ΗΠΑ-Κίνα: Τα αποτελέσματα της χθεσινής συνάντησης Τράμπ με Σί στη Νότια Κορέα-Δεν «έθαψαν το τσεκούρι» του εμπορικού πολέμου, έκαναν απλώς, ένα διάλειμμα

Η Κίνα δεσμεύεται να αναβάλει για τουλάχιστον έναν χρόνο τους περιορισμούς στις εξαγωγές σπάνιων γαιών, θα επαναλάβει τις αγορές αμερικανικής σόγιας και θα εντείνει την εποπτεία στα χημικά που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή φαιντανύλης.

ΗΠΑ-Κίνα: Τα αποτελέσματα της χθεσινής συνάντησης Τράμπ με Σί στη Νότια Κορέα-Δεν «έθαψαν το τσεκούρι» του εμπορικού πολέμου, έκαναν απλώς, ένα διάλειμμα

Όταν ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκίνησε τον εμπορικό πόλεμο με την Κίνα τον Απρίλιο, απειλώντας με δασμούς που θα μπορούσαν να φτάσουν το 145%, το Πεκίνο απάντησε με σθεναρή αντίσταση: «Δεν θα υποκύψουμε σε εκβιασμούς, θα πολεμήσουμε μέχρι τέλους». Σήμερα, μετά τη συνάντηση Τραμπ – Σι στο Μπουσάν της Νότιας Κορέας, η ερώτηση που πλανάται είναι: έχει τελειώσει όντως η αντιπαράθεση και, αν ναι, υπό ποιους όρους; Ο Τραμπ, όπως συνηθίζει, περιέγραψε τη συνάντηση ως «δώδεκα στα δέκα».

Και οι δύο πλευρές φαίνεται να έχουν αποσύρει τις πιο ακραίες απειλές τους, όμως η συμφωνία μοιάζει περισσότερο με εύθραυστη ανακωχή παρά με οριστική συμφωνία. Παρ’ όλα αυτά, μια προοπτική σταθερότερης διπλωματικής σχέσης αρχίζει να σκιάζει στον ορίζοντα, με προγραμματισμένες αμοιβαίες επισκέψεις των δύο ηγετών εντός του έτους – μια εξέλιξη που απέχει πολύ από τα όνειρα των «γερακιών» του Κογκρέσου για σύγκρουση μετωπική με το Πεκίνο.

Από τον εμπορικό πόλεμο στη γεωπολιτική αναμέτρηση

Ένα από τα βασικά ζητήματα που καθιστούσαν θολό τον εμπορικό πόλεμο ήταν η έλλειψη σαφούς στόχευσης από πλευράς Τραμπ. Επρόκειτο για προστασία της αμερικανικής βιομηχανίας; Για αναχαίτιση της κινεζικής τεχνολογικής ανόδου; Για τιμωρία αθέμιτων πρακτικών ή για επίδειξη ισχύος; Σιγά σιγά, η σύγκρουση μεταμορφώθηκε –τουλάχιστον στη δημόσια αφήγηση της Ουάσινγκτον– από καθαρά εμπορική σε ανοιχτή γεωπολιτική μονομαχία μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων, με όλο τον κόσμο να περιμένει ποιος θα λυγίσει πρώτος.

Έξι μήνες έντασης πέρασαν με δασμούς που αυξομειώνονταν, περιορισμούς στις εξαγωγές, απειλές και αντεπιθέσεις, αναβολές και πέντε γύρους συνομιλιών σε πέντε πόλεις – από τη Μαδρίτη μέχρι την Κουάλα Λουμπούρ. Και τελικά όλα κορυφώθηκαν σε δύο ώρες τετ-α-τετ στο Μπουσάν, την πρώτη συνάντηση των δύο ηγετών από το 2019. Οι αμερικανικοί δασμοί έφτασαν κατά μέσο όρο στο 55% – πολύ κάτω από το αρχικό 145% που είχε απειλήσει ο Τραμπ, αλλά αρκετά υψηλοί για να δοκιμάσουν την ανθεκτικότητα της κινεζικής οικονομίας. Και προς το παρόν, η Κίνα φαίνεται να την πέρασε επιτυχώς.

Η συμφωνία της Πέμπτης: ανακωχή ή εύθραυστη ηρεμία;

Η συνάντηση στο Μπουσάν έφερε κυρίως ένα «πλαίσιο» συμφωνίας και όχι μια πλήρη διευθέτηση. Τέτοιες συμφωνίες, όπως γνωρίζει και η εμπειρία του Καναδά, μπορούν να καταρρεύσουν από τη μια μέρα στην άλλη. Στην ουσία, πρόκειται για επιστροφή σε ένα γνωστό καθεστώς: η Κίνα αναβάλλει τους περιορισμούς στις εξαγωγές σπάνιων γαιών για έναν χρόνο, επαναλαμβάνει τις αγορές σόγιας και αυστηροποιεί τον έλεγχο των χημικών που σχετίζονται με την φαιντανύλη. Από την πλευρά του, ο Τραμπ μειώνει στο μισό τον δασμό του 20%, με τον μέσο όρο των αμερικανικών δασμών να πέφτει στο 45% – υψηλότερος από αυτόν της Ινδίας, αλλά συμβολικά υποχωρητικός.

Στο ταξίδι επιστροφής, ο Τραμπ απέφυγε να σχολιάσει αν οι ΗΠΑ θα χαλαρώσουν τους περιορισμούς εξαγωγής των AI τσιπ της Nvidia προς την Κίνα, δηλώνοντας ότι το θέμα «δεν συζητήθηκε». Οι υπηρεσίες εθνικής ασφάλειας κρατούν προσεκτικά σημειώσεις.

ΗΠΑ-Κίνα: Τα αποτελέσματα της χθεσινής συνάντησης Τράμπ με Σί στη Νότια Κορέα-Δεν «έθαψαν το τσεκούρι» του εμπορικού πολέμου, έκαναν απλώς, ένα διάλειμμα

Μαθήματα αντοχής και ισχύος

Και οι δύο πλευρές αποκόμισαν διδάγματα. Οι ΗΠΑ συνειδητοποίησαν πόσο γρήγορα η Κίνα αναπροσάρμοσε τις εξαγωγές προς άλλες ασιατικές αγορές. Προβλέψεις για κατάρρευση της κινεζικής οικονομίας διαψεύστηκαν: το χρηματιστήριο της Σαγκάης ενισχύθηκε κατά 34% σε δολάρια – διπλάσιο ποσοστό από τον δείκτη S&P 500. Το εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας προβλέπεται μεγαλύτερο από πέρυσι, ενώ στις ΗΠΑ ο πληθωρισμός άγγιξε επικίνδυνο 3%, επηρεασμένος και από τους δασμούς.

Οι περιορισμοί της Κίνας στην αγορά σόγιας, αξίας 12 δισ. δολαρίων, χτύπησαν καίρια την αμερικανική αγροτική οικονομία, ωθώντας πολλούς αγρότες στα όρια της χρεοκοπίας και ανοίγοντας το δρόμο στη Βραζιλία να καλύψει το κενό. Τον Σεπτέμβριο, η Ουάσινγκτον πρόσθεσε 10.000 κινεζικές εταιρείες σε λίστα κυρώσεων, προκαλώντας σκληρή αντίδραση του Πεκίνου με περιορισμούς στις εξαγωγές σπάνιων γαιών – πρώτων υλών κρίσιμων για τη βιομηχανία υψηλής τεχνολογίας και τον στρατιωτικό εξοπλισμό.

Η σύγκρουση Τραμπ – Σι αποκαλύπτει και διαφορετικές κουλτούρες ηγεσίας: ο Σι παίζει «πόλεμο θέσεων» με υπομονή και στρατηγική, ενώ ο Τραμπ τον «πόλεμο ελιγμών», βασισμένο στο ένστικτο. Προς το παρόν, φαίνεται ότι υπερισχύει η στρατηγική υπομονής.

Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ φαίνεται ότι έπεισε τον Τραμπ πως το κόστος της αντιπαράθεσης έγινε δυσβάστακτο, ανοίγοντας το δρόμο για μια ανακωχή διάρκειας ενός έτους – χρόνος που λειτουργεί πιθανόν υπέρ της Κίνας. Το Πεκίνο ενισχύει το τεχνολογικό του προβάδισμα, ειδικά στην πράσινη βιομηχανία και τη μεταποίηση, ενώ προβάλλεται διεθνώς ως ψύχραιμη και ισχυρή δύναμη, ικανή να αντέξει τις αμερικανικές πιέσεις.

Παράλληλα, η Κίνα ενέκρινε τη συμφωνία μεταβίβασης της εφαρμογής TikTok, όπως δήλωσε ο Σκοτ Μπέσεντ, αναμένοντας την υλοποίησή της τις επόμενες εβδομάδες χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.