Η τριμερής Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ ταράζει τα «ήρεμα νερά» στα ελληνοτουρκικά

Σε τεντωμένο σκοινί βαδίζουν οι σχέσεις Αθήνας – Άγκυρας, στη σκιά και της τριμερούς Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, με τις παραβιάσεις της Παρασκευής και της Δευτέρας να καθιστούν σαφή την ενόχληση της Τουρκίας, τόσο για τα εξοπλιστικά όσο και για τη σταθερή συνεργασία Ελλάδας – Ισραήλ και τα σενάρια που την ακολουθούν τις τελευταίες μέρες, με το ερώτημα τι μέλλει γενέσθαι στα ελληνοτουρκικά να κυριαρχεί.

Οι οκτώ παραβιάσεις της Παρασκευής και η μία εμπλοκή καθώς και οι επτά παραβιάσεις της Δευτέρας, θα μπορούσαν να θεωρηθούν και ως ένα μήνυμα από την πλευρά του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ότι ο καιρός αλλάζει και τα «ήρεμα νερά» μπορούν εύκολα να μετατραπούν ξανά σε τρικυμία, εάν η Άγκυρα θεωρήσει ότι πρέπει να δώσει απάντηση σε συμφωνίες που αισθάνεται ότι την «περικυκλώνουν».

«Μηνύματα» που επιβεβαιώνουν τη θέση τόσο του Γιώργου Γεραπετρίτη όσο και διπλωματών ότι αν δεν λυθεί το θέμα της οριοθέτησης ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας που είναι η κύρια πηγή της έντασης ανάμεσα στις δύο χώρες, τα «ήρεμα νερά» θα έχουν ημερομηνία λήξης. Με διπλωμάτες να χαρακτηρίζουν λάθος το γεγονός ότι η Αθήνα δεν αξιοποίησε τα «ήρεμα νερά» για να χαράξει πολιτική λύσης στα ελληνοτουρκικά και να μπει σε επί της ουσίας διάλογο με την Άγκυρα.

Οι λόγοι εκνευρισμού της Τουρκίας

Για την Τουρκία η «Ασπίδα του Αχιλλέα», οι νέες φρεγάτες FDI, αλλά και η συμμαχία με το Ισραήλ, με αφορμή και τις πληροφορίες περί δημιουργίας τριμερούς ταξιαρχίας, με τη συμμετοχή και της Κύπρου, ακόμα και αν δεν επιβεβαιώνονται, έχουν δημιουργήσει αρκετό θόρυβο στα ΜΜΕ. Χαρακτηριστικό ήταν το πρωτοσέλιδο της Turkiye τη Δευτέρα που απεικόνιζε Νετανιάχου, Μητσοτάκη και Χριστοδουλίδη ως πύργους στην άμμο, θέλοντας να αποδυναμώσει στα μάτια του τουρκικού κοινού την τριμερή, που για την Άγκυρα στρέφεται εναντίον της Τουρκίας.

Ενδεικτικές ήταν και οι δηλώσεις του τουρκου Υπουργού Άμυνας, Γιασάρ Γκιουλέρ, τις προηγούμενες μέρες ο οποίος υποστήριξε ότι «υπάρχουν αναφορές ότι θα αναπτύξουν συστήματα αεράμυνας, τα οποία θα αποκτήσουν από το Ισραήλ, σε νησιά με αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς. Αυτά είναι, εξ ορισμού, αποστρατιωτικοποιημένα νησιά, που σημαίνει ότι δεν θα πρέπει να είναι οπλισμένα βάσει των συνθηκών. Πραγματοποιούμε τις απαραίτητες εργασίες σε αυτό το θέμα. Δεν πρέπει να τρέφουν υπερβολικές ελπίδες».

Επανέλαβε δε ότι «καμία προσπάθεια αποκλεισμού της χώρας μας ή παραβίασης των νόμιμων δικαιωμάτων μας στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο δεν θα ευοδωθεί και από αυτή την άποψη, υπερασπιζόμαστε τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της “Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου” με την ίδια ευαισθησία».

Και την ίδια στιγμή επέμεινε ότι Ελλάδα και Ισραήλ εμποδίζουν την Τουρκία να αποκτήσει τα F35 σημειώνοντας ότι «γνωρίζουμε ότι το Ισραήλ και η Ελλάδα ασκούν πιέσεις για να μας εμποδίσουν να παραλάβουμε αυτά τα αεροσκάφη. Συνεχίζουμε επίσης τις δικές μας προσπάθειες για την άρση των κυρώσεων CAATSA. Έχουμε ξεχωριστές ομάδες εργασίας για αυτά τα ζητήματα. Σίγουρα θα μοιραστούμε τις πληροφορίες μαζί σας όταν το ζήτημα πλησιάσει στην επίλυση. Η Τουρκία και οι ΗΠΑ θα επιλύσουν αυτά τα ζητήματα».

Οι δηλώσεις Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ

Επισήμως Ελλάδα – Κύπρος και Ισραήλ όσον αφορά την ασφάλεια και την άμυνα, συμφώνησαν να «ενισχύσουμε τη τρέχουσα τριμερή συνεργασία μας στους τομείς ασφάλειας, άμυνας και στρατιωτικού χαρακτήρα.

Επαναβεβαιώνουμε τη δέσμευσή μας στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας, συμπεριλαμβανομένων των προσπαθειών για την εξάλειψη της χρηματοδότησης τρομοκρατικών δραστηριοτήτων.

Τονίζουμε τη σημασία της θαλάσσιας ασφάλειας και δεσμευόμαστε να εμβαθύνουμε τη συνεργασία για την προστασία των θαλάσσιων οδών και των κρίσιμων υποδομών έναντι αναδυόμενων απειλών. Χαιρετίζουμε τη σύσταση του Κέντρου Αριστείας για την Κυβερνοασφάλεια στη Θάλασσα (MCCE) στην Κύπρο και την προγραμματισμένη έναρξη λειτουργίας του το 2026».

Πληροφορίες αναφέρουν ότι η συνεργασία στην Άμυνα αφορά την ενίσχυση των ασκήσεων και τον υφιστάμενο προγραμματισμό στο πλαίσιο της στρατηγικής συνεργασίας των τριών χωρών καθώς και τη συνεργασία στα εξοπλιστικά προγράμματα.

Νετανιάχου εναντίον Ερντογάν

Με την ένταση Νετανιάχου – Ερντογάν πάντως να είναι εμφανής και στις δηλώσεις των τριών ηγετών Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ τη Δευτέρα, ο ισραηλινός πρωθυπουργός αξιοποίησε την ευκαιρία για να στείλει μήνυμα στην Τουρκία – κατά κύριο λόγο – ότι «θα υπερασπιστούμε τις χώρες και τις θαλάσσιες ζώνες μας», που σύμφωνα με τον ίδιο εδράζονται στο διεθνές δίκαιο. Ενώ εξέφρασε την ελπίδα η βούληση αυτή να μην «δοκιμαστεί».

Ο Νετανιάχου αναφερόμενος στη συνεργασία των τριών χωρών στον τομέα της Άμυνας, μίλησε για «υπαρκτές απειλές» και απευθυνόμενος εμμέσως πλην σαφώς στην Τουρκία σημείωσε ότι «όσοι πιστεύουν ότι μπορούν να επαναφέρουν την αυτοκρατορία τους, τους λέμε ότι αυτό δεν θα συμβεί. Είμαστε αποφασισμένοι να υπερασπιστούμε τους εαυτούς μας».

Με το Ισραήλ να αναζητεί σε Αθήνα και Λευκωσία, σταθερούς συμμάχους, εντός ΕΕ, που θα τον στηρίξουν στον απόηχο και των όσων έλαβαν χώρα και συνεχίζουν να εξελίσσονται ως παραβιάσεις της εκεχειρίας στη Γάζα. Ενώ το Ισραήλ θέλει σαφώς να περιορίσει το ρόλο της Τουρκίας στην περιοχή.

Το στοίχημα στα ελληνοτουρκικά
Το στοίχημα των επόμενων ημερών θα είναι για την ελληνική διπλωματία να προετοιμάσει τα τραπέζια του πολιτικού διαλόγου και της θετικής ατζέντας και να καταφέρει τελικά να φτάσει στην υλοποίηση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας, το οποίο αναβάλλεται από το 2024 διαρκώς.

Σημαντικό οι δίαυλοι επικοινωνίας να παραμείνουν ανοιχτοί και αυτό σε ένα περιβάλλον που εκτιμάται ότι θα αρχίσει σταδιακά να επιστρέφει στην τοξικότητα, με τα πρώτα δείγματα για επιστροφή στην ένταση να γίνονται αντιληπτά στο χάρτη των παραβιάσεων, αλλά και της εντεινόμενης ρητορικής των τούρκων αξιωματούχων.