Ιράν: Ο Τραμπ παρακολουθεί στενά τις διαδηλώσεις και ετοιμάζεται για ανατροπή του καθεστώτος γράφει το Axios!- «Βρυχάται» ο Χαμενεΐ ενώ το καθεστώς καταρρέει

Οι Ηνωμένες Πολιτείες παρακολουθούν με αυξημένη προσοχή τις μαζικές διαδηλώσεις που συγκλονίζουν το Ιράν, καθώς στην Ουάσινγκτον εκτιμούν ότι, σε αντίθεση με προηγούμενα κύματα κινητοποιήσεων, το θεοκρατικό καθεστώς ενδέχεται αυτή τη φορά να αντιμετωπίζει σοβαρό κίνδυνο αποσταθεροποίησης.

Ιράν: Ο Τραμπ παρακολουθεί στενά τις διαδηλώσεις και ετοιμάζεται για ανατροπή του καθεστώτος γράφει το Axios!- «Βρυχάται» ο Χαμενεΐ ενώ το καθεστώς καταρρέει

Την Πέμπτη, χιλιάδες Ιρανοί κατέβηκαν στους δρόμους της Τεχεράνης και άλλων μεγάλων πόλεων, με εικόνες να καταγράφουν πυρπολήσεις κυβερνητικών κτιρίων και εκτεταμένα επεισόδια. Οι αρχές απάντησαν με αυστηρά μέτρα, προχωρώντας σε σχεδόν καθολικό αποκλεισμό του διαδικτύου, χωρίς ωστόσο –μέχρι στιγμής– να έχουν καταφέρει να ανακτήσουν πλήρως τον έλεγχο της κατάστασης.

Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν στο Axios, οι υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ εκτιμούσαν νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα ότι οι διαδηλώσεις δεν διέθεταν την αναγκαία δυναμική ώστε να απειλήσουν ευθέως τη βιωσιμότητα του καθεστώτος. Ωστόσο, οι εκτιμήσεις αυτές επανεξετάζονται, καθώς η ένταση, η διάρκεια και η γεωγραφική εξάπλωση των κινητοποιήσεων αυξάνονται.

«Οι διαδηλώσεις είναι σοβαρές και παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις», ανέφερε ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος, υπογραμμίζοντας ότι η κατάσταση παραμένει ρευστή.

Οι κινητοποιήσεις έχουν πλέον συμπληρώσει σχεδόν δύο εβδομάδες, με τις διαδηλώσεις της Πέμπτης να χαρακτηρίζονται ως οι μαζικότερες μέχρι σήμερα. Βασικός παράγοντας που τροφοδοτεί τη λαϊκή οργή είναι η επιδεινούμενη οικονομική κρίση, αποτέλεσμα τόσο της ανανεωμένης πίεσης της κυβέρνησης Τραμπ για αυστηρότερες κυρώσεις όσο και των σοβαρών καταστροφών που προκάλεσε ο 12ήμερος πόλεμος του Ιουνίου.

Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι σε αρκετές συγκεντρώσεις ακούστηκαν πλέον ανοιχτά συνθήματα υπέρ της ανατροπής του καθεστώτος, γεγονός που προκαλεί έντονη ανησυχία στην πολιτική και θρησκευτική ηγεσία της χώρας.

Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, ο οποίος θεωρείται μεταρρυθμιστής εντός του αυστηρού θεοκρατικού πλαισίου, παραδέχθηκε πρόσφατα ότι η κυβέρνηση δεν διαθέτει άμεσες λύσεις για την κρίση. Την Πέμπτη έδωσε εντολή στις δυνάμεις ασφαλείας να αποφύγουν τη βία κατά ειρηνικών διαδηλωτών, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι η ανοχή δεν θα ισχύσει για ένοπλους ή βίαιους ταραξίες.

Την ίδια ώρα, τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν επιχειρούν να υποβαθμίσουν το εύρος και τη σημασία των κινητοποιήσεων, ενώ, σύμφωνα με την οργάνωση NetBlocks, το διαδίκτυο κατέρρευσε σχεδόν πλήρως σε εθνικό επίπεδο την Πέμπτη.

Ιράν: Ο Τραμπ παρακολουθεί στενά τις διαδηλώσεις και ετοιμάζεται για ανατροπή του καθεστώτος γράφει το Axios!- «Βρυχάται» ο Χαμενεΐ ενώ το καθεστώς καταρρέει

Το μήνυμα Τραμπ

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένως προειδοποιήσει ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να καταφύγουν ακόμη και σε στρατιωτική ισχύ, σε περίπτωση που το ιρανικό καθεστώς προχωρήσει σε μαζικές δολοφονίες διαδηλωτών. Παρ’ όλα αυτά, σε πρόσφατη συνέντευξή του στην εκπομπή The Hugh Hewitt Show, εμφανίστηκε πιο συγκρατημένος, σημειώνοντας ότι ορισμένοι από τους περισσότερους από 30 νεκρούς διαδηλωτές ίσως έχασαν τη ζωή τους λόγω «αστοχιών στον έλεγχο του πλήθους».

Παράλληλα, ο Τραμπ απέφυγε να στηρίξει ανοιχτά τον Ρεζά Παχλαβί, γιο του Σάχη που ανατράπηκε το 1979, παρά το γεγονός ότι εκείνος επιχειρεί να αναδειχθεί σε πολιτικό εκφραστή της αντιπολίτευσης και κάλεσε σε νέες διαδηλώσεις την Παρασκευή το βράδυ.

«Ας αφήσουμε τα πράγματα να εξελιχθούν και θα δούμε ποιος θα αναδειχθεί», δήλωσε, προσθέτοντας ότι δεν θα ήταν απαραίτητα «πρέπον» να λάβει δημόσια θέση υπέρ του Παχλαβί.

Υπενθυμίζεται ότι και το 2022 ξέσπασαν εκτεταμένες διαδηλώσεις στο Ιράν, οι οποίες αποδυνάμωσαν το καθεστώς, χωρίς ωστόσο να οδηγήσουν στην ανατροπή του. Αυτή τη φορά, πάντως, σκληροπυρηνικοί κύκλοι στην Ουάσινγκτον εκφράζουν την ελπίδα ότι το καθεστώς ίσως δεν αντέξει.

Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ κάλεσε ανοιχτά τους Ιρανούς να κλιμακώσουν τις διαμαρτυρίες, διαβεβαιώνοντας ότι ο Τραμπ θα σταθεί στο πλευρό τους. «Τραμπούκοι, δικτάτορες και δολοφόνοι που αψηφούν τον πρόεδρο Τραμπ δεν μακροημερεύουν. Κάντε το Ιράν ξανά σπουδαίο», έγραψε χαρακτηριστικά στο X.

Χαμενεΐ: Ο «αλαζόνας» Τραμπ θα έχει την τύχη του Φαραώ και του Σάχη

Σε ιδιαίτερα σκληρό τόνο, ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, δημοσίευσε αποσπάσματα ομιλίας του στην πλατφόρμα X, επιτιθέμενος τόσο στον Ντόναλντ Τραμπ όσο και στους Ιρανούς διαδηλωτές. Έπειτα από 13 ημέρες συνεχιζόμενων κινητοποιήσεων, ο 86χρονος ηγέτης προειδοποίησε ότι οι «αλαζόνες ηγεμόνες» καταλήγουν πάντα στην πτώση.

Παρομοίασε τον Τραμπ με ιστορικές μορφές όπως ο Φαραώ, ο Νεμρώδ και ο Σάχης Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί, υποστηρίζοντας ότι όλοι κατέρρευσαν στο απόγειο της ισχύος τους. Παράλληλα, κατηγόρησε τις ΗΠΑ για ιμπεριαλιστική πολιτική, αναφερόμενος στη Βενεζουέλα και δηλώνοντας ότι η Ουάσινγκτον «δεν ντρέπεται καν να ομολογεί ότι επεμβαίνει για το πετρέλαιο».

Ο Χαμενεΐ χαρακτήρισε τους διαδηλωτές «καταστροφικά στοιχεία» που επιδιώκουν να ευχαριστήσουν τον Αμερικανό πρόεδρο και τόνισε ότι όσοι εναποθέτουν τις ελπίδες τους στις ΗΠΑ θα διαψευστούν. Παράλληλα, κατηγόρησε τον Τραμπ ότι φέρει ευθύνη για τον θάνατο περισσότερων από χιλίων Ιρανών στον πρόσφατο πόλεμο, υποστηρίζοντας ότι «το αίμα των Ιρανών είναι στα χέρια του».

Κλείνοντας, διαμήνυσε ότι η Ισλαμική Δημοκρατία, η οποία ιδρύθηκε «με τη θυσία εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων», δεν πρόκειται να υποχωρήσει απέναντι σε ξένες πιέσεις ή σε όσους, όπως είπε, λειτουργούν ως μισθοφόροι εξωτερικών δυνάμεων.