Η υπόθεση του «βιαστή με την τυρόπιτα» και οι πολιτικές προεκτάσεις της υπεράσπισης από τη Ζωή Κωνσταντοπούλου

Σε μια ιδιαίτερα φορτισμένη συνεδρίαση της Βουλής για τη συγκρότηση προανακριτικής επιτροπής, ο υπουργός Δικαιοσύνης, Γιώργος Φλωρίδης, επανέφερε στο δημόσιο προσκήνιο μια σοκαριστική ποινική υπόθεση του 2005, γνωστή ως αυτή του «βιαστή με την τυρόπιτα».

Η υπόθεση του «βιαστή με την τυρόπιτα» και οι πολιτικές προεκτάσεις της υπεράσπισης από τη Ζωή Κωνσταντοπούλου

Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκε η Ζωή Κωνσταντοπούλου, η οποία είχε αναλάβει την υπεράσπιση του κατηγορούμενου. Η αναφορά του κ. Φλωρίδη άναψε πολιτικές και ηθικές αντιπαραθέσεις, με την πρόεδρο της Πλεύσης Ελευθερίας να αντιδρά έντονα, χαρακτηρίζοντας ως «ψευδείς» τους ισχυρισμούς που διατυπώθηκαν για την εμπλοκή της στην καθυστέρηση της δίκης και για τον χειρισμό των θυμάτων.

Το καλοκαίρι του 2005, ο κατηγορούμενος, με τα αρχικά Α.Ε., φέρεται να προσέγγιζε τουρίστριες, κυρίως αλλοδαπές, στις τουριστικές περιοχές γύρω από την Ακρόπολη. Προσποιούμενος τον φιλικό ξεναγό και παρουσιαζόμενος ως πιλότος ή λάτρης της ιστορίας, κέρδιζε την εμπιστοσύνη τους. Στη συνέχεια τους προσέφερε τυρόπιτα, στην οποία είχε διαλύσει το υπνωτικό σκεύασμα Stilnox. Όταν οι γυναίκες έχαναν τις αισθήσεις τους, τις οδηγούσε σε ξενοδοχεία όπου τις βίαζε.

Η πρώτη καταγγελία κατατέθηκε στις 6 Μαρτίου 2005 από την Αυστραλή τουρίστρια Νάταλι Κάρνιφ. Μέσα στους επόμενους μήνες καταγράφηκαν συνολικά τέσσερις παρόμοιες μαρτυρίες. Η αστυνομία εντόπισε τον δράστη τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους, και η υπόθεση οδηγήθηκε στη Δικαιοσύνη.

Η υπόθεση του «βιαστή με την τυρόπιτα» και οι πολιτικές προεκτάσεις της υπεράσπισης από τη Ζωή Κωνσταντοπούλου

Η υπεράσπιση του κατηγορουμένου ανατέθηκε στη Ζωή Κωνσταντοπούλου. Η δίκη, ωστόσο, υπήρξε μακρά και πολυτάραχη: μεταξύ 2006 και 2013 σημειώθηκαν τουλάχιστον έντεκα διακοπές ή αναβολές. Οι λόγοι περιλάμβαναν απουσίες μαρτύρων, αποχές δικηγόρων, απεργίες, καθώς και αιτήματα εξαίρεσης δικαστών από την πλευρά της υπεράσπισης.

Οι συνεχείς αναβολές είχαν ως αποτέλεσμα τα φερόμενα θύματα, μεταξύ των οποίων τρεις γυναίκες από την Αυστραλία και μία από τον Καναδά, να καλούνται να ταξιδεύουν επανειλημμένα στην Ελλάδα με ίδια έξοδα, χωρίς να καταφέρνουν να καταθέσουν επί της ουσίας. Πολλοί φορείς, μεταξύ αυτών και οργανώσεις γυναικείων δικαιωμάτων, κατήγγειλαν πως η επαναλαμβανόμενη δικαστική διαδικασία συνιστούσε δευτερογενή κακοποίηση.

Η ίδια η Κωνσταντοπούλου έχει αντικρούσει τις καταγγελίες αυτές, κάνοντας λόγο για θεσμικά κατοχυρωμένο δικαίωμα υπεράσπισης και τονίζοντας ότι ενεργούσε βάσει της νομικής δεοντολογίας.

Ο κατηγορούμενος καταδικάστηκε τελικά σε κάθειρξη 12 ετών για βιασμό κατ’ εξακολούθηση. Ωστόσο, αποφυλακίστηκε το 2015, αξιοποιώντας διατάξεις του νόμου Παρασκευόπουλου περί αποσυμφόρησης των φυλακών. Η αποφυλάκισή του προκάλεσε έντονη πολιτική αντιπαράθεση, ειδικά υπό το φως της σοβαρότητας των πράξεων για τις οποίες είχε καταδικαστεί.

Η υπόθεση του «βιαστή με την τυρόπιτα» και οι πολιτικές προεκτάσεις της υπεράσπισης από τη Ζωή Κωνσταντοπούλου

Η υπόθεση ανέδειξε ένα μείζον ηθικό και θεσμικό δίλημμα: Πώς οριοθετείται ο ρόλος του συνηγόρου υπεράσπισης σε βαριές ποινικές υποθέσεις, ειδικά όταν μεταβαίνει αργότερα σε πολιτική θέση ευθύνης; Είναι δυνατόν η υπεράσπιση ενός κατηγορουμένου για βιασμούς να ερμηνευθεί ως συγκατάθεση ή υποβάθμιση του εγκλήματος από την πλευρά του συνηγόρου; Ή μήπως οποιαδήποτε τέτοια ερμηνεία πλήττει τη θεμελιώδη αρχή του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη;

Ο διάλογος που άνοιξε εκ νέου γύρω από αυτή την υπόθεση δείχνει πως η κοινωνία παραμένει σε εγρήγορση όταν θίγονται ζητήματα δικαιοσύνης, έμφυλης βίας και θεσμικής ευθύνης. Ο τρόπος με τον οποίο ανακινούνται τέτοιες υποθέσεις στο πλαίσιο πολιτικών αντιπαραθέσεων, ωστόσο, θέτει επίσης το ερώτημα του κατά πόσο υπηρετείται ουσιαστικά το δημόσιο συμφέρον ή απλώς εργαλειοποιείται η μνήμη των θυμάτων για μικροκομματικά οφέλη.