Ηχηρό καμπανάκι από Στουρνάρα: Πόλεμος, πετρέλαιο και πληθωρισμός βάζουν σε δοκιμασία την ανάπτυξη

Κίνδυνο επιβράδυνσης της ανάπτυξης και νέας ανόδου του πληθωρισμού βλέπει η Τράπεζα της Ελλάδος πίσω από τη στρατιωτική κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, με τον διοικητή Γιάννη Στουρνάρα να προειδοποιεί ότι όσο παρατείνεται η σύγκρουση τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες για ένα νέο κύμα στασιμοπληθωριστικών πιέσεων στην Ευρώπη και στις οικονομίες που εξαρτώνται από εισαγόμενη ενέργεια, όπως η ελληνική.

Ηχηρό καμπανάκι από Στουρνάρα: Πόλεμος, πετρέλαιο και πληθωρισμός βάζουν σε δοκιμασία την ανάπτυξη

Μιλώντας στο CEOs Club, ο Γιάννης Στουρνάρας έδωσε το στίγμα μιας συγκυρίας με υψηλή αβεβαιότητα, στην οποία συνυπάρχουν η γεωπολιτική ένταση, οι κίνδυνοι στις αγορές ενέργειας, οι πιέσεις στις θαλάσσιες μεταφορές και η επαναφορά ανοδικών κινδύνων για τον πληθωρισμό.

Όπως είπε, οι αγορές αρχικά έδειξαν να προεξοφλούν μια σύντομη και περιορισμένη σύγκρουση, όμως πλέον η αβεβαιότητα έχει αυξηθεί και το ισοζύγιο των κινδύνων γέρνει προς χαμηλότερη ανάπτυξη και υψηλότερο πληθωρισμό.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην πορεία της ενέργειας. Όπως ανέφερε, τις τελευταίες ημέρες οι τιμές αυξήθηκαν έντονα, με το Brent να φθάνει παροδικά στα 115 με 120 δολάρια το βαρέλι, να υποχωρεί κάτω από τα 80 δολάρια και να επιστρέφει σήμερα κοντά στα 100 δολάρια, καθώς οι αγορές επανατιμολογούν συνεχώς τα δεδομένα με βάση τις ειδήσεις, τα προβλήματα στον εφοδιασμό και τους κινδύνους για τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ. Την ίδια ώρα, όπως σημείωσε, οι μετοχές υποχωρούν και οι αποδόσεις των ομολόγων αυξάνονται, καθώς ενσωματώνεται πρόσθετο γεωπολιτικό ασφάλιστρο κινδύνου.

Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι η Ευρώπη βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των οικονομικών απωλειών κάθε φορά που προκύπτει μια τέτοια διαταραχή, καθώς παραμένει καθαρός εισαγωγέας ενέργειας και εξαρτάται ακόμη σε μεγάλο βαθμό από τα ορυκτά καύσιμα. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο φυσικό αέριο, λέγοντας ότι η Ευρώπη εξαρτάται όλο και περισσότερο από εισαγόμενο υγροποιημένο αέριο μετά τη μείωση των ροών από τη Ρωσία, κάτι που καθιστά τις ευρωπαϊκές τιμές ακόμη πιο ευάλωτες σε διεθνείς αναταράξεις. Προειδοποίησε επίσης ότι οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στο πετρέλαιο και το αέριο, αλλά μπορούν να περάσουν και σε άλλα βασικά εμπορεύματα, όπως τα λιπάσματα, επηρεάζοντας τελικά και την αγροτική παραγωγή.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Τράπεζα της Ελλάδος βλέπει την ελληνική οικονομία να κρατά προς το παρόν αντοχές. Το 2025 το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 2,1%, πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, ενώ η ανάπτυξη στηρίχθηκε τόσο στις επενδύσεις όσο και στην ιδιωτική κατανάλωση. Οι επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 8,9%, με βασική ώθηση από τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, ενώ η ιδιωτική κατανάλωση ενισχύθηκε κατά 2% χάρη στις επιδόσεις της αγοράς εργασίας. Παράλληλα, θετική ήταν και η συμβολή των καθαρών εξαγωγών, με τις εξαγωγές να αυξάνονται κατά 1,7% μέσα σε δυσμενές διεθνές περιβάλλον.

Ωστόσο, ο κ. Στουρνάρας στάθηκε ιδιαίτερα στις εστίες πίεσης. Πρώτη είναι ο επίμονα υψηλός πληθωρισμός. Όπως είπε, τόσο ο γενικός όσο και ο δομικός πληθωρισμός κινούνται σταθερά κοντά στο 3% τους πρώτους μήνες του 2026, σε ένα από τα υψηλότερα επίπεδα της ευρωζώνης. Η πίεση, σύμφωνα με τον ίδιο, προέρχεται κυρίως από τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα και από τις υπηρεσίες, όπου παραμένουν ενεργοί παράγοντες όπως η ισχυρή τουριστική ζήτηση, οι αυξήσεις μισθών, ο φόρος διαμονής στα ξενοδοχεία και τα ενοίκια.

Δεύτερη εστία προβληματισμού είναι το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Ο διοικητής της ΤτΕ το περιέγραψε ως το βασικό αρνητικό στοιχείο της μακροοικονομικής εικόνας, παρότι, όπως υπογράμμισε, είναι μειούμενο. Σημείωσε πάντως ότι σε αντίθεση με το παρελθόν το έλλειμμα δεν προέρχεται από τον δημόσιο τομέα, αλλά από τη διαφορά επενδύσεων και αποταμιεύσεων του ιδιωτικού τομέα.

Στο μέτωπο της αγοράς εργασίας, η εικόνα παραμένει θετική, με την ανεργία να υποχωρεί στο 8,9% το 2025 από 10,1% το 2024 και την απασχόληση να συνεχίζει να αυξάνεται. Την ίδια ώρα, η αγορά ακινήτων εξακολουθεί να κινείται ανοδικά, με τις τιμές των διαμερισμάτων να αυξάνονται κατά 7,5% στο εννεάμηνο του 2025, αν και με πιο αργό ρυθμό σε σχέση με το 2024.

Ο Γιάννης Στουρνάρας επέμεινε ότι η χώρα εισέρχεται σε αυτή τη φάση εξωτερικής αναταραχής με σαφώς ισχυρότερα δημοσιονομικά και χρηματοδοτικά «μαξιλάρια». Υπενθύμισε ότι το δημόσιο χρέος προβλέπεται να υποχωρήσει στο 145,9% του ΑΕΠ το 2025 και στο 138,2% το 2026, ενώ τα ταμειακά διαθέσιμα της Γενικής Κυβέρνησης έφθασαν τα 39,5 δισ. ευρώ στο τέλος του 2025. Παράλληλα, σημείωσε ότι έχει ήδη καλυφθεί πάνω από το 50% των φετινών δανειακών αναγκών, ύψους 8 δισ. ευρώ, χάρη στην εμπροσθοβαρή στρατηγική του ΟΔΔΗΧ.

Για το 2026, το βασικό μήνυμα της ΤτΕ είναι ότι η ελληνική οικονομία μπορεί να διατηρήσει ρυθμό ανάπτυξης κοντά σε αυτόν του 2025, υπό την προϋπόθεση ότι η διάρκεια της κρίσης στη Μέση Ανατολή δεν θα ξεπεράσει τον έναν μήνα. Από εκεί και πέρα, οι κίνδυνοι παραμένουν καθοδικοί και συνδέονται με τη γεωπολιτική αβεβαιότητα, την επιμονή του πληθωρισμού, την πορεία των επενδύσεων του Ταμείου Ανάκαμψης και την ταχύτητα των μεταρρυθμίσεων.