Η Τουρκία προσπαθεί να προλάβει την Ελλάδα για την πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Κύπρο με την επίδειξη στρατιωτικής ισχύος – Ετοιμάζεται να στείλει πολεμικά πλοία στην περιοχή

Νέο επεισόδιο στην αντιπαράθεση Ελλάδας και Τουρκίας για τον έλεγχο των θαλάσσιων ζωνών εκτυλίσσεται στην Ανατολική Μεσόγειο, με φόντο το στρατηγικής σημασίας έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου. Η έκδοση τουρκικής NAVTEX για θαλάσσια περιοχή νότια του Καστελλόριζου προκαλεί προβληματισμό στην Αθήνα, καθώς συμπίπτει με δραστηριότητες που συνδέονται με την πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA 2026» και με τον σχεδιασμό για την επανέναρξη των ερευνών του Great Sea Interconnector (GSI).

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, η τουρκική πλευρά εξέδωσε ανακοίνωση που αμφισβητεί την Ελληνική αρμοδιότητα στην περιοχή, χρησιμοποιώντας συντεταγμένες οι οποίες σχετίζονται με τη δραστηριότητα που έχει προγραμματιστεί από την ελληνική πλευρά. Η κίνηση ερμηνεύεται από το συγκεκριμένο μέσο ως προσπάθεια της Άγκυρας να ενισχύσει τις διεκδικήσεις της και να δημιουργήσει νέα δεδομένα πριν από την επανέναρξη των ερευνών για το υποθαλάσσιο καλώδιο.

Το καλώδιο που βρίσκεται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης

Το GSI αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά σχέδια στην περιοχή, καθώς φιλοδοξεί να συνδέσει ηλεκτρικά την Κύπρο με την Ελλάδα και, σε επόμενο στάδιο, με το Ισραήλ και το ευρωπαϊκό δίκτυο. Το έργο, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 1,9 δισ. ευρώ, αναπτύσσεται από τον ΑΔΜΗΕ, ενώ η γαλλική Nexans έχει αναλάβει το καλώδιο.

Η πρόοδος της διασύνδεσης έχει καθυστερήσει εξαιτίας των διαφωνιών για τις θαλάσσιες περιοχές όπου προβλέπεται να πραγματοποιηθούν οι έρευνες. Η Τουρκία υποστηρίζει ότι απαιτείται προηγούμενος συντονισμός με την ίδια για δραστηριότητες σε θαλάσσιες ζώνες που θεωρεί ότι εμπίπτουν στη δική της υφαλοκρηπίδα. Η Ελλάδα απορρίπτει τις συγκεκριμένες αξιώσεις.

Στις 15 Οκτωβρίου 2026, η ελληνική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι έχει υποβληθεί αίτημα για άδεια επανέναρξης των ερευνών του βυθού, με την έναρξη των εργασιών να εξαρτάται από τις απαιτούμενες εγκρίσεις. Σύμφωνα με το Reuters, προβλέπεται η χρήση γαλλικού ερευνητικού πλοίου, ενώ η Αθήνα υπογραμμίζει ότι συνεργάζεται στο συγκεκριμένο έργο με τη Γαλλία και την Κύπρο.

Η «Γαλάζια Πατρίδα» και η μάχη για τον ενεργειακό χάρτη

Η διαφωνία δεν αφορά μόνο τις τεχνικές εργασίες για την πόντιση ενός καλωδίου. Συνδέεται και με τις ευρύτερες γεωπολιτικές επιδιώξεις των δύο πλευρών στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Άγκυρα επικαλείται το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και τη δική της ερμηνεία των θαλάσσιων δικαιοδοσιών. Η Αθήνα, από την πλευρά της, επιμένει ότι οι δραστηριότητες πρέπει να πραγματοποιούνται βάσει του διεθνούς δικαίου και απορρίπτει τις τουρκικές αξιώσεις που θεωρεί παράνομες.

Μια απευθείας ηλεκτρική σύνδεση της Κύπρου με την Ελλάδα θα μπορούσε να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια του νησιού και να περιορίσει την απομόνωσή του από το ευρωπαϊκό δίκτυο. Παράλληλα, θα αναβάθμιζε τη θέση της Ελλάδας ως ενεργειακού συνδέσμου μεταξύ της Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου.

Αυτή η προοπτική προσδίδει στο έργο ιδιαίτερη στρατηγική σημασία, χωρίς ωστόσο να σημαίνει ότι κάθε τουρκική κίνηση αποτελεί από μόνη της απόδειξη σχεδίου παρεμπόδισης. Οι προθέσεις της Άγκυρας πρέπει να αξιολογούνται με βάση τις επίσημες ανακοινώσεις και τα επαληθεύσιμα γεγονότα.

NAVTEX και διπλωματική πίεση

Η έκδοση ανταγωνιστικών ναυτικών αναγγελιών αποτελεί ένα από τα μέσα με τα οποία Ελλάδα και Τουρκία εκφράζουν τις διαφορετικές θέσεις τους για τη δικαιοδοσία σε θαλάσσιες περιοχές. Στην περίπτωση του GSI, το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς οι έρευνες στον βυθό είναι απαραίτητες για να προχωρήσει το έργο.

Η Τουρκία έχει διατυπώσει δημόσια την άποψη ότι οι εργασίες σε περιοχές που θεωρεί τμήμα της υφαλοκρηπίδας της πρέπει να συντονίζονται προηγουμένως μαζί της. Η ελληνική πλευρά απορρίπτει την απαίτηση αυτή, με αποτέλεσμα το έργο να παραμένει εκτεθειμένο σε διπλωματικές και επιχειρησιακές δυσκολίες.

Το κρίσιμο επόμενο βήμα

Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις αποφάσεις για την αδειοδότηση των ερευνών και στις κινήσεις που θα ακολουθήσουν στη θάλασσα. Η Αθήνα καλείται να διαχειριστεί το ζήτημα με διπλωματική ετοιμότητα, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι προγραμματισμένες εργασίες θα προχωρήσουν σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες.

Η υπόθεση του GSI έχει ξεπεράσει τα όρια ενός ενεργειακού έργου. Έχει εξελιχθεί σε δοκιμασία για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, την ενεργειακή ασφάλεια της Κύπρου και τη δυνατότητα υλοποίησης μεγάλων ευρωπαϊκών υποδομών σε μια περιοχή όπου οι θαλάσσιες διεκδικήσεις παραμένουν ανοιχτές.

Το αν η νέα αντιπαράθεση θα οδηγήσει σε περαιτέρω καθυστερήσεις ή σε διπλωματική αποκλιμάκωση θα εξαρτηθεί από τις επόμενες κινήσεις των εμπλεκόμενων πλευρών. Σε κάθε περίπτωση, οι έρευνες για το υποθαλάσσιο καλώδιο βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο μιας ευρύτερης γεωπολιτικής σύγκρουσης συμφερόντων.