Η Τουρκία του Ερντογάν με ΑΕΠ περίπου 1,6 τρισ. δολ. και ανάπτυξη 3,6% ρίχνει δισεκατομμύρια σε άμυνα, υποδομές και κοινωνία – Οι αριθμοί που δείχνουν μια χώρα που θέλει να γίνει περιφερειακή υπερδύναμη

Η Τουρκία επιχειρεί να αλλάξει επίπεδο και να εμφανιστεί ως μία από τις ισχυρότερες οικονομικές και στρατιωτικές δυνάμεις της ευρύτερης περιοχής. Με οικονομία που κινείται πλέον γύρω από τα 1,6 τρισ. δολάρια, η κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν παρουσιάζει ένα μοντέλο ανάπτυξης στο οποίο συνδυάζονται τεράστιες επενδύσεις σε υποδομές, κοινωνικές δαπάνες και, κυρίως, ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας.

Το μήνυμα που εκπέμπει η Άγκυρα είναι σαφές: η οικονομική ανάπτυξη δεν αντιμετωπίζεται απλώς ως εργαλείο βελτίωσης του βιοτικού επιπέδου, αλλά ως βάση για την ενίσχυση της γεωπολιτικής και στρατιωτικής ισχύος της χώρας.

ΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΥ ΘΕΛΕΙ ΝΑ ΜΕΤΑΤΡΑΠΕΙ ΣΕ «ΟΠΛΟ»

Σύμφωνα με τουρκικές κυβερνητικές αναφορές, το ΑΕΠ της χώρας έχει φτάσει περίπου στα 1,6 τρισ. δολάρια, ενώ το κατά κεφαλήν εισόδημα πλησιάζει τα 18.000 δολάρια. Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι η οικονομία στηρίζεται στην παραγωγή, στις επενδύσεις, στις εξαγωγές και στην απασχόληση.

Παράλληλα, η Τουρκία προβάλλει επενδύσεις περίπου 360 δισ. δολαρίων σε υποδομές κατά την περίοδο διακυβέρνησης Ερντογάν, παρουσιάζοντας τα έργα αυτά ως θεμέλιο για τη μελλοντική οικονομική και βιομηχανική της ισχύ.

Δεν πρόκειται μόνο για δρόμους, γέφυρες, αεροδρόμια και ενεργειακά έργα. Το μεγάλο στοίχημα της Άγκυρας είναι η δημιουργία μιας οικονομικής βάσης ικανής να στηρίξει την ολοένα μεγαλύτερη στρατιωτική της φιλοδοξία.

ΤΟ «ΚΛΕΙΔΙ» ΕΙΝΑΙ Η ΑΜΥΝΑ

Η τουρκική ηγεσία έχει θέσει ως προτεραιότητα την περαιτέρω αύξηση των αμυντικών δαπανών. Ο Ερντογάν έχει δηλώσει ότι η Τουρκία επιδιώκει να φτάσει πριν από το 2030 σε αμυντικές δαπάνες ίσες με 3,5% του ΑΕΠ, ενώ μαζί με τις σχετικές δαπάνες ασφάλειας και ανθεκτικότητας στοχεύει συνολικά στο 5%.

Την ίδια στιγμή, η Άγκυρα επιχειρεί να περιορίσει δραστικά την εξάρτησή της από ξένους προμηθευτές.

Η τουρκική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το ποσοστό εγχώριας παραγωγής στην αμυντική βιομηχανία έχει αυξηθεί από περίπου 20% σε περισσότερο από 80%, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη προγράμματα για μαχητικά αεροσκάφη, UAV και UCAV, άρματα μάχης, ραντάρ, ηλεκτρονικό πόλεμο και συστήματα αεράμυνας.

Και εδώ βρίσκεται ίσως η σημαντικότερη διάσταση της τουρκικής στρατηγικής: η Άγκυρα δεν θέλει απλώς να αγοράζει όπλα. Θέλει να τα σχεδιάζει, να τα παράγει και να τα εξάγει.

ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΑΡΟΧΕΣ ΚΑΙ ΥΠΟΔΟΜΕΣ ΣΤΟ ΙΔΙΟ ΠΛΑΝΟ

Παρά την έμφαση στην άμυνα, η τουρκική κυβέρνηση επιχειρεί να παρουσιάσει μια εικόνα οικονομικής πολιτικής που περιλαμβάνει σημαντικές κοινωνικές δαπάνες.

Για το 2026 προβλέφθηκε κοινωνικός προϋπολογισμός ύψους 917 δισ. τουρκικών λιρών, ενώ σημαντικά ποσά κατευθύνονται σε κοινωνική κατοικία, ενέργεια, οικογένεια, παιδιά, γεωργία, υγεία και εκπαίδευση.

Μόνο για την εκπαίδευση προβλέφθηκε προϋπολογισμός περίπου 2,9 τρισ. λιρών, ενώ για την υγεία περίπου 1,6 τρισ. λίρες. Παράλληλα, η Άγκυρα ανακοίνωσε μεγάλες ενισχύσεις για την αγροτική παραγωγή και τις υποδομές άρδευσης.

Το μοντέλο που επιχειρεί να οικοδομήσει ο Ερντογάν είναι επομένως πολυεπίπεδο: οικονομία, κοινωνικές παροχές, υποδομές και στρατιωτική ισχύς λειτουργούν ως συγκοινωνούντα δοχεία.

Η ΑΝΗΣΥΧΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Η εξέλιξη αυτή δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη στην Αθήνα.

Μια Τουρκία με οικονομία 1,6 τρισ. δολαρίων, ισχυρότερη αμυντική βιομηχανία και διαρκώς αυξανόμενες στρατιωτικές δυνατότητες αποκτά μεγαλύτερο περιθώριο κινήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το πρόβλημα για την Ελλάδα δεν είναι μόνο πόσα χρήματα διαθέτει η Τουρκία για εξοπλισμούς. Είναι ότι η Άγκυρα επιχειρεί να δημιουργήσει ολόκληρο οικοσύστημα στρατιωτικής παραγωγής, ώστε η οικονομική της ανάπτυξη να μετατρέπεται σταδιακά σε στρατηγική ισχύ.

Και αυτό δημιουργεί ένα δύσκολο ερώτημα για την Αθήνα: αρκεί η ελληνική προσπάθεια εξοπλισμού ή χρειάζεται ένα πολύ ευρύτερο εθνικό σχέδιο που θα συνδέει οικονομία, αμυντική βιομηχανία, τεχνολογία και υποδομές;

Η Τουρκία δείχνει ότι θέλει να παίξει σε διαφορετική κατηγορία. Το αν θα καταφέρει να μετατρέψει τις οικονομικές της δυνατότητες σε πραγματική περιφερειακή υπεροχή είναι ένα στοίχημα που θα κριθεί τα επόμενα χρόνια.

Και για την Ελλάδα, η εξέλιξη αυτή δεν είναι απλώς οικονομική είδηση. Είναι ζήτημα στρατηγικής και εθνικής ασφάλειας.