ΗΠΑ: Πως η συμφωνία με τον Πούτιν για το ρωσικό πετρέλαιο θα μπορούσε να αλλάξει τον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη- Θα χρησιμοποιούν οι Αμερικανοί τον Κάθετο Διάδρομο για τη μεταφορά και ρωσικού LNG;

Το μεγάλο παιχνίδι που φαίνεται να διαμορφώνεται γύρω από τον Κάθετο Διάδρομο, με πρωταγωνιστή την κυβέρνηση Τραμπ, ενδέχεται να κρύβει μια ανατροπή που λίγοι θα περίμεναν: στο προσεχές μέλλον, το δίκτυο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τη μεταφορά και ρωσικού LNG προς την ευρωπαϊκή αγορά!

ΗΠΑ: Πως η συμφωνία με τον Πούτιν για το ρωσικό πετρέλαιο θα μπορούσε να αλλάξει τον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη- Θα χρησιμοποιούν οι Αμερικανοί τον Κάθετο Διάδρομο για τη μεταφορά και ρωσικού LNG;

Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το μεγάλο παράδοξο. Όπως ο Κάθετος Διάδρομος θα μπορεί να «φορτώνεται» με αμερικανικό LNG, λειτουργώντας ως εναλλακτική ενεργειακή οδός για την τροφοδοσία της Ευρώπης, έτσι θα μπορούσε, υπό τις κατάλληλες συνθήκες, να «φορτωθεί» και με ρωσικό φυσικό αέριο, αυτή τη φορά μέσω διαφορετικών εμπορικών διαδρομών.

Το σενάριο προβλέπει ότι το ρωσικό LNG θα μπορούσε να φτάνει στην Αλεξανδρούπολη με αμερικανικά πλοία μεταφοράς, εφόσον οι Ευρωπαίοι συνεχίσουν να διατηρούν τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Σε μια τέτοια περίπτωση, οι Αμερικανοί θα είχαν τη δυνατότητα να αγοράζουν ρωσικό αέριο και στη συνέχεια να το μεταπωλούν στην ευρωπαϊκή αγορά, αποκομίζοντας κέρδη από μια ενεργειακή συναλλαγή που θα μπορούσε να αποκτήσει ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία.

Με άλλα λόγια, οι Ρώσοι θα εξακολουθούσαν να διαθέτουν το ενεργειακό τους προϊόν, ενώ οι Αμερικανοί θα μπορούσαν να κερδίζουν από τη διαμεσολάβηση και την εμπορική του αξιοποίηση. Οι μόνοι που, σύμφωνα με αυτή την ανάγνωση των εξελίξεων, κινδυνεύουν να βρεθούν σε δυσμενέστερη θέση είναι οι ίδιοι οι Ευρωπαίοι, οι οποίοι, τουλάχιστον υπό την παρούσα πολιτική συγκυρία, έχουν επιλέξει να παραμείνουν εγκλωβισμένοι στις ενεργειακές επιλογές που διαμορφώθηκαν κατά την προηγούμενη αμερικανική κυβέρνηση του Τζο Μπάιντεν.

Άλλωστε, το ρωσικό φυσικό αέριο δεν αποτελεί απαραίτητα μια πιθανή πηγή τροφοδοσίας μόνο μέσω θαλάσσιων διαδρομών. Οι Αμερικανοί θα μπορούσαν να το προμηθεύονται και μέσω του TurkStream, εφόσον διαμορφωθούν οι κατάλληλες εμπορικές και πολιτικές συνθήκες, ανοίγοντας έτσι ένα ακόμη πεδίο για τη διακίνηση και την αξιοποίησή του.

Στο ίδιο ευρύτερο πλαίσιο της στρατηγικής επαναπροσέγγισης μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ εντάσσονται και οι συζητήσεις για την πιθανή επαναλειτουργία των Nord Stream 1 και 2. Πρόκειται για ένα ενδεχόμενο που, εάν αποκτήσει συγκεκριμένη υπόσταση, θα μπορούσε να μεταβάλει εκ νέου τις ισορροπίες στην ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά, επαναφέροντας στο προσκήνιο αγωγούς που βρέθηκαν στο επίκεντρο της ενεργειακής αντιπαράθεσης των τελευταίων ετών.

Η λογική της κυβέρνησης Τραμπ, δηλαδή της πολιτικής έκφρασης του MAGA, διαφέρει αισθητά από εκείνη των Δημοκρατικών και της περιόδου που συνδέθηκε με την ατζέντα της woke πολιτικής. Η σημερινή αμερικανική προσέγγιση, όπως παρουσιάζεται από τους υποστηρικτές της, δίνει προτεραιότητα στις εμπορικές συμφωνίες, στην ενεργειακή κερδοφορία και στην αξιοποίηση κάθε διαθέσιμης ευκαιρίας. Το κρίσιμο ερώτημα, επομένως, δεν είναι κατ’ ανάγκην αν η Ευρώπη θα καταναλώνει ξανά ρωσικό αέριο, αλλά ποιος θα ελέγχει τις διαδρομές, ποιος θα διαχειρίζεται τις εμπορικές συναλλαγές και, κυρίως, ποιος θα αποκομίζει τα μεγαλύτερα οφέλη.

ΗΠΑ: Πως η συμφωνία με τον Πούτιν για το ρωσικό πετρέλαιο θα μπορούσε να αλλάξει τον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη- Θα χρησιμοποιούν οι Αμερικανοί τον Κάθετο Διάδρομο για τη μεταφορά και ρωσικού LNG;

Η αμερικανική στρατηγική πίσω από τον Κάθετο Διάδρομο, σύμφωνα με αυτή την εκτίμηση, δεν περιορίζεται στην προώθηση του αμερικανικού LNG προς τις χώρες της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης. Ο απώτερος στόχος θα μπορούσε να είναι η δημιουργία ενός ευρύτερου, διασυνδεδεμένου και εναλλακτικού δικτύου μεταφοράς φυσικού αερίου, ικανού να λειτουργεί ως εφεδρική ενεργειακή αρτηρία όταν οι συνθήκες το απαιτήσουν. Ένα δίκτυο που δεν θα εξαρτάται αποκλειστικά από μία πηγή προμήθειας, αλλά θα μπορεί να αξιοποιεί διαφορετικές ροές, ανάλογα με τις ανάγκες και τις γεωπολιτικές ισορροπίες κάθε περιόδου.

Και κάπως έτσι, αυτό που αρχικά παρουσιάστηκε ως μια διαδρομή ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης ενδέχεται να αποκτήσει πολύ ευρύτερη διάσταση. Ο Κάθετος Διάδρομος θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα εργαλείο με πολλαπλές χρήσεις, στο οποίο η ενεργειακή τροφοδοσία θα συνδέεται άμεσα με το εμπόριο, τη διπλωματία και τους συσχετισμούς ισχύος.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι το πετρέλαιο μπορεί να ήταν απλώς η αρχή. Η πραγματική έκπληξη, η μεγάλη ανατροπή στο ενεργειακό σκηνικό, ενδέχεται να έρθει από το φυσικό αέριο και, ειδικότερα, από το LNG. Εκεί όπου οι διαδρομές μεταφοράς, οι εμπορικοί μεσάζοντες και οι πολιτικές αποφάσεις μπορούν να ανατρέψουν δεδομένα που μέχρι πρότινος θεωρούνταν αδιαπραγμάτευτα.

Εάν ένα τέτοιο σενάριο αρχίσει να παίρνει σάρκα και οστά, αρκετοί στην Ευρώπη αλλά και στην Ελλάδα ενδέχεται να βρεθούν εκτεθειμένοι. Οι σημερινές βεβαιότητες θα τεθούν υπό αμφισβήτηση και οι πολιτικές επιλογές των προηγούμενων ετών θα κριθούν υπό το πρίσμα των νέων ενεργειακών και εμπορικών δεδομένων.

Υπάρχει, ωστόσο, μία κρίσιμη παράμετρος: για να αποκτήσει συνέχεια και βάθος αυτή η στρατηγική, θα πρέπει να διατηρηθεί η πολιτική κατεύθυνση που πρεσβεύει η κυβέρνηση Τραμπ. Οι ενδιάμεσες εκλογές μπορεί να μην εξελιχθούν ευνοϊκά για τους Ρεπουμπλικανούς, περιορίζοντας ενδεχομένως τα περιθώρια πολιτικών κινήσεων της αμερικανικής κυβέρνησης. Οι προεδρικές εκλογές, όμως, αποτελούν μια διαφορετική αναμέτρηση, στην οποία οι ηγετικές φυσιογνωμίες και η δυνατότητά τους να διαμορφώσουν την επόμενη ημέρα θα διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο.

Και σε αυτό το πεδίο, τα ονόματα του Μάρκο Ρούμπιο και του Τζ. Ντ. Βανς βρίσκονται ήδη στο προσκήνιο ως πρόσωπα που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις μελλοντικές πολιτικές εξελίξεις.

Το μεγάλο ενεργειακό παιχνίδι, επομένως, δεν έχει ακόμη αποκαλύψει όλα τα χαρτιά του. Και ο Κάθετος Διάδρομος ίσως αποδειχθεί κάτι πολύ περισσότερο από μια νέα διαδρομή μεταφοράς φυσικού αερίου: ένας κρίσιμος κρίκος σε μια ευρύτερη στρατηγική, όπου οι ενεργειακές ροές θα ακολουθούν όχι μόνο τις ανάγκες των αγορών, αλλά και τις επιδιώξεις των μεγάλων δυνάμεων.