνικού στιγματισμού.

Ο ύπατος αρμοστής του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ, δήλωσε ότι ανησυχεί βαθιά για τη συχνότητα αυτών των πράξεων και προειδοποίησε ότι η βία μπορεί να συνεχίζεται όσο ο πόλεμος παραμένει σε εξέλιξη.

Η έκθεση δεν αποτελεί απλώς έναν ακόμη απολογισμό του πολέμου. Αποτυπώνει το ανθρώπινο κόστος πίσω από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις: ανθρώπους που πέρασαν από χώρους κράτησης και επέστρεψαν με τραύματα που δεν αποτυπώνονται σε κανέναν στρατιωτικό χάρτη.

Και όσο οι μάχες συνεχίζονται, ο ΟΗΕ προειδοποιεί ότι η ανάγκη για προστασία των θυμάτων, λογοδοσία και αποκατάσταση παραμένει επιτακτική.