ΗΠΑ – Κίνα: Από εταίροι… σε αντίπαλοι πρώτης γραμμής

Η άλλοτε δύσκολη, αλλά αμοιβαία ωφέλιμη εμπορική σχέση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Κίνας βρίσκεται πλέον στα πρόθυρα ρήξης – με τους παγκόσμιους παρατηρητές να μιλούν για ένα «διαζύγιο» που θα αφήσει βαθιά οικονομικά τραύματα.

Για δεκαετίες, Ουάσινγκτον και Πεκίνο αν και συγκρούονταν κατά καιρούς, διατηρούσαν έναν κοινό παρονομαστή: η συνεργασία είναι προτιμότερη από τη σύγκρουση. Σήμερα όμως, η λεπτή ισορροπία έχει σχεδόν καταρρεύσει.

Η κυβέρνηση Τραμπ, σύμφωνα με πληροφορίες του CNNi, συνεχίζει να ασκεί πίεση όχι μόνο προς την Κίνα, αλλά και προς τρίτες χώρες ώστε να περιορίσουν τις εμπορικές τους συναλλαγές με το Πεκίνο. Το κλίμα είναι τεταμένο και η λέξη «διαπραγμάτευση» βρίσκεται σε παύση, καθώς η Κίνα ζητά από τις ΗΠΑ «σεβασμό, συνέπεια και αμοιβαιότητα» ως ελάχιστη προϋπόθεση για οποιαδήποτε νέα προσέγγιση.

Η απειλή ενός «οικονομικού διαζυγίου»

Η επικεφαλής του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, Νγκόζι Οκόντζο-Ιουεάλα, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου: εάν οι δύο υπερδυνάμεις δεν βρουν κοινό έδαφος, ο όγκος των εμπορικών συναλλαγών τους θα μπορούσε να μειωθεί πάνω από 80% – ουσιαστικά σηματοδοτώντας έναν οικονομικό χωρισμό με παγκόσμιες συνέπειες.

Η τελευταία έκθεση του ΠΟΕ, δημοσιευμένη τη Μεγάλη Τετάρτη, δείχνει πώς αυτό το ρήγμα ήδη ανατρέπει τις προβλέψεις: από αναμενόμενη αύξηση 2,7% στο παγκόσμιο εμπόριο φέτος, τώρα μιλάμε για συρρίκνωση κατά 0,2%.

Οι πρώτες συνέπειες είναι ήδη ορατές

Οι ΗΠΑ καταναλώνουν τώρα, υπό τον φόβο αύριο: Οι λιανικές πωλήσεις αυξήθηκαν 1,4% τον Μάρτιο, κυρίως λόγω μαζικών αγορών αυτοκινήτων και ανταλλακτικών.

Η Boeing αποκλεισμένη: Ο μεγαλύτερος αμερικανικός εξαγωγέας δεν μπορεί πλέον να πουλά σε κινεζικές αεροπορικές εταιρείες.

Τραπεζική ανησυχία και γεωπολιτικά παιχνίδια

Οι αμερικανικές μετοχές σημείωσαν πτώση, με τρεις βασικούς λόγους: τις απώλειες της Nvidia, την απαισιόδοξη πρόβλεψη του ΠΟΕ και τις δηλώσεις του προέδρου της Fed, Τζερόμ Πάουελ. Ο τελευταίος προειδοποίησε πως αν συνεχιστεί το μονοπάτι των δασμών, έρχεται σενάριο «υψηλού πληθωρισμού, αδύναμης ανάπτυξης και αυξημένης ανεργίας».

Και ενώ ο Τραμπ έχει την εικόνα του διαπραγματευτή, αρκετοί αναλυτές θεωρούν πως δεν ενδιαφέρεται πραγματικά για συμφωνία. Όπως λέει ο βετεράνος επενδυτής Έντουαρντ Γιαρντένι:

«Ίσως οι ΗΠΑ να έχουν αποφασίσει ότι η Κίνα αποτελεί στρατηγική απειλή. Και τώρα προσπαθούν να πλήξουν την οικονομία της».

Η Κίνα δείχνει να μαθαίνει από τα λάθη

Η απάντηση του Πεκίνου δεν είναι σπασμωδική. Από την πρώτη σύγκρουση δασμών του 2017, η Κίνα φαίνεται να εξελίχθηκε. Η Λόβελι, αναλύτρια του Ινστιτούτου Πέτερσον, επισημαίνει πως η Κίνα πλέον «ξέρει να μετατρέπει τις εισαγωγές της σε στρατηγικό όπλο».

Παράλληλα, η Κίνα διατηρεί έναν πιο «διπλωματικό» τόνο με άλλους εταίρους, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Αυστραλία και οι χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας. Θέλει να εμφανίζεται ως η λογική δύναμη απέναντι σε μια επιθετική Αμερική.

Εν κατακλείδι θα λέγαμε πως εμπορικός πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας δεν είναι απλώς μια διμερής υπόθεση. Αποτελεί καίριο σταυροδρόμι για την παγκόσμια οικονομία και τη γεωπολιτική ισορροπία. Αν δεν βρεθεί κοινή γλώσσα σύντομα, οι οικονομικές συνέπειες –όπως και οι πολιτικές– θα μπορούσαν να είναι πολύ πιο σοβαρές από όσες ήδη βλέπουμε.