Ίμια, τρεις δεκαετίες μετά τη νύχτα που “πάγωσε” το Αιγαίο: Οι Τούρκοι “πρωταγωνιστές” της κρίσης ξαναβγαίνουν στο προσκήνιο, υψώνουν τόνους και εξαπολύουν νέες προκλήσεις κατά της Ελλάδας

Τριάντα χρόνια μετά την κρίση των Ιμίων, η μνήμη της δραματικής εκείνης νύχτας δεν φαίνεται να έχει σβήσει – ούτε μόνο στην ελληνική πλευρά. Στην Τουρκία, η επέτειος αποτέλεσε αφορμή για δημόσιες εκδηλώσεις, αφηγήσεις και δηλώσεις που αναζωπυρώνουν την ένταση και επαναφέρουν προκλητική ρητορική απέναντι στην Ελλάδα.

Στο Μπόντρουμ πραγματοποιήθηκε ειδική εκδήλωση και συζήτηση για τη συμπλήρωση 30 ετών από την κρίση των Ιμίων – ή «Καρντάκ», όπως αποκαλούνται από την τουρκική πλευρά. Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι Τούρκοι στρατιωτικοί διοικητές που συμμετείχαν ενεργά στα γεγονότα, οι οποίοι περιέγραψαν τις εμπειρίες τους και παρουσίασαν τη δική τους εκδοχή για όσα συνέβησαν τότε.

Η συζήτηση, με τίτλο «Η 30ή επέτειος της κρίσης Kardak: Χθες, σήμερα, αύριο», οργανώθηκε από τον Σύνδεσμο Ναυτικών της Αλικαρνασσού και φιλοξενήθηκε στην αίθουσα του Ναυτικού Εμπορικού Επιμελητηρίου. Η εκδήλωση ξεκίνησε με ενός λεπτού σιγή και την ανάκρουση του τουρκικού εθνικού ύμνου, δίνοντας εξαρχής έναν έντονα συμβολικό και φορτισμένο χαρακτήρα.

Τον συντονισμό είχε ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Gökhan Karakaş, ενώ το πρόγραμμα περιλάμβανε αναλύσεις για τις γεωπολιτικές, πολιτικές, νομικές και στρατιωτικές πτυχές της κρίσης, καθώς και προβολή ντοκιμαντέρ σχετικού με τα γεγονότα του 1996.

Οι θεματικές της εκδήλωσης

Η πρώτη ενότητα επικεντρώθηκε στο γεωπολιτικό, πολιτικό και νομικό υπόβαθρο της κρίσης. Οι ομιλητές παρουσίασαν τις διεθνείς νομικές διαστάσεις και ανέπτυξαν, από τουρκικής πλευράς, τα επιχειρήματα περί «δικαιωμάτων» και «συμφερόντων» της Τουρκίας στο Αιγαίο.

Η δεύτερη συνεδρία αφορούσε καθαρά το στρατιωτικό σκέλος των Ιμίων. Απόστρατοι αξιωματικοί που είχαν υπηρετήσει εκείνη την περίοδο μίλησαν για τις επιχειρησιακές εξελίξεις, τις αποφάσεις που ελήφθησαν σε κρίσιμες στιγμές και τα «διδάγματα» που, όπως υποστήριξαν, προέκυψαν από την κρίση. Η συζήτηση ολοκληρώθηκε με ερωτήσεις από το κοινό και τελικές τοποθετήσεις.

«Νιώθω τον ίδιο ενθουσιασμό όπως τότε»

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσαν οι δηλώσεις απόστρατου συνταγματάρχη των τουρκικών ειδικών ναυτικών δυνάμεων (SAT), ο οποίος είχε ηγηθεί της ομάδας που αποβιβάστηκε στη βραχονησίδα και ύψωσε την τουρκική σημαία.

Όπως ανέφερε, τρεις δεκαετίες μετά αισθάνεται την ίδια ένταση και συγκίνηση, χαρακτηρίζοντας τα γεγονότα των Ιμίων «επιτυχία» για την υπεράσπιση, όπως είπε, των τουρκικών δικαιωμάτων και συμφερόντων. Δήλωσε μάλιστα ότι η Τουρκία συνεχίζει να στέκεται αποφασιστικά απέναντι σε κάθε ενέργεια της Ελλάδας στο Αιγαίο, κατηγορώντας την Αθήνα για προσπάθειες επέκτασης χωρικών υδάτων και στρατιωτικοποίησης νησιών, κινήσεις που – κατά τον ίδιο – τροφοδοτούν νέες εντάσεις.

Η ωμή πρόκληση προς την Ελλάδα

Ακόμη πιο προκλητικός εμφανίστηκε ο απόστρατος υποπλοίαρχος Ahmet Erol, πρώην διοικητής της φρεγάτας TCG Yavuz, η οποία είχε βρεθεί σε απόσταση αναπνοής από τις βραχονησίδες κατά την κρίση του Ιανουαρίου του 1996, συμβάλλοντας στην κλιμάκωση της έντασης.

Μιλώντας για την επιχείρηση, τη χαρακτήρισε «επιτυχημένη» και δήλωσε πως το βασικό συμπέρασμα ήταν ξεκάθαρο: «Αν δεν έχεις τη δύναμη, μην επιχειρείς κάτι τόσο ανόητο», στρέφοντας ευθέως τα λόγια του κατά της Ελλάδας. Πρόσθεσε μάλιστα ότι τέτοιες κινήσεις, κατά την άποψή του, οδηγούν σε ταπεινωτική υποχώρηση, εκφράζοντας την ελπίδα ότι και σήμερα η Τουρκία θα υπερασπιστεί τα συμφέροντά της στο Αιγαίο με τον ίδιο τρόπο, όπως τότε.

Οι δηλώσεις αυτές, τριάντα χρόνια μετά την κρίση που έφερε τις δύο χώρες στο χείλος της ένοπλης σύγκρουσης, δείχνουν ότι τα Ίμια παραμένουν ανοιχτή πληγή και πεδίο σκληρής ρητορικής, με το παρελθόν να χρησιμοποιείται ξανά ως εργαλείο πίεσης και πρόκλησης στο παρόν.