Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης του Σινά: Ο Αρχιεπίσκοπος Συμεών υπέγραψε τη συμβιβαστική συμφωνία με το αιγυπτιακό κράτος

Ένα καθοριστικό βήμα προς την επίλυση των ζητημάτων που απειλούσαν να σκιάσουν το μέλλον της Ιεράς Μονής Αγίας Αικατερίνης στο Θεοβάδιστο Όρος Σινά σηματοδοτεί η απόφαση του Αρχιεπισκόπου Συμεών να προχωρήσει στην υπογραφή της συμφωνίας με το αιγυπτιακό κράτος.

Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης του Σινά: Ο Αρχιεπίσκοπος Συμεών υπέγραψε τη συμβιβαστική συμφωνία με το αιγυπτιακό κράτος

Μετά από πολύμηνες διαπραγματεύσεις, διαδοχικές διαβουλεύσεις και την εξασφάλιση της αδελφικής συμπαράστασης των Ορθόδοξων Εκκλησιών της Ανατολής, ο επικεφαλής της Σιναϊτικής Αδελφότητας ανακοίνωσε το Σάββατο την πρόθεσή του να υπογράψει τη συμφωνία, η οποία αποσκοπεί στην αποσαφήνιση του καθεστώτος της Μονής και στη διασφάλιση της απρόσκοπτης συνέχισης της μοναστικής ζωής.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται έπειτα από μια δύσκολη περίοδο, κατά την οποία δικαστικές αποφάσεις και νομικές εκκρεμότητες δημιούργησαν ένα σύνθετο τοπίο γύρω από την ιστορική Μονή, θέτοντας στο επίκεντρο το ιδιοκτησιακό καθεστώς και τη λειτουργία της στο σύγχρονο νομικό πλαίσιο της Αιγύπτου. Η συμφωνία επιχειρεί να γεφυρώσει τις εκκρεμότητες αυτές, διατηρώντας παράλληλα τον ιστορικό και πνευματικό χαρακτήρα ενός μοναστικού κέντρου που αποτελεί σημείο αναφοράς για την Ορθοδοξία εδώ και δεκαπέντε αιώνες.

Η ανακοίνωση του Αρχιεπισκόπου Συμεών αποτυπώνει τη διαδρομή των διαπραγματεύσεων, τις επαφές με τις αιγυπτιακές αρχές, τη συμβολή της ελληνικής πλευράς και τη σημασία της υποστήριξης που προσέφεραν τα Ορθόδοξα Πατριαρχεία. Η υπογραφή της συμφωνίας αναμένεται να πραγματοποιηθεί μόλις το επιτρέψει η κατάσταση της υγείας του Αρχιεπισκόπου, ενώ η ακριβής ημερομηνία θα καθοριστεί σε συνεννόηση με τους πατέρες της Μονής και την αιγυπτιακή κυβέρνηση.

Η ανακοίνωση του Αρχιεπισκόπου Συμεών

Η Ελληνορθόδοξη Ιερά Μονή του Θεοβαδίστου Όρους Σινά, αφιερωμένη στην Αγία Αικατερίνη, βρέθηκε πριν από περίπου έναν χρόνο αντιμέτωπη με μια κρίσιμη συγκυρία. Η εκλογή του Αρχιεπισκόπου Συμεών στη θέση του νέου προκαθημένου της Μονής συνέπεσε με τις συνέπειες της απόφασης που είχε εκδώσει, στις 28 Μαΐου 2025, το Εφετείο της Ισμαηλίας, πριν ακόμη από την εκλογή του, δημιουργώντας συγκεκριμένα νομικά δεδομένα στην αιγυπτιακή έννομη τάξη.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η αιγυπτιακή κυβέρνηση κατέθεσε σχέδιο συμφωνίας μεταξύ του κράτους της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου και της Ιεράς Μονής. Βασικός στόχος της πρωτοβουλίας ήταν να αποσαφηνιστούν περαιτέρω επιμέρους πτυχές της δικαστικής απόφασης, καθώς και ο τρόπος εφαρμογής της, με γνώμονα τον σεβασμό των ιστορικά διαμορφωμένων συνθηκών και τη διασφάλιση της απρόσκοπτης συνέχισης του μοναστικού βίου. Παράλληλα, επιδιώχθηκε να προσδιοριστούν με μεγαλύτερη σαφήνεια η θέση και η λειτουργία της Μονής στο πλαίσιο της σύγχρονης αιγυπτιακής έννομης τάξης.

Από την πρώτη στιγμή, η Σιναϊτική Αδελφότητα προσήλθε στον διάλογο αναγνωρίζοντας τις δεσμεύσεις που απορρέουν από την αιγυπτιακή νομοθεσία και τις αποφάσεις των δικαστηρίων της χώρας. Ταυτόχρονα, είχε πλήρη επίγνωση της ευθύνης που συνεπάγεται η διαφύλαξη μιας πνευματικής παρακαταθήκης με ιστορία δεκαπέντε αιώνων, αλλά και της υποχρέωσής της να διατηρεί σχέσεις συνεργασίας και αμοιβαίου σεβασμού με τις αρχές της Αιγύπτου, της χώρας του Νείλου, όπου η Μονή συνεχίζει αδιάλειπτα τη μακραίωνη παρουσία της.

Στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων, η Μονή ζήτησε τον αναγκαίο χρόνο, ώστε να εξετάσει διεξοδικά την προτεινόμενη συμφωνία, να υποβάλει αντιπροτάσεις για τη βελτίωση συγκεκριμένων σημείων που αφορούσαν την πρακτική εφαρμογή της και να επεξεργαστεί τις απαραίτητες διευκρινίσεις. Για τον σκοπό αυτό, το αρχικό κείμενο συμπληρώθηκε με πρόσθετα επεξηγηματικά έγγραφα, ενώ παράλληλα συγκροτήθηκε ένας πλήρης φάκελος σχετικά με το υφιστάμενο καθεστώς της Μονής και την τεκμηρίωση των ακινήτων που βρίσκονταν στο επίκεντρο της συζήτησης. Η εργασία αυτή απέκτησε τελικά τη μορφή επιστημονικής μελέτης, με στόχο την όσο το δυνατόν πληρέστερη καταγραφή και τεκμηρίωση των δεδομένων.

Ιδιαίτερη σημασία, όπως επισημαίνει ο Αρχιεπίσκοπος, είχε η κατανόηση που επέδειξαν τόσο η αιγυπτιακή κυβέρνηση όσο και ο πρόεδρος της χώρας, Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι. Η στάση αυτή επέτρεψε την παράταση του διαλόγου για διάστημα μεγαλύτερο του ενός έτους, δίνοντας στη Μονή τη δυνατότητα να ολοκληρώσει την εξέταση των κρίσιμων ζητημάτων. Στην παράταση των διαβουλεύσεων συνέβαλε, σύμφωνα με την ανακοίνωση, και η πρόσφατη περιπέτεια της υγείας του Αρχιεπισκόπου.

Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, η Μονή δεν πορεύτηκε μόνη. Πολύτιμη υπήρξε η συνδρομή της Ελληνικής Πολιτείας, καθώς και η υποστήριξη φίλων και συνοδοιπόρων της από διάφορα μέρη του κόσμου. Η ιστορική ιδιαιτερότητα του καθεστώτος εκκλησιαστικής αυτονομίας που απολαμβάνει η Μονή Σινά, σε συνδυασμό με τον ευρύτερο συμβολισμό της για την παγκόσμια Ορθοδοξία, προσέδωσε στις εξελίξεις διάσταση που υπερέβαινε τα στενά όρια μιας διμερούς διαπραγμάτευσης.

Ως ζωντανή κιβωτός της οικουμενικής Ορθοδοξίας, η Μονή αποτελεί πνευματικό σημείο αναφοράς για τους Χριστιανούς ανά τον κόσμο και ιδιαίτερα για τους Ορθόδοξους πιστούς. Δεν προκαλεί, επομένως, έκπληξη το γεγονός ότι, κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων, η Σιναϊτική Αδελφότητα δέχθηκε ποικίλες, ενίοτε αντικρουόμενες, εισηγήσεις και πληροφορίες, τόσο από ανθρώπους με ειδική γνώση του ζητήματος όσο και από πρόσωπα που, παρά τις καλές τους προθέσεις, δεν διέθεταν πλήρη εικόνα των σύνθετων νομικών και εκκλησιαστικών παραμέτρων.

Η Αδελφότητα, ωστόσο, χωρίς να παραγνωρίζει καμία τεκμηριωμένη άποψη, επέλεξε να στηριχθεί πρωτίστως στη μακραίωνη εμπειρία και τη συνεχή παρουσία των Αυτοκέφαλων Ορθόδοξων Εκκλησιών, με ιδιαίτερη έμφαση στα Πατριαρχεία της καθ’ ημάς Ανατολής. Η επιλογή αυτή αποτυπώνει την πεποίθηση ότι ένα ζήτημα με τόσο βαθιές ιστορικές, εκκλησιαστικές και πνευματικές ρίζες απαιτεί υπεύθυνη προσέγγιση, ευρύτερη εκκλησιαστική συνεννόηση και προσεκτική στάθμιση όλων των δεδομένων.

Έτσι, η Μονή απευθύνθηκε στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, το οποίο αποτελεί το νομοκανονικώς οικείο Πατριαρχείο της, ζητώντας την υπεύθυνη γνώμη της Σιωνίτιδος Εκκλησίας, αφού προηγουμένως παρουσίασε αναλυτικά το σχέδιο συμφωνίας και τα ζητήματα που συνδέονταν με αυτό. Ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων Θεόφιλος, αναγνωρίζοντας την ευρύτερη σημασία της υπόθεσης και κατόπιν σχετικής επιθυμίας της Σιναϊτικής Αδελφότητας, απευθύνθηκε με τη σειρά του στον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, στον Πατριάρχη Αλεξανδρείας Θεόδωρο, καθώς και στις Αυτοκέφαλες Εκκλησίες της Κύπρου και της Ελλάδος.

Η ανταπόκριση των Εκκλησιών αυτών αποτέλεσε κομβικό σημείο στην πορεία προς τη συμφωνία. Όπως γνωστοποιεί ο Αρχιεπίσκοπος, όλες, αφού ενημερώθηκαν διεξοδικά για το περιεχόμενο της πρότασης και τις παραμέτρους της, εξέφρασαν επισήμως τη στήριξή τους μέσω πατριαρχικών και συνοδικών γραμμάτων, τα οποία έχουν καταχωριστεί στο αρχείο της Μονής. Με τις επιστολές τους διατύπωσαν την αμέριστη αδελφική συμπαράστασή τους στην υπογραφή της συμφωνίας, εκφράζοντας την ευχή και την προσδοκία ότι αυτή θα συμβάλει στην ασφαλή διευθέτηση των εκκρεμών ζητημάτων και στην προστασία των ιστορικών και νόμιμων δικαίων της Μονής.

Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης του Σινά: Ο Αρχιεπίσκοπος Συμεών υπέγραψε τη συμβιβαστική συμφωνία με το αιγυπτιακό κράτος

Η εκκλησιαστική αυτή συμπαράσταση προσφέρει, σύμφωνα με τον Αρχιεπίσκοπο Συμεών, την αναγκαία στήριξη στη Σιναϊτική Αδελφότητα και στον ίδιο προσωπικά, ώστε να προχωρήσουν στην υπογραφή της συμφωνίας το προσεχές διάστημα, εφόσον το επιτρέψει η κατάσταση της υγείας του. Η συγκεκριμένη ημερομηνία θα οριστεί κατόπιν συνεννόησης με τους πατέρες της Μονής και την αιγυπτιακή κυβέρνηση.

Πέρα, όμως, από τη διευθέτηση των νομικών και πρακτικών εκκρεμοτήτων, ο Αρχιεπίσκοπος αποδίδει στην εξέλιξη αυτή έναν ευρύτερο εκκλησιαστικό συμβολισμό. Τη χαρακτηρίζει έκφραση της ενότητας των Ορθόδοξων Εκκλησιών της Ανατολής, υπογραμμίζοντας ότι η υπόθεση της Μονής Σινά στάθηκε αφορμή για να επιβεβαιωθούν εκ νέου οι δεσμοί αδελφοσύνης και αλληλεγγύης που συνδέουν τις Εκκλησίες αυτές.

Το Θεοβάδιστο Όρος Σινά, σημειώνει, αισθάνεται ιδιαίτερη χαρά καθώς, μέσα από τα πατριαρχικά και συνοδικά γράμματα που έλαβε, διαπιστώνει ότι η ενότητα αυτή παραμένει ζωντανή και ουσιαστική. Η Μονή, η οποία βρίσκεται «ἐν γῇ ἐρήμῳ καὶ ἀβάτῳ καὶ ἀνύδρῳ», όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, εξακολουθεί να απολαμβάνει την αγάπη και την έμπρακτη στήριξη των Ορθόδοξων Εκκλησιών, οι οποίες, σύμφωνα με την ανακοίνωση, τοποθετούνται ομόφωνα στο πλευρό της.

Μέσα στο κλίμα εμπιστοσύνης που, όπως εκτιμά ο Αρχιεπίσκοπος, έχει πλέον εδραιωθεί μεταξύ της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου και της Μονής Σινά, εκφράζεται η βεβαιότητα ότι η ανακοίνωση για την επικείμενη συμφωνία αίρει πλέον τον λόγο για την έκδοση απόφασης από το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο της Αιγύπτου. Η εκτίμηση αυτή συνδέεται με την προσδοκία ότι η συμφωνία θα δημιουργήσει ένα σταθερό πλαίσιο συνεννόησης και θα επιτρέψει την αντιμετώπιση των ζητημάτων που εξακολουθούν να χρήζουν διευκρίνισης.

Παράλληλα, ο Αρχιεπίσκοπος εκφράζει την πεποίθηση ότι η περίοδος εφαρμογής της συμφωνίας θα αποτελέσει ευκαιρία για την οριστική διευθέτηση τυχόν εκκρεμοτήτων που ενδέχεται να ανακύψουν σε σχέση με τους όρους της ή τα συνοδευτικά έγγραφά της. Η διατήρηση του κλίματος αμοιβαίας εμπιστοσύνης θεωρείται καθοριστική προϋπόθεση για την αντιμετώπιση πιθανών δυσκολιών και την εξασφάλιση μιας λειτουργικής και σταθερής σχέσης μεταξύ των δύο πλευρών.

Κλείνοντας την ανακοίνωσή του, ο Αρχιεπίσκοπος Συμεών εκφράζει τις θερμές ευχαριστίες του προς τους Προκαθημένους των Ορθόδοξων Εκκλησιών και τις Ιερές Συνόδους τους, ενώ αποδίδει την εξέλιξη στη θεία πρόνοια και στη μεσιτεία της Αγίας Αικατερίνης, της προστάτιδας της Μονής. Με λόγο βαθιά εκκλησιαστικό, αναδεικνύει τη σημασία της ενότητας που εκδηλώθηκε γύρω από το ιστορικό μοναστικό κέντρο και τη διαχρονική σχέση που συνδέει την Ελλάδα και την Αίγυπτο, δύο χώρες με μακραίωνη πολιτιστική και πνευματική παράδοση.

Το μήνυμα με το οποίο ολοκληρώνει την ανακοίνωσή του είναι σαφές: η Μονή Σινά συνεχίζει να επιτελεί την αποστολή της, παρά τις δυσκολίες και τις προκλήσεις. Οι πατέρες παραμένουν στο ιστορικό μοναστήρι, συνεχίζοντας την καθημερινή διακονία τους και διατηρώντας ανοιχτές τις πύλες του για κάθε προσκυνητή, επισκέπτη και περιηγητή.

Όπως χαρακτηριστικά διαβεβαιώνει ο ίδιος, το Θεοβάδιστο Όρος Σινά βρίσκεται, με τη χάρη του Θεού, «στην θέση του» — ένας τόπος προσευχής, πνευματικής συνέχειας και φιλοξενίας, που εξακολουθεί να αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ορθόδοξης κληρονομιάς και της ιστορικής μνήμης της Ανατολής.